» aile hakkında arşivlenen resim, video, animasyon vs. gibi kayıtlar görüntüleniyor.

ilanlar-15-Ekim

ilanlar-15-Ekim hakkında diğer dizin sayfaları >>ilanlar-15-Ekim

Özet:

Dikkat !. İlanlar örnek metinlerdir. Seri ilanlardaki numaralar değiştirilmiştir. Gerçek numaraları yetkili ve izinli kullanıcılar görebilir.

Devamı >>

Aile

Aile hakkında diğer dizin sayfaları >>Aile

Özet:

Aile, İstanbul’da süresi belirsiz olarak ya­yımlanmış dergi (17 mayıs 1880). Kadınlar, çocuklar, ev işleri ile ilgili çeşitli konulardan söz ederdi. Sahibi Mihran Efendi, yazarı Şemseddin Sami idi. Hakkı Tarık Us kütüp­hanesinde eksik bir koleksiyonu vardır, (M)

AİLE

AİLE hakkında diğer dizin sayfaları >>AİLE

Özet:

AİLE i. (fr. k., el okunur). Denize. Yelkenli yarış kotrası. Aslı Finlandiya’dan alınan bu teknenin karinası hemen de dümdüzdür; bordası dik bir açı ile yukarıya kıvrılır.

Devamı >>

AİLE

AİLE hakkında diğer dizin sayfaları >>AİLE

Özet:

AİLE çoğl. i. (ar. ıyâl, bir adamın bak­mak zorunda olduğu kimseler’den câile). Aynı kan, aynı ırk ve aynı atadan gelen şahısların bütünü.

Devamı >>

PORSELEN

PORSELEN hakkında diğer dizin sayfaları >>PORSELEN

Özet:

PORSELEN i. (ital. porcellana, dişi domu­zun [porca] ferci biçiminde kabuk’tan fr. porcelaine). Seram. Genellikle beyaz, aşın camiaştırılmış, inceltilince yarı saydamlaşan, çoğunlukla renksiz ve saydam sırla kaplı, ince ve sıkı bir hamurdan yapılmış seramik parça. (Bk. ANSiKL.) || Laboratuvar porseleni, yumuşama derecesinin yüksek olması için feldispat oranı düşük tutulan ısı farklarına dayanıklı olan, bu sayede de özel amaçlarla, genellikle laboratuvar malze­mesi yapımında kullanılabilen sert porselen. || Feldispatlı porselen, hamuru genellikle yüz­de 50 kaolin, yüzde 25 ile 30 arasında feldis­pat, yüzde 20 ile 25 arasında kuvars karışı­mından meydana gelen sert porselen. (ÇİN PORSELENİ de denir.) | Fritli porselen, kum, soda, tuz, şap ve alçıtaşı karışımın­dan meydana gelen bir frit sayesinde camlaşan ve yumuşama derecesine kadar pişirilen porselen. (Bugün ancak tarihî bakımdan bir önemi vardır.) || Fosfatlı porselen, eritici olarak, kemik külü halinde ve yüksek oran­larda kalsiyum fosfat karıştırılmış bir ha­murdan yapılan yumuşak porselen. || Sıhhî tesisat porseleni, sıhhî tesisat yapımında kullanılan, sert porselenden daha az camiaş­tırılmış ve daha gözenekli porselen. || Yalıtkan porselen, yüksek veya alçak gerilim için yalıtkan olarak kullanılan, feldispattan yapılmış sert porselen.
— Camc. Reaumur porseleni, çok yavaş so­ğutularak elde edilen, porselen taklidi do­nuk beyaz cam (XVIII. yy.).
— Diş cerr. Porselen, odontostomatolojide protez yapımında kullanılır: inlaylar, köprü üzerine takılan dişler, hareketli protezler, giydirme kuronlar porselenden yapılabilir. (Porselen tabiî bir diş görünüşündedir ve normal bir çiğneme sağlar.)
— Zool. Sıcak denizlerin kıyılarında yaşa­yan, kavkısı porselenli, karındanbacaklı yu­muşakça; kavkısındaki son sarım bütün öteki sarımları örter. (Cypreidae familyasının örnek tipi.)
Bk. ANSİKL.
— ANSİKL. Seram.
• Teknoloji. Porselen, 2-3 mm kalınlığa kadar yan saydamdır; yo­ğunluğu 2,20′nin üstünde, suyu emme özel­liği yüzde 0,5′in altındadır. Hamur, özlü (yağlı) bir madde (kaolin), mümkün olduğu kadar demirsiz bir pekleştirici (kuvars, çak­maktaşı) ile bir eritici’den (feldispat, kalsi­yum fosfat veya sunî bir frit) meydana ge­lir.
Seramikçilik bakımından, pişmesi için ge­rekli ısı derecelerine göre, iki tür porselen vardır: sert porselen 1 400° c’ta, yumuşak porselen 1 250° C’ta pişer. Sert porselen hamuru önce 1 000° C civarında fırınlanır (yarı pişim) ve sırlanmağa elverişli hale ge­tirilir. Parça sırlandıktan sonra, 1 400° C’­ta yeniden pişirilir ve sır üstü boyalarla süs­lemeler yapılırsa, üçüncü kere alçak sıcak­lıkta fırınlanır. Pişmiş hamur ortalama yüz­de 25 müllit billurları ve yüzde 75 camlaşmış bir maddeden meydana gelir. Sırsız, sa­rımsı porselene bisküvi veya tam pişim de­nir. Yumuşak hamur 1 250°C’ta pişirilir ve yarı saydam bir bisküvi elde edilir. Camlaşmış maddesi, demirli yabancı maddeler­den ileri gelebilecek lekeleri hafifleten bir silikofosfat karışımıdır. Sırlanmış parça 1 000°C civarında yeniden fırınlanır.

Devamı >>

REUTER (Gabriele)

REUTER (Gabriele) hakkında diğer dizin sayfaları >>REUTER (Gabriele)

Özet:

REUTER (Gabriele), alman kadın edebi­yatçı (iskenderiye, Mısır 1859-Weimar 1941). Aus Guther Familie (İyi Aileden) [1895] ve Das Tranenhaus (Gözyaşı Evi) [1909] adlı romanlarında kadınların toplum için­deki hak ve durumlarını savunur. (L)

Persian

Persian hakkında diğer dizin sayfaları >>Persian

Özet:

Persiankiwi: Twitter devrimcisi İranlı.
Persian Farsça Ad:
Kökeni İran olan kimse.
Farsça:
[1] İran’ın resmi dili.
[2] Hint-Avrupa dil ailesinin, Hint-İran dil grubuna ait İran Dilleri alt grubunda yer alan dil. Devamı >>

RECEB ÇELEBİ Çömlekçizade

RECEB ÇELEBİ Çömlekçizade hakkında diğer dizin sayfaları >>RECEB ÇELEBİ Çömlekçizade

Özet:

RECEB ÇELEBİ Çömlekçizade, türk bestecisi (istanbul, ? – Akdeniz’de bir ada 1701).

