ARTUKOĞULLARI
ARTUKOĞULLARI, Artuk Bey oğullarının kurduğu beyliğin adı. Beylik üç kola ayrılır: 1) Hısn-ı Keyfa, 2) Mardin, 3) Harput. 1) Hısn-ı Keyfa Artukoğulları (Sökmenîler de denir). Merkez: Hısn-ı Keyfa. Sokman (Sökmen) tarafından 1101 yılında kuruldu.
1183 Yılında başkent Diyarbakır oldu. Hısn-ı Keyfa Artuklulan, pek az bağımsız kalabildiler. Çevrelerinde bulunan devletlerin buyruğu altına girdiler. Nihayet Eyyubîler bu dala 1231 yılında son verdiler. 2) Mardin Artukoğulları (Ilgaziler de denir).
Başkenti: Mardin. Artuk Beyin oğlu Ilgazi tarafından 1108 yılında kuruldu. Artukoğulları beyliğinin en uzun ömürlüsü bu olmuştur. Halep ahalisinin isteği üzerine bu şehri de sınırlan içine aldı. ilgazi, Haçlılara karşı başarılı savaşlar yaptı, ölünce oğulları bulundukları şehirleri ayrı ayrı idare ettiler. Yeğeni Belek, Ilgazi’nin yolundan giderek Haçlılara karşı zaferler kazandı, islâm dünyasında büyük bir ün yaptı. Menbic’i kuşattığı sırada şehit düştü (1124). Selâhaddin Eyyubî, Devletini kurunca bunların iç işlerine karıştı, hattâ daha ileri giderek bazı şehirlerini ele geçirdi. Güçten düşen Mardin Artukoğulları sırasıyle Eyyubîlerin, Anadolu Selçuklularının ve İlhanlıların buyruğu altına girdiler. Son yıllarda Akkoyunlular ve Karakoyunlular ile çarpışmak zorunda kaldılar.
Bu arada Timur da ülkelerini zaptetti. Sonunda Karakoyunlular Mardin’i alarak bu beyliğe son verdiler (1408). 3) Harput Artukoğulları. Artukoğullannın en kısa ömürlüsü bu beylik olmuştur. Adını başkentlerinden almıştır. Kurucusu Mardin Artukoğulları beyi Melik Fahreddin Kara Arslan Bey oğlu Melik imadeddin Ebubekir’dir (1185). Bunlar daha çok Hısn-ı Keyfa Artukoğulları ile savaştılar, sonunda Anadolu Selçuklu hükümdarı Alâeddin Keykubad I, Harput’u alarak Artukoğullarınm bu dalına son verdi (1233).
29 Ocak 2010 Tarihinde Saat 11:44 de sitemize eklenen bu döküman için Etiketler:AKKOYUNLULAR, Anadolu Selçukluları, Artuk Bey oğulları, ARTUKOĞULLARI, Diyarbakır, eyyübî hükümdarı, Karakoyunlular, Mardin
ARTUKOĞULLARI hakkında bilgi içeren tüm dizin yazıları için tıklayınız: ARTUKOĞULLARI hakkında >>
Yorum yap
Eğer yorum yapmak istiyorsanız aşağıdaki formu kullanabilirsiniz.
