Özel Arama

Antil adaları Tarih

Antil adaları Tarih hakkında diğer dizin sayfaları >>Antil adaları Tarih

Özet:

Antil adaları Tarih

Kristof Kolomb yaptığı dört seyahatte (1492 ve daha sonraki yıllarda) art arda çeşitli adalar keşfetti. Bu adalara uzun süre Batı Hindistan denildi; çünkü o zamanlar bu adaların Hindistan olduğu sanılmıştı. Antil adı, Asor adaları batısında var olduğu sa­nılan bir kıtanın adından, Antilia’öan gelir. İspanyollar büyük adaları, Küba ve özel­likle San Domingo’yu (Hispaniola «ispanyol adası») hemen sömürgeleştirdiler.

Devamı >>

Antil adaları iktisat

Antil adaları iktisat hakkında diğer dizin sayfaları >>Antil adaları iktisat

Özet:

Antil adaları iktisat

Amillerde iktisat Özellikle tarıma dayanır. Sadece şekerkamışı ekimine ve şekerkamışından elde edilen ürünlere (rom) önem verme eğilimi vardır. Martinique ada­sında şeker ve türevleriyle muz, 1956′da, ih­racat değerinin yüzde 90′ını, yalnız şeker İle türevleri yüzde 66’sını sağlıyordu. Barbados’ta tek bîr tür ekimi en ileri sınırına ulaşmıştır: ekilebilir alanların yüzde 90′ına şekerkamışı ekilmekte, ihracatın yüzde 981 şekerle yapılmaktadır. Sadece şekerkamışı ekimi büyük çiftlikler rejimini getirmiş ve toprak mülkiyetinin ya­rım yüzyıldan beri tek elde toplanmasını hızlandırmıştır. Gerçekten de, bu toplanma, şeker ve rom’un çok büyük işletmeler ya­rarına kontenjana bağlanmasıyle ve küçükle­rin zararına büyük şekerkamışı üreticileri­nin daha bazı ayırıcı imkânlardan faydalanmasıyle artmıştır.

Devamı >>

Antil Adaları Coğrafya

Antil Adaları Coğrafya hakkında diğer dizin sayfaları >>Antil Adaları Coğrafya

Özet:

Antil Adaları Coğrafya

• Fizikî coğrafya. Antil adaları yapı bakı­mından birçok yaydan meydana gelir. Ba­tıda üç kol Porto Riko’ya doğru yaklaşır: Kuzeyde, Yucatan yarımadasının uzantısı olan Kuzey Küba dalı; ortada Güney Küba dalı; Cayman adalarının ve Küba’nın güneyindeki kıyı sıradağlarının uzantısı olan bu kol, kuzey yayı İle birleşerek Haiti adasının ortasındaki sıradağları meydana getirir.

Devamı >>

ANTİL adaları

ANTİL adaları hakkında diğer dizin sayfaları >>ANTİL adaları

Özet:

ANTİL adaları, Orta Amerika’da, Antil denizi ile Atlas okyanusu arasında yer alan takımadalar.

Devamı >>

AMSTERDAM

AMSTERDAM hakkında diğer dizin sayfaları >>AMSTERDAM

Özet:

AMSTERDAM, Hollanda’nın başkenti. Kuzey Hollanda eyaletinde, İJ ve Amstel’in Uselmeer’e döküldüğü yerde; 871 000 nüf. (Kral sarayı Den Haag’dadır [La Haye].)

Devamı >>

Amerika Keşif seferleri

Amerika Keşif seferleri hakkında diğer dizin sayfaları >>Amerika Keşif seferleri

Özet:

Amerika Keşif seferleri
Norveçliler ve İzlandalılar Grönland’ı X. yy. da buldular ve büyük bir ihtimalle Ku­zey Amerika’nın Vinland adını verdikleri do­ğu kıyılarında bazı noktalara da yerleştiler.

Devamı >>

ALİZE

ALİZE hakkında diğer dizin sayfaları >>ALİZE

Özet:

ALİZE i. ve sıf. (csk. fr. alis, düzgün, düzenli’den alize). Atlas okyanusu ile Büyük Okyanusun doğu kısmında, 30° kuzey ve 30° güney paralelleri arasında, bütün yıl boyun­ca doğu kesiminden esen düzenli rüzgârlar: Alize rüzgârları, alizeler.