Devamı >>

QUASİMODO (Salvatore)

QUASİMODO (Salvatore) hakkında diğer dizin sayfaları >>QUASİMODO (Salvatore)

Özet:

QUASİMODO (Salvatore), italyan şairi (Siracusa 1901 – Napoli 1968). Yoksul bir aile­den geldiği için, öğrenimini çok erken terk etmek zorunda kaldı.
1921′de Roma’da, ken­di kendine Yunanca ve Latince öğrendi. Görevli olarak İtalya’da seyahat etti; so­nunda Milano’ya yerleşti. Giuseppe Verdi konservatuvarında italyan edebiyatı profesörü oldu ve Milano’nun günlük bir gaze­tesinde tiyatro tenkitleri yazdı. Anlaşılma­sı güç bir şairdir. Gerçeği efsane şekline sokan hayallerinin arkasında kederli bir karamsarlık sezilir.
Başlıca şiir kitapları: Acqua e Terre (Su ve Topraklar) [1930], Oboe Sommerso (Batmış Obua) [1932], Giorno Dopo Giorno (Günler Geçtikçe) [1946], La Vita non e Sogno (Hayat Bir Rüya Değildir) [1949], La Terra impareggiabile (Eşsiz Toprak) [1958] (1959 Nobel Edebiyat armağanı). [L]

PROUVE (Victor)

PROUVE (Victor) hakkında diğer dizin sayfaları >>PROUVE (Victor)

Özet:

PROUVE (Victor), fransız ressamı, gravürcüsü, heykeltıraşı ve dekoratörü (Nancy 1858-Setif 1943). Nancy’de Güzel Sanatlar okulunda okudu. Daha sonra burslu olarak ficole Nationale SupSrieure des Beaüxarts’a devam etti. 1901′e kadar Paris’te ya­şadı. Gençliğinde, Emile Gaile hesabına ça­lışıyordu. Onun yerine, Nancy okulunun yö­neticiliğine seçildi. Bu okulun anlayışına uy­gun taslaklar hazırladı ve portre resminden ciltçiliğe, gömme süs işlerine, bronz süsle­melere, mücevherciliğe kadar birçok alan­da çeşitli tekniklerden yararlandı. (L)

PROUDHON (Pierre Joseph)

PROUDHON (Pierre Joseph) hakkında diğer dizin sayfaları >>PROUDHON (Pierre Joseph)

Özet:

PROUDHON (Pierre Joseph), fransız sosya­listi (Besançon 1809-Paris 1865). Orta halli bir ailenin çocuğuydu, öğrenimini yarıda bı­rakarak, bir basımevinde musahhih olarak çalışmağa başladı. 1831-1832′de Fransa’yı dolaştı. Basımcı olarak Besançon’a yerleşti;

Devamı >>

PROBA (Faltonia, Betitia)

PROBA (Faltonia, Betitia) hakkında diğer dizin sayfaları >>PROBA (Faltonia, Betitia)

Özet:

PROBA (Faltonia, Betitia), M.S. IV. yy.’ da yaşamış latin kadın şair. Bir patrici ailesindendi. Hıristiyanlığı kabul etti. Eski ve Yeni Ahit üstüne manzum bir eser yazdı. (L)
PROBABİLİZM i. (fr. probabilisme’den). Bk. OLASICILIK.

PRİM

PRİM hakkında diğer dizin sayfaları >>PRİM

Özet:

PRİM i. (fr. prime). Huk. Sosyal Sigorta­lar kanununa bağlı olan işçilerin ve bunla­rı çalıştıran işverenlerin Sosyal Sigortalar kurumuna ödemek zorunda oldukları ve üc­retin belli bir yüzdesiyle ifade edien parala­ra verilen ad. (Sosyal sigorta primleri, öden­mesindeki zorunluluk sebebiyle özel sigor­ta primlerinden ayrılır. Bk. ANSiKL. ve Sİ­GORTALAR, SOSYAL SİGORTALAR.)
— İkt. Bk. ANSiKL. || ihracat primi, yurt içinde üretilen bir malın veya maddenin dış ülkelere satışını kolaylaştırmak amacıle fiyatını düşürebilmek için, bu mal veya maddeyi üreten veya ihraç edenlere veri­len para. Bk. ANSiKL.
— Spor. üstün bir randıman gösteren oyun­cuları mükâfatlandırmak için verilen bir miktar para, armağan veya hediye.
— Tic. Primler cetveli, bir menkul kıymetin alıcı veya satıcısı olmasına göre, bir spekü­latöre, elde edeceği kâr veya uğrayacağı za­rarı önceden gösteren cetvel.
— ANSiKL. Huk. Bugün sosyal sigorta prim’leri iş kazaları ve meslek hastalıkla-rıyle, hastalık, analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları karşılığı alınır. Sosyal si­gortaların son gelişmelerinden biri olan «işsizlik sigortası» henüz Türkiye’de kabul edilmemiştir.
(Bk. İŞSİZLİK sigortası.) Prim oranlan ve bunlara işçiyle işverenin katıl­ma payı, sigorta çeşidine göre değişir.Türkiye’de genel olarak uygulanan prim ta­rifesi için bk. Tablo.

Devamı >>

PREVOST DE SANSAC

PREVOST DE SANSAC hakkında diğer dizin sayfaları >>PREVOST DE SANSAC

Özet:

PREVOST DE SANSAC, Angoumois’lı ai­le (XI. yy.). Ailenin en büyük dalı fransızdır ve özellikle Sansac baronu ve Fran­sa mareşali Louis Prevost (Cognac 1496 -ıj y. 1576) ile tanınır.
Ailenin ingiliz dalı Nantes fermanı yürür­lükten kaldırıldığı sırada ortaya çıktı. Bu dal özellikle Kanada valisi (1811-1815) sir George Prevost (New York 1767 – Londra 1816) tarafından temsil edilir.
Ailenin rus dalı Traversay markisi Jean Baptiste Prevost de Sansac (Martinik 1754 – 1834) tarafından kuruldu (1784). İsviç­re’ye göç etti (1791). Katerina’nın isteğini kabul ederek Rusya’ya gitti. Rus denizci­liğinin gerçek kurucusudur. Aleksandr I ve Nikolay I devrinde bahriye nazırı oldu. (L)

PRİVERT (Jacques)

PRİVERT (Jacques) hakkında diğer dizin sayfaları >>PRİVERT (Jacques)

Özet:

PRİVERT (Jacques), fransız şairi (Neuilly-sur-Seine 1900). Gerçeküstücülüğün şa­şırtıcı, beklenmedik benzetmelerini halk edebiyatının alaycı zekâsıyle kaynaştırdı, ilk eseri Bifur dergisinde yayımlandı: Souvenirs de Famille ou l’Ange Gardien
(Aile Hatı­raları ve Koruyucu Melek) [1930]. Birçok gazete ve dergide çıkan şiirlerini Paroles (Sözler) [1948] adlı kitapta topladı. Daha sonra Spectacle (Gösteri) [1951], La Pluie et le Beau Temps (Havadan Sudan) adlı eserleri çıktı. Ayrıca genellikle Marcel Carne’nin yönettiği filimlerin diyaloglarını hazırladı: Drdle de Drame (Tuhaf Oyun) [1937], Sisler Rıhtımı (Quai des Brumes) [1938], Son Ümit (Le Jour se Leve) [1939], Les Visiteurs du Soir (Akşam Ziyaretçileri) [1942], Les Enfants du Paradis (Paradideki Çocuklar) ve Jericho (1945), Les Portes de la Nuit (Gecenin Kapıları) [1946]. Şiirle­rinden birçoğu Joseph Koşma tarafından bestelendi. Son olarak kendi yaptığı ya­pıştırma resimlerle süslediği Fatras (Kar­makarışık) [1966] adında bir şiir kitabı yayımladı. (L)

PREŞEREN (Franc)

PREŞEREN (Franc) hakkında diğer dizin sayfaları >>PREŞEREN (Franc)

Özet:

PREŞEREN (Franc), sloven şairi (Vrba, Krain 1800-Kranj 1849). Köylü bir aileden­di. Viyana üniversitesinde okudu. 1830′da bilgin Çop’un önderliğinde gençlerin kur­duğu Krain Arısı dergisinin kısa zamanda en başarılı yazarı oldu. Liberal düşünceleri yüzünden 1848′de işkenceye uğradı. Preşeren ilk gerçek sloven şairidir: sadece kü­çük bir şiir kitabı (Poezije [Şiirler]) bıraktı. Şair, duygularının derinliği, güçlü üslûbu ve çok çeşitli konuları işlemedeki rahatlığıyle dikkati çeker. (L)

PRENS

PRENS hakkında diğer dizin sayfaları >>PRENS

Özet:

PRENS i. (lat. princeps, birinci’den fr. prince). Hükümdar veya hükümdar ailesinden olan erkek: Nermin Bey itiraz etti: — Nasıl prens oluyorsunuz? Ceddiniz lord imiş! (Ömer Seyfeddin). Oranın oteline her zaman [...] Avrupa aristokrasisinden, prenslerden, kont, marki ve baronlardan birkaçı davetlidirler (F. R. Atay). || Bazı ülkelerde en yüksek soyluluk unvanı. // Bir prensliğin başında bulunan kimse: Monaco prensi.

Devamı >>

Preciosite

Preciosite hakkında diğer dizin sayfaları >>Preciosite

Özet:

Preciosite, XVII. yy .ın ilk yarısında Fran­sa’da bazı kibar çevrelerde, duyguların di­le getirilişinde ve edebî anlatımda kendini gösteren aşırı incelik hevesi.
Kelimenin tam anlamıyle preciosite, Fran­sa’da 1650′den sonra, edebî bir akım ol­maktan çok, feminist hareketin bir özlemi olarak ortaya çıktı. Evlilik hayatında kadı­nın baskı altında tutulmasına karşı çıkan preciosite, toplumsal kısıtlamalardan ba­ğımsız, son derece güçlü ve ideal bir aşk anlayışını geliştirdi. Bu anlayış aşırı bir duygu inceliğinin ve kibarlar âleminde ka­dının hâkimiyetinin onaylanışı olarak kabul ediliyordu. Aynı incelik çabası, çeşitli sa­lonlarda, nezaket kuralları ve konuşma tar­zında da kendini gösterdi. Kişisel orijinal­lik, kelimeleri bu anlayışa uygun anlamlar vererek kullanmak, ince istiareler yapmak gibi önceleri hiç de gülünç olmayan bir tarz haline geldi. Zaten precieuses kelime­si de, ilk olarak 1653′te, kibar edebi­yatına, romanesk tarza ve aşk şiirlerine karşı çıkan kimseler tarafından, evlerinde edebiyatçıların katıldığı toplantılar düzen­leyen kadınlar ve Özellikle de Mile de Scudery için kullanılmıştır.
Urfe” ile Rambouillet konağı şairleri Voituıe, Maileville, Godeau’nun eserlerinden kaynak alan preciosite’ edebiyatı, bu kimselerin eserlerinde, italyan concetti’lerindeki sıkıcılığın, ispan­yol Gongora’cılığının ve ingiliz eupheus’çuluğunun izlerini taşıyordu. Başlıca temsilci­leri de, Benserade, Segrais, Sarasin, Pellisson, Menage, Gomberville, La Calprenede ve özellikle de Mile de Scudery’ydi (Le Grand Cyrus, 1650; Clelie, 1654-1660). Pre­ciosite edebiyatı çok zaman, aşırı incelik, yapmacıklı bir biçimde derinleştirilmiş bir havaîlik ve anlaşılmazlığa kadar varan bir anlatım özentisine düştü. Bütün bu özellik­lerine rağmen, âşıkane duyguların açıklanmasındaki özenli ve ayrıntılı açıklamalarıyle başarılı da oldu. «Precieux»lerden ve «preciosite»den 1660′a kadar söz edilmiştir. Bundan sonraki tarihlerde terim çok daha az kullanıldı. Ama preciosite’ye has dav­ranışlar ortadan kalkmadı, öyle ki, yüzyıl sonundaki kibar çevreleri, 1655-1660 sıra­sının kibar çevrelerinden pek de farklı ol­madı. Preciosite denince her şeyden önce bu aşırı incelik ve yapmacık dolu üslûp akla geldiği için, bazı modern yazarların (E. Rostand, J. Giraudoux) preciositesinden de söz edilebilir. (L)

PRATOLİNİ (Vasco)

PRATOLİNİ (Vasco) hakkında diğer dizin sayfaları >>PRATOLİNİ (Vasco)

Özet:

PRATOLİNİ (Vasco), italyan romancısı (Floransa 1913). Çok yoksul bir ailenin ço­cuğuydu, okuyabilmek için her çeşit mes­leğe girdi çıktı. İlk romanı il Tappetto Verde (Yeşil Halı) [1941] ve Cronaca Familiare (Aile Günlüğü) [1947] otobiyogra­fiktir. İl Quartiere (Mahalle) [1944], Fakir Âşıklar (Cronaca di Poveri Amanti) [1947], Le Ragazze di Sanfrediano (Sanfrediano’lu Kızlar) [1952] adlı eserlerinde güçlü bir ger­çekçilikle floransa hayatının hayli geniş bir tablosunu çizmeğe çalıştı. Un Eroe del Nostro Tempo (Zamanımızın Bir Kahra­manı) [1949] adlı eseri, faşist yönetim altın­da büyüyen ve faşizmin etkisiyle suç işle­meğe yönelen genç bir adamın ruh yapısını inceler. Üçlü bir serinin ilk kitabı olan Metello’da. (1955) toseana halkının birkaç nesli kapsayan hayatını anlatır. Pratolini, çağdaş İtalya’nın sosyal ve duygusal hayatını incelemeğe devam etmektedir: La Scialo (Karışıklık) [1960]; Allegoria e Derisionc (Alegori ve Acı Alay) [1966]. (L)