Devamı >>

SANCHEZ de Huelva (Alonso)

SANCHEZ de Huelva (Alonso) hakkında diğer dizin sayfaları >>SANCHEZ de Huelva (Alonso)

Özet:

SANCHEZ de Huelva (Alonso), ispanyol kaptanı (Huelva – öl. Madeira adası 1484). Gemisinin rüzgâr etkisiyle batıya doğru sürüklendiği, doğudan batıya Atlas okya­nusunu aştığı ve böylece Kristof Kolomb’dan önce Antil adalarını keşfettiği ileri sürülür.

Devamı >>

SAİNT-LUCİA

SAİNT-LUCİA hakkında diğer dizin sayfaları >>SAİNT-LUCİA

Özet:

SAİNT-LUCİA, İngiltere’ye bağlı Küçük Antil adalarında (Windward İslands) volkanik ada, Martinik’in güneyinde; 90 000 nüf. Merkezi, Castries. Şekerkamışı, hin­distancevizi ve muz yetiştiriciliği. (L)

ROSAMEL (Claude DU CAMP, — baronu)

ROSAMEL (Claude DU CAMP, — baronu) hakkında diğer dizin sayfaları >>ROSAMEL (Claude DU CAMP, — baronu)

Özet:

ROSAMEL (Claude DU CAMP, — baronu), fransız amirali (Frencq, Montreuil yakın­ları 1774-Paris 1848). 1817′de tuğamiralliğe yükseldi, Antil adaları valiliği sırasında Bolivar ile dostluk kurdu.

Devamı >>

RODNEY (George BRYDGES, baron)

RODNEY (George BRYDGES, baron) hakkında diğer dizin sayfaları >>RODNEY (George BRYDGES, baron)

Özet:

RODNEY (George BRYDGES, baron), in­giliz amirali (Londra 1718-ay.y. 1792). Bahriyeye girdi (1732), Yediyıl savaşında siv­rildi; 1762′de Antil adalarından çoğunu zaptetti. Amerika Bağımsızlık savaşında ispanyollara karşı 1780′de Finisterre ve Sao Vicente burunlarında yaptığı muharebelerle parlak başarılar kazandı. 1782′de Dominik adası açıklarında amiral De Grasse ku­mandasındaki fransız filosuna karşı büyük bir zafer kazandı. (L)

ROATAN adası

ROATAN adası hakkında diğer dizin sayfaları >>ROATAN adası

Özet:

ROATAN adası, Antil denizinde (Bahia takımadaları) ada, Honduras’a bağlıdır; 4 350 nüf. Merkezi, Roatan. (L)

QUİSCALUS

QUİSCALUS hakkında diğer dizin sayfaları >>QUİSCALUS

Özet:

QUİSCALUS i. Uzunluğu 45 sm’yi bulan oldukça büyük veya orta boylu kuş; tüyle­ri esmer veya mor, madenî yansımalı par­lak siyah, kuyruğu oldukça uzundur. (Quiscalus ve benzerleri Orta Amerika ve Antiller’den Kanarya adalarına kadar yaygın­dır. Sarıasmagillerden.) [L]

PUL

PUL hakkında diğer dizin sayfaları >>PUL

Özet:

PUL i. Eskiden kullanılan akçeden küçük madenî para: Allah’ın on pulunu bekleyedursun on kul (N. F. Kısakürek). Gerçi ne parası, ne pulu, ne malı, ne mülkü var
(N. Araz).
— ÇEŞ.DEY. Bir pul etmemek, değersiz olmak. || Bir pula satmak, hiç önem ver­memek, (birine karşı) sadakatsiz davran­mak: Ben senin âşıkınım / Bir pula satma beni (Halk türküsü). || Para pul. Bk. PA­RA.
— Bot. üzerinde bulunduğu organa sım­sıkı yapışık, şekil ve yapıca çok basit yap­rakların her biri. Bk. ANSiKL.
— Böcekbil. Çiftkanatlı böceklerde kaşıkçık. || Diviklerde düşen kanatın yerin­de kalan çotuk. || Kelebeklerde ufacık bir sivri nokta ile kanatların derisine tutunan çok küçük plak. (Kelebeklerin kanadında sürekli olarak «toz» görünüşünde yer alan ve onlara gerek yansıma yoluyle [kimyasal renkler], gerek ışığın enterferans oyunlarıyle [fizik renkler] çeşitli renkler veren ve renklere parlaklık kazandıran kısımlar, bu pullardır.)
— Huk. Pul sahtekârlığı, devlet tarafından çıkartılan kıymetli evrakın bir türü olan pulun, yetkili olmayan kişilerce basılması. (Resmî evrakta sahtekârlık suçu sayılır. [Bk. sahtekârlık.])
— înş. Çatı kaplama işlerinde madenî ör­tü elemanıyle çivi başı arasına konan kü­çük boyutlu çinko veya bakır parçası.
— Mim. üst üste konmuş, düz veya hafif kabarık dairesel küçük plakalardan mey­dana gelen süsleme.
— Oyun. Tavla oyununda kullanılan yuvarlak küçük levha.
— Pulc. PTT idaresi tarafından, postanın alacağı ücretleri göstermek üzere çıkarılan basılı kâğıt. (POSTA pulu da denir.) [Bk. ANSiKL.] || Damga pulu. Bk. DAMGA.
— Saatçilik. Bir mihvere desteklik etmesi için, bir kol veya duvar saatinin platinine perçinlenmiş pirinç parça.
— Sürüngenler bilimi. Bazı deniz kaplum­bağalarının bağasını kaplayan ve çeşitli eş­ya yapımında kullanılan madde.
— Süs. santl. Ortası delik maden levhacık. (Bk. ANSIKL.) || Pul iğnesi, pulun deliğin­den geçecek kadar küçük ve ince iğne.
— Teknol. Vida, cıvata v.b. şeylerin boy­nuna geçirilen ortası delik madenî levha.
— Terz. Bir kumaşın üzerine süs olarak dikilen küçük, yuvarlak, ince ve delikli, maden, jelatin, sedef v.b. parçası. (Bk. AN­SiKL.) || Pul işlemek, bir kadın elbisesinin üzerine pullar işleyerek süslemek.
— Zool. Balıkların, sürüngenlerin ve bir kısım kuşlarla memelilerin vücudunu kap­layan boynuzsu, sert levha. Bk. ANSiKL.
— ANSiKL. Bot. Pul’lara köksaplarda, ba­zı asalak bitkilerin (canavarotu) yer üstü saplarında, soğanlarda, bileşikgillerin bürümlerinde rastlanır. Bunlar ya tomurcuk­larda olduğu gibi koruyucu veya soğan­larda olduğu gibi besleyici bir görev yapa­bilir. Kozalaklıların meyve yapraklarına da pul denir.
— Pulc. Ortaçağdan beri, yolların güven­sizliği yüzünden, ağırlık ve mesafeye göre hesaplanan gönderme ücretini mektubu alan kimsenin ödemesi âdet olmuştu. Ama bu ödeme şekli dağıtım işini güçleştiriyordu. Kendisine bir şey gönderilen kimseye ka­bul etmemek hakkının tanınması da mektuplaşanların birtakım hilelere başvurmala­rına yol açıyordu (adres üzerinde belirli değişiklikler yaparak veya zarfın üzerine önceden kararlaştırılmış bazı işaretler ko­yarak parasız haberleşmeyi sağlamak gibi). Ayrıca, ücret tarifesinin yüksekliği dolayısıyle gizli yapılan mektup ulaştırma işleri de büyükçe bir para kaybına sebep olu­yordu. Buna karşı ilk defa, 8 ağustos 1653′te Paris’te petite poste’un kuruluşu sıra­sında, Paris parlamentosu danışmanı Renouard de Villayer bir çare bularak taşı­ma ücretinin önceden ödenmesi usulünü ge­tirdi. Bu usule göre, gönderilmek istenen mektubun gönderme ücreti mektubun varı­şında alıcıdan değil de, mektup gönderil­diği zaman mektubu