PRAKSİTELES

PRAKSİTELES hakkında diğer dizin sayfaları >>PRAKSİTELES

Özet:

PRAKSİTELES, yunan heykeltıraşı (Atina MÖ. 390′a doğr. -ay.y. 330′a doğr. ?). Zen­gin bir ailenin çocuğuydu. 350′ye doğru, kibar fahişelerden Phryne ile ilişki kurdu, bu ilişki eserlerini büyük ölçüde etkiledi.
Peloponnesos ve Asya yolculukları hakkın­da bilinenler ihtimal sınırlarını aşmadığın­dan eserlerinin doğru bir kronolojisini yap­mak güçtür. İlk eserinin İçki Boşaltan Satyros (kopyası Dresden’de) olması muhte­meldir. Bu heykelde Polykleitos’un etkisi görülürse de, biçimler daha yumuşak ve uzundur. öbür erkek heykelleri mermerden­dir (oysa V. yy.ın büyük eserleri bronzdan­dır); çok zaman ressam Nikias’ın boyadığı bu heykeller Praksiteles’e ve taklitçilerine has zarif, yuvarlak çizgili ve oldukça kadınsı bir delikanlı güzelliğini canlandırır:
Thespiai Eros’u (Louvre ve Parma’daki kopyalar), Dinlenen Saiyros veya Periboetos (Roma [Torloina ve Capitole müzeleri], Louvre), Apollon Sauroktonos (Vatikan, Avignon, Louvre, Roma’da Villa Albani’deki bronz), Lykia’lı Apollon (Floransa, Officine müzesi), 1875′te Olympia kazıların­da bulunan ve kopya olduğu sanılan Çocuk Dionysos’u Taşıyan Hermes. Ama sanatçı­nın asıl ünü, sevgilisi Phryne’nin dolgun çizgilerinden ilham alarak meydana getirdi­ği çeşitli Afrodit tiplerinden gelir. Bu eser­lerde çok belirgin bir gerçekçilik göze çarp­maktadır: Thespiai Afrodit’i (Arles kazıla­rında bulunan Venüs [Louvre], bu Afrodit’in tam bir kopyasıdır); istanköy Afrodit’i; Karia Aleksandreia’sı Afrodit’i ve en ünlü­sü Knidos Afrodit’i (bu sonuncu eser, yı­kanmağa hazırlanan bir kadının göz kamaş­tırıcı çıplaklığını canlandırır; eserin çok sa­yıda kopyası vardır [Vatikan; Thermes mü­zesi, Roma; Floransa, Louvre, Münih; sa­dece başı kalanlar ise Louvre, Berlin ve Toulouse'dadır], Knidos Afrodit’inin daha sonraki heykeltıraşlar üstünde büyük etkisi oldu [Capitole Venüsü]). 346′da Atina Akropolis’i için yontulan Artemis Brauronia’nın hatırasını Gabies kazılarından gelen Diana heykeli (Louvre) yaşatmaktadır.

Devamı >>

Prairie (THE)

Prairie (THE) hakkında diğer dizin sayfaları >>Prairie (THE)

Özet:

Prairie (THE) [Çayır], Fenimore Cooper’ın romanı (1828). Louisiana’nın A.B.D.’ye katıldığı devirde, bölgeye yerleşmeğe gelen Amerikalıların yan göçebe hayatını anlatır. «Çayır»da İsmael Bush ailesi, Siox’larla mü­cadele halindedir. Aile, İnes Cartavallos adındaki genç bir ispanyol kızını Louisiana’yı işgal etmek amacıyle gönderilen amerikan subayı Middleton ile evlendiği gün kaçıra­rak alıkoyar. Roman, Middleton’un genç kızı bulup kurtarma çabaları etrafında ge­lişir. Yazar, kaçan sevgililerin başından geçenleri ise The Pathfinder (Iz Güden) adlı romanda anlatır. (L)

PRAG çekçe Praha

PRAG çekçe Praha hakkında diğer dizin sayfaları >>PRAG çekçe Praha

Özet:

PRAG çekçe Praha, Çekoslovakya’nınbaşkenti, Bohemya’nın merkez kesiminde, Vltava kıyısında, ırmağın Elbe (Labe) ile kavuştuğu yerin yukarısında; 1 030 330 nüf. Üniversite.
• Coğrafya ve güzel sanatlar. Prag, Vltava vadisindeki küçük bir çanakta, ırmağın Polabi ve asıl Labe’ye ulaşmak için boğaz­lara girmeden önce menderesler çizerek akışının ağırlaştığı yerde kuruldu. Kraliyet şeh­ri olarak, Vltava’nın sol kıyısında, bir çeşit resmî şehir olan ve içinde surla çev­rili büyük bir katedral (XIV. yy.da Aras’lı Mathien ve P. Parler tarafından inşa edildi; Aziz Jan Nepomuklu’nun mezarı), saray ve saraya ait askerî ve idarî yapılar bulunan Hradçany’den itibaren geliş­ti. Aşağıda set set kiliseler ve genellik­le italyan mimarlarının eserleri olan Mala Strana semtinin sarayları sıralanır. Mala Strana, azizlerin heykelleriyle süslü Karel köprüsüyle (XIV. yy.) eski tacirler şeh­rine bağlanır; burada eskiden çeklerin tüc­car mahalleleri, alman semti Havel ve getto yer alırdı. Şehrin ırmağın sağ kı­yısındaki bu kısmı, Stare Mesto («eski şehir») adını taşır. Gerçekten sivil ve di­nî anıtları, dar sokakları ve sık mesken adalarıyle eski bir şehrin bütün özellik­lerine sahiptir. Başlıca anıtları İkinci Dün­ya savaşında kısmen yıkılan Belediye sa­rayı (mekanik saat), Havel kilisesi, Tynsky kilisesi ve eski kervansaraydır. Modern çağ­da dev kapılar açılan surlar eskiden Hrad-çany, Mala Strana ve Stare Mesto’nun meydana getirdiği bütünü çevrelerdi. Şehrin bu eski sınırı bugün kolayca göz önüne ge­tirilebilir: nitekim Na Prikope ve Narodni Trida ana caddelerini takip eder. XVIII. yy.da, Stare Mesto’nın ötesinde, başlangıç­ta bir çeşit geniş panayır yeri olan büyük Vaclavkse namesti’nin (Vaclavkse meydanı) çevresinde yeni semtler kuruldu. Böylece Kari IV’ün XIV. yy.da inşa ettirdiği Nove Mesto («yeni şehir») gelişti. Ama bu geniş­lemelere rağmen Prag’ın nüfusu 1850′de an­cak 150 000 kişiydi. İlk sanayi tesislerinin kurulması ortaya yoksul ve kasvetli semt­lerin çıkmasına yol açtı: özellikle Vlatava’nın büyük menderesinin sağ kıyısında Karlin semtinde kısa süre içinde un fabrikaları, se­pi yerleri, bira ve içki fabrikaları, iplikhane ve dokumahaneler, küçük makine ateîyeleri, mobilya fabrikaları kuruldu. Aynı dönemde şehrin yukarısında, ırmağın sol kıyısında Smichov sanayi semti gelişti. Bu arada, ırmağın sağ kıyısına hâkim olan yumuşak eğimli yamaçta, Çesky Brod ve Brno yol­ları boyunca mesken semtleri kuruluyor­du.
XX. yy. başında ve ilk Çekoslovak cumhu­riyeti döneminde şehir büyük ölçüde gelişti. Gerçekten o tarihte Prag çok büyük bir sa­nayi şehri haline geldi: yeni kurulan fab­rikalar ilk sanayi tesisleriyle oranlanamayacak kadar büyüktü. Eski şehrin aşağı kesi­minde, ırmağın menderesinin içbükey kısmını kapsayan büyük bir batı-doğu çöküntüsündeki serbest alanlara el atıldı: burada
Bubeneç ve Holeşovice semtleri kuruldu; Vlatava’nın küçük bir kolu olan ve büyük ölçüde çamurla dolan Rokytka’nın vadisinde Vysoçany ve Hloubetin semtleri inşa edildi, Bir yan kanalla Vltava ve Labe’ye bağlanan bir ırmak limanı (Bubeneç menderesinin alçak taraçalannın iç kısmında) düzenle­nerek sanayi bögesinin ulaşım imkânları genişletildi. Sanayi bölgesi Karlin semtini genişletip, şehrin Prag çanağını sınırlayan yamaçların eteğindeki kuzey kısmını da içine alarak, büyük bir bütün meydana getirdi. Bu bölgede önemli metalürji tesisleri; vagon ve sanayi makineleri fabrikaları, otomobil ve motor fabrikaları toplandı. Bubeneç’in menderesinde ve Holeşovice’de ise kimya ve besin sanayii tesisleri yer aldı. 1921′de şehrin yeniden bağımsız bir devletin başkenti olması ve sanayinin gelişmesi nüfus artışını hızlandırdı. Nüfus 1913′e doğru yarım mil­yondan azken, 1936′da bir milyona yaklaştı. Bunun üzerine şehrin bütünü için bir plan yapılmaksızın, semtler çevresinde en çeşitli şehircilik ve inşaat denemelerine girişildi. Şehrin doğusu özellikle büyük yapılarla do­lu semtlerden meydana gelir; bu semtler gü­neye doğru, Karel üniversitesinin enstitü ve laboratuvarları çevresindeki Vyşehrad’da da uzanır. Sol kıyıda, Hradçany’nin kuzeyinde XX. yy. başında yeni sanayiciler ve tacirler sınıfının oturduğu özenle yapılmış binalar­dan meydana gelen bir semt kuruldu; ku­zeydoğuya doğru bu semtten, meşhur Prag fuarı çevresindeki orta sınıfların oturduğu semte geçilir.

Devamı >>

PRAETOR

PRAETOR hakkında diğer dizin sayfaları >>PRAETOR

Özet:

PRAETOR i. (lat. k.). Rom. tar. Roma’da hâkimlik yapan veya Roma imparatorluğunda bir ili yöneten yüksek görevli. Bk. ANSİKL.
— Ask. Praetor birlikleri, önce praetor, daha sonra da imparatoru muhafaza et­mekle görevli askerler. Bk. ANSİKL.
— ANSİKL. M.ö. 367′de ihdas edilen ve hukuk davalarına bakan praetor, konsül­lerin bazı görevlerini devralarak yükle­rini hafifletmiş oluyordu. Praetorlar, Halk meclisi (comitiae centuriatae’ler) tarafından seçilir, pleb sınıfından olabilir, Roma’da oturur ve şehir praetoru adiyle anılırdı. M.ö. 243′ten itibaren yanına yardımcı ola­rak, yabancılar arasındaki uyuşmazlıkları yargılamakla görevli bir gezici praetor ve­rildi. Daha sonraları ise, ağır ceza dava­larının hâkim kurullarına başkanlık etmek amacıyle illerde de praetor’luklar ihdas edildi, imparatorluk döneminde toplam olarak on sekiz praetor vardı. Görevleri, aralarında, senato kararlarına uygun ola­rak ve kura ile bölüşürlerdi. Hem hâkim, hem de yasamacı olan praetor, göreve başladığı zaman, uyacağı hukuk kurallarını kapsayan bir yönetmelik (edictum praetoris) ilân ederdi. Praetorluk hukukunun kaynağı bu yönetmeliklerdir. Yargılama ile ilgili bu görevlerinden başka, praetor kon­sülün yokluğunda onun yetkilerini de alır, senatoyu toplantıya çağırır. Halk mecli­sine başkanlık eder, görevinden ayrıldık­tan sonra da propraetor sıfatıyle bir ili yönetirdi. M.S. III. yy.da şehir valileri ve vigilia’lann yetkileri arttı, buna karşı­lık praetor’ların yetkileri azaldı. Bu görev, senato üyeliğine ve taşra illerinin kuman­danlıklarına geçmeyi sağladığı için cursus honorum’da önemli bir dönem noktası ol­muştur.
— Ask. Cumhuriyet döneminde bir gene­ralin, İmparatorluk döneminde de impara­torun muhafız birliği olan praetorianus bir­liklerinin Roma’da Quirinalis tepesinde dai­mî bir ordugâhı vardı (les castra praetoria). O zamanlar bu birliğin nüfuzu pek büyüktü. Birliğin büyük ailelerin çocuklarından meydana gelen mevcudu (9, daha sonraları ise 10 bölük halinde) birkaç bin kişiyi bulurdu. Bu birlik, imparator seçi­minde gitgide daha önemli bir rol oynaya­rak istediği kimseyi imparator ilân etmeğe veya hoşuna gitmeyen imparatoru öldürme­ğe, dolgun bir donativum vermeyi kabul edene imparatorluk vaat etmeğe başladı. Her zaman birtakım istekleri olan ve praetorlukların güçlü başkanlarının kumanda­sında bulunan bu imtiyazlı birlikler sevil­mezdi. Septimus Severus bu birliklerden kurtulmak isteyerek silâhlarını ellerinden aldı ve onları Roma’nın dışına sürdü. Ama daha sonra da aynı birlikleri taşralılarla yeniden kurmak zorunda kaldı. 312 Yı­lında Constantinus, başka bir muhafız bir­liği olan protectores’in yararına praetorianus’ların görevine kesin olarak son verdi. (L)

Prado müzesi

Prado müzesi hakkında diğer dizin sayfaları >>Prado müzesi

Özet:

Prado müzesi, Madrid’de müze. Bina, mi­mar Juan de Villanueva’nın eseridir. 1819′da açıldı. Müzede en geniş yeri ispanyol ressamlarının eserleri tutar: primitiflerden Bermejo, Gallego, Berruguete; rönesans sa­natçılarından Morales, Pantoja de la Cruz, Coello ve özellikle El Greco, Velazquez ve Goya’nın eserler vardır. Müzede El Greco’nun, Elini Göğsüne Koymuş Şövalye ve Don Rodrigo Vasquez ile büyük bir mistikliğin izlerini taşıyan Teslis, İsa’nın Vaftizi, Hamsin Yortusu adlarındaki dinî kompo­zisyonları yer alır. Velazquez’in ise en ünlü eserleri olan Vulcanus’un Ocakları, Breda’nın Teslimi, İplik Eğiren Kadınlar, Las Meninas ve bir dizi portre vardır: Felipe IV’ün çeşitli zamanlarda yapılmış portreleri, Kra­liçe Mariana, Veliaht Don Fernando ve Don Carlos, infanta Margarita, saray cüceleri ve soytarıları. Müze, Goya’nın şaheserleri ba­kımından da aynı derecede zengindir: Fran­cisco Bayeu’nün, Carlos IV’ün ve ailesinin portreleri; iki Maya, manzaralar (La San isidro Kırları), tarihî tablolar
(2 ve 3 mayıs 1808 kurşuna dizme olayları) ve halılar. Prado, italyan okulunun ressamlarına da geniş yer verir: Giorgione, Tintoretto, Veronese, Tiziano, Venüs’e Sungu, Bacchus Şenliği, Danae ve çeşitli portreler. Flaman ressamlarından Memling, Matsys, Bosch, Jan Bruegel ve Rubens’in de eserleri var­dır. Rubens’in eserleri Tiziano’nunkilerden daha büyük bir yer tutar (Paris’in Yargısı, Adem ile Havya, Katolik Kilisesinin Zaferi, Samanyolu, Diana ve Callistous, Aşk Bah­çesi). Ayrıca, Dürer’in kendi yaptığı port­resi ile Watteau’nun bir manzarasını ve bir şenlik resmini de anmak gerekir. Heykel bö­lümü ise, yunan, roma ve iberik kısımların­dan meydana gelir. (L)

PÖLLNiTZ (Kari Ludwig, – baronu)

PÖLLNiTZ (Kari Ludwig, – baronu) hakkında diğer dizin sayfaları >>PÖLLNiTZ (Kari Ludwig, – baronu)

Özet:

PÖLLNiTZ (Kari Ludwig, – baronu), alman yazan (İssum, Prusya 1692-Berlin 1775). Soylu bir ailedendi, fakat meslek olarak as­kerliği seçti, avusturya, papalık ve ispanya ordularında hizmet gördü. Büyük Friedrich’in desteğini kazandı, Friedrich onu sarayın­da törenleri düzenlemekle görevlendirdi. Ar­dından Berlin tiyatrosunun yöneticisi oldu. Baron Pölinitz hayatında iki defa Calvin’ciliği yaymağa çalıştıysa da ölmeden önce Roma Katolik kilisesine döndü. Eserleri nükteli ve eğlendiricidir.. Bunlar arasında Etat Abrege de la Cour de Saxe (Saksonya Sarayının Kısa Hikâyesi) [1734] ve Lettres et Memoires (Mektuplar ve Hatıralar) [1738-1740] sayılabilir. (M)

POZZA (Orsato)

POZZA (Orsato) hakkında diğer dizin sayfaları >>POZZA (Orsato)

Özet:

POZZA (Orsato), sırp-hırvat dilinde Medo Pucic, dalmaçyalı yazar
(Ragusa 1821 -ay.y. 1882). Eski ve soylu bir ailedendi; İtalyanca öğrendi ve A. Mickievvicz’in Büyükbabalar’ını İtalyancaya çevirdi (1842). Sırp-hırvat dilindeki manzum eserleri (ba­zılarında italyan etkisi açıkça görülür: Talijanke [İtalyan Tarzı Şiirler], 1849) arasın­da bölgesel romantizmin tipik bir örneği olan Cvijeta (Çiçek) [1865] sayılabilir. (M)

Pozitivizmin İlmihali

Pozitivizmin İlmihali hakkında diğer dizin sayfaları >>Pozitivizmin İlmihali

Özet:

Pozitivizmin İlmihali (Catechisme Positi­viste), Auguste Comte’un 1852′de yayımla­nan eseri. Pozitivizmin özetini ve açıklan­masını kapsayan bu kitabı, Au. Comte fel­sefenin daha kolay anlaşılmasını ve yayıl­masını sağlamak amacıyle yazmıştı. Kitapta şu iki altbaşlık yer alır: Başkası için ya­samak. Aile, yurt, insanlık; ilke olarak aşk, temel olarak düzen, amaç olarak gelişim. (-»Bibliyo.) [L]

POZİTİVİZM

POZİTİVİZM hakkında diğer dizin sayfaları >>POZİTİVİZM

Özet:

POZİTİVİZM i. (fr. positivisme). Auguste Comte’un ve izleyicilerinin felsefî öğretisi, // Tesm. yol. Metafiziği gereksiz sayan, olayları gözlemlemek ve bu olayları yöneten kanunları belirlemekle yetinmeyi ileıi sü­renlerin görüşü.// Mantıkî pozitivizm.
Bk. YENİ-POZİTİVİZM.
— ANSİKL. Auguste Comte’un ileri sürdü­ğü şekliyle pozitivizm, bir yandan, Cours de Philosophie Positive’it (Pozitif Felsefe Dersleri) açıklanan bir bilimler felsefesi; öte yandan, Cours de Politique Positive’de (Positif Siyaset Dersleri) belirtilen bir siya­set ve dindir. Auguste Comte’un, bilimler felsefesini, siyasete bir giriş olarak düşün­düğü besbellidir.
Gerçekten de, bütün bilimler, sosyal-statik (ferdin, ailenin, toplumun incelenmesi) ve sosyal-dinamik’e (toplumların gelişme ka­nunu) ayrılan sosyolojiye varır. Bu kanun, Uç hal (çağ) kanunudur. Comte’a göre top­lumlar, başlangıçta, dinî inançlar üstüne kurulmuştu. Metafizik çağla birlikte eleşti­rici düşünce bütün kademeleşmeleri yıktı. Böylece, toplumları pozitif olarak yeniden düzenlemek gerekli hale geldi. Bunu ger­çekleştirmek için siyasî güçten ve aktif sı­nıftan (tacirler, sanayiciler, tarımcılar) farklı olan ve bilginlerden, filozoflardan, sanatçılardan meydana gelen manevî bir güç, düşünceye dayanan bir sınıf yaratmak gerekir.
«Pozitif din» herhangi bir aşkın Varlığa dayanmaz; tapınacağı tek şey insanlık’tır. insanlık Yüce Varlık, yeryüzü Büyük Fetiş ve mekân Büyük Ortam’dır. Pozitif dinde, ahlâk ön planda yer alır ve şu cümleyle özetlenir: «Başkası için yaşamak».
Pozitif kültün üç yanı vardır:
1. kişisel kült veya kadına (zevce, anne veya kız çocuğu) ta­pınma;
2. dokuz kutsamayı (sunma; alış­tırma [14 yaşında]; kabul [21 yaşında]; yö­neltme [28 yaşında]; evlenme; olgunluk [42 yaşında]; emeklilik [63 yaşında]; dönüşüm [ölüm]; yüce varlığa katılma [ölümden ye­di yıl sonra]) kapsayan ev kültü;
3. Yüce Varlığı konu olarak alan kamusal kült. Comte, tapınağı, takvimi, tapınma kuralla­rını açıklamış ve din adamlığına kabul edil­menin şartlarım, rahiplerin ve yardımcıla­rının ücretlerini v.b. belirlemişti. Littre’ ve Stuart Mill’in pozitif dini kabul etmemelerine karşılık, Comte’un Ortodoks çömezleri, resmî organ olarak Revue occidentale’i çıkardılar ve Auguste Comte’un Paris’teki evinde Pierre Lafitte’in yöneti­minde toplanmağa devam ettiler.
İngiltere’­de, Comte’un dinî fikirleri Richard Congreve tarafından benimsendi. Ama Congreve’in titiz Ortodoksluğu, pozitivistlerden ço­ğunun Harrison çevresinde toplanmasına yol açtı. Brezilya’da, dinî ve Ortodoks pozitivizm olağanüstü bir ilgi gördü; Brezilya cumhuriyetinde bakan olan Benjamin Constant, eğitimi Comte’un ilkelerine göre dü­zenlemeğe çalıştı; Miguel Lemos, ayrıntılı ve karmaşık tapınma kurallarını olduğu gi­bi uygulayarak İnsanlık kültünü kurdu. (L)

POWER

POWER hakkında diğer dizin sayfaları >>POWER

Özet:

POWER (Edna le POER, Eileen — denir), ingiliz kadın iktisatçı
(Altrincham, Cheshire 1889-Londra 1940). 1921′de Londra İktisat fakültesine girdi. 193l’de aynı fakültenin ik­tisat tarihi profesörlüğüne tayin edildi. Bir ingiliz kumaşçı ailesi üstüne yazdığı The Paycockes of Coggeshall’den (1919) sonra ortaçağlardaki iktisadî ve soyal hayat üstü­ne birçok önemli çalışma yayımladı: Some Medieval People (Bazı Ortaçağ İnsanları) [1924]; The Wool Trade in English Medieval History (İngiliz Ortaçağ Tarihinde Yün Ti­careti) [bu eser, ölümünden sonra 1941'de basılan, 1938-1939 arası Oxford'da verdiği konferansların derlemesidir] v.b. Kitapları yalnız içindeki mükemmel ve orijinal bilgi­den dolayı değil, aynı zamanda son derece ilgi çekici bir biçimde sunuluşları yönünden de dikkate değer. Ayrıca John H. Clapham ile Dirlikte, The Cambridge Economic His­tory of Europe’utı (Avrupa’nın Ekonomi Tarihi) [2 cilt; 1941-1952] ilk cildini ve Studies in English Trade in the Fifteenth Century’yi
(XV. yy.daki İngiliz Ticareti Üstü­ne İncelemeler) [1933] yayımladı. (M)

POURTALES (DE)

POURTALES (DE) hakkında diğer dizin sayfaları >>POURTALES (DE)

Özet:

POURTALES (DE), Nantes fermanının kal­dırılmasından (1685) sonra, Neuchâtel prensligine göç eden protestan fransız ailesi. — JEREMiE’ye Prusya kralı tarafından asalet verildi (1750). —Oğlu JACQUES LOUiS (Neuc­hâtel 1722-ay.y. 1814), ticarette zenginleşti ve servetini hayır işlerinde kullandı. Üç oğlu oldu; Friedrich Wilhelm III, onlara Prus­ya kontları unvanını verdi (aralık 1815). — LOUİS (Neuchâtel 1773-ay.y. 1848), Neuchâtel Devlet şûrası başkanı oldu. —AL-BERT ALEXANDRE (Neuchâtel 1812-Paris 1861), Louis’nin yeğeni. Prusya kralının ma­beyincisi, İstanbul (1850) ve Paris (1859) büyükelçisi oldu. (L)

POUND (Ezra Loomis)

POUND (Ezra Loomis) hakkında diğer dizin sayfaları >>POUND (Ezra Loomis)

Özet:

POUND (Ezra Loomis), amerikalı şair (Hailey, İdaho 1885). Hayatının kırk yılını yurt dışında geçirdi: Londra (1908-1920), Paris (1920-1924) ve Rapallo (İtalyan Rivierası, 1924-1945). İkinci Dünya savaşında faşist doktrinlere kapılarak Mussolini hü­kümetinin propogandasını yaptı. Müttefik­ler tarafından tutuklandı, ihanetle suçladı, fakat yargılanmadı. 1946′da bir psikiyatrlar kurulu tarafından sorumsuz olduğu tespit edildi ve Washington yakınlarında uzun sü­re bir akıl hastahanesinde kaldıktan sonra tek­rar İtalya’ya yerleşti (1959). A Lume Spento adlı ilk şiir kitabının yayımından sonra öncü akımlarda, deneysel dergilerde önemli bir rol oynadı. Pound her şeyden önce, bütün kültürlere ilgi duyan bir şairdir. De­rin bir bilgiye dayanan, bilinçli bir kar­maşıklık içindeki eserleri, fikir eğilimleri­nin çok yönlülüğünü yansıtır: Provença (1910); Sonnets and Ballads of Guido Cavalcanti (Guido Cavalcanti’nin Sone ve Ba­ladları) [1912]; Cathay (1915); Hughg Selwyn Mauberl (1920); Personae (1926); Hommage to Sextus Propertius (Sextus Propertius’a Saygı) [1934]; Trachiniae (1956). Çince, Provence’ça Yunanca, Latince ve İtalyancadan yaptığı tercümeler önemlidir. Bunlar, çok serbest olmakla beraber şiirle­rin özünü aktarması yönünden aslına sadık­tır. Pound’un bütün üstünlükleriyle yetersiz­liklerini en iyi yansıtan eseri Şarkılarıdır (Cantos): bu iddialı şiirin doksan beş bö­lümü 1919-1956 arasında çeşitli eklemelerle yayımlandı. Bu güç ve çok kapalı eser, şai­rin fikir oluşumunu gösteren değerli bir belgedir. Ezra Pound tenkitler de yazdı: The Spirit of Romance (1910 ve 1953); How to Read (Nasıl Okumalı) [1929]; Letters of Ezra Pound (Ezra Pound’un Mektupları) [1941]; Literary Essays (Edebiyat Deneme­leri) [1954]. (L)

POSEİDON

POSEİDON hakkında diğer dizin sayfaları >>POSEİDON

Özet:

POSEİDON. Yun. mit. Denizler tanrısı, Kronos ile Rea’nın oğlu. Titanların yenil­mesinden sonra Zeus ve Hades ile dünyayı bölüşürken, payına Sular imparatorluğu düştü. Amphitrite’nin kocası ve kalabalık bir ailenin başıydı. At şekline girmiş bir Kuzey tanrısı ile, elinde ton balığı avcıla­rının üç dişli zıpkını bulunan bir Güney tanrısının gücünü kendinde topluyordu. Denizin dibinde bir sarayı Yardı, denizciler­le balıkçılar onu yardıma çağırırdı. öte yandan, Poseidon’u biniciliğin atası sayan­lar, ona at kurban ederlerdi. Apollon ile birlikte Truva surlarını yapmıştı. Poseidon ayrıca deprem tanrısıydı. Atina’nın koru­yucu tanrısı olmak istemiş fakat Athena ile başa çıkamamıştı. Erekhtheion’da bir kayanın üstünde, Poseidon’un üç dişli zıpkınıyle açtığı bir yarık gösterilirdi. Posei­don kültü yunan dünyasında Tesalya’da, sonra Onkhestos’ta, Delphoi’de, Atina’da, Korinthos’ta, Kalauria’da, Tenos’ta, Delos’ta, burunlarda (Atina yakınında Sunion burnu, Tenaros burnu ve Triopion burnu) ve nihayet bütün yunan denizleri kıyıların­da yayılmıştı.
— İkonogr. M. ö. VI. yy.dan kalma Atina Poseidon’u bilinen en büyük eski bronz Poseidon heykellerindendir. Daha sonra tanrı Parthenon’da görülür. Lysippos’un yaptığı bronz Poseidon’un Eleusis’te, Dresden’de ve Roma’da (Laterano, Villa Albani) kopyaları vardır.
M. ö. III. veya II. yy.dan kalma Milo Poseidon’u yarı yarıya parçalanmıştır (Atina). Madrid, Louvre ve Vatikan’da da Poseidon heykelleri vardır. Ayrıca Metz’de bulunan küçük bir bronz heykel (Louvre), paralar, resimli vazolar ve Napoli müzesindeki yontma sedef sayılabi­lir.
Bk. neptün. (L)

PORTİNARİ (Cândido)

PORTİNARİ (Cândido) hakkında diğer dizin sayfaları >>PORTİNARİ (Cândido)

Özet:

PORTİNARİ (Cândido), brezilyalı ressam (Brodosqui, Sâo-Paulo eyaleti 1903-Rio de Janeiro 1962). Bir italyan göçmen ailesinin oğlu. Rio de Janeiro Güzel Sanatlar okulunda okudu, 1928′de bir burs kazandı ve 1930′a kadar Paris’te kaldı. 1936′da Fe­deral Eyalet üniversitesine profesör tayin edildi, önemli duvar resimleri yaptı: Bre­zilya Topraklarının işlenmesi, Çocuk Oyunları, Dört Unsur (Millî Eğitim bakan­lığı, 1936-1945), Zenci Müziği (Radio-Tupi de Rio de Janeiro, 1943), İncil Çevrimi (Radio-Tupi de Sao Paulo, 1944), Göçmen­ler, Hac Yolu (Belo Horizonte katedrali, 1945). Başlangıçta gerçekçi ve yumuşak olan üslûbu, 1940′tan sonra ekspresyonist bir özellik kazandı. (L)

POTOCKİ

POTOCKİ hakkında diğer dizin sayfaları >>POTOCKİ

Özet:

POTOCKİ, polonyalı aile. Başlıca üyeleri: STANiSLAWREWERA (1579-1667), hükümda­rın büyük hatmanıydı. Türklere, Tatarlara, Ruslara (Cunnow, 1660) ve isveçlilere karşı kazandığı zaferlerle tanındı;
— İGNACY (Rad zyn 1750-Viyana 1809), Litvanya büyük ma­reşali, 3 Mayıs 1791 anayasasını hazırladı. Kosciuszko’nun ayaklanmasına ve onun kur­duğu hükümete katıldı (1794), Varşova’nın, Suvorov tarafından alınması sırasında esir edildi. 1796′da serbest bırakıldı;
— stanis-law SZCZESNY FELİKS (1752-1805), Rusya valisi (1782), tümgeneral (1784), topçu gene­rali (1789) oldu. 3 Mayıs 1791 anayasasına karşıydı. S. Rzewuski ve K. Branicki ile birlikte Targowicka konfederasyonununu kurdu ve Katerina II tarafından mareşalli­ğe yükseltildi (1792);

Devamı >>

PORDENONE

PORDENONE hakkında diğer dizin sayfaları >>PORDENONE

Özet:

PORDENONE (Giovanni de SACCHîS, il— denir), italyan ressamı (Pordenone 1484′e doğr.- Ferrara 1539). Giovanni Bel­lini ve Giorgione’nin öğrencisi. Giorgione’nin etkisi Pordenone ve Ailesi (Borghese, galerisi, Roma) portresinde, Piacenza’daki Azize Catherina’nın Evlenmesi’nde ve ışık-gölge’nin güzel bir örneği olan Susegana Madonnası’nda (1516) görülür. 11 Porde­none, Trieste (1520), Cremona (1522), Piacenza (1528-1530) ve Venedik’te çalıştı. Sağlam ve coşkun üslûbuyle Tintoretto’yu etkiledi. 1530′da San Giovanni Elemosinario kilisesinin dekorasyonunu Tiziano ile birlikte tamamladı: Azize Catherina, Aziz Sebastianus ve Aziz Rocus. Bundan sonra, San Stefano manastırında, zamanla bozul­muş olan büyük freskler ve Madonna dell’Orto için Aziz Lorentius Azizlerin Ortasında’yı yaptı. Ferrara’da on iki halı örneği çizdi: Herkül’ün İşleri. Ayrıca, Vaftizci Yahya’nın Başını Taşıyan Salome (Roma, Doria sarayı), Venedik Vatandaşı Guinadi’nin Portresi (Viyana), isa İki Melek Arasında (Bordeaux), Madonna, Çocuk ve Birçok Aziz ile (Grenoble) adlı tabloları anılmağa değer.
— Yeğeni GiULîO (Vene­dik 1500 – Augsburg 1561), Venedik’te ve Roma’da dikkate değer freskler çizdi. (L)

Sonraki sayfa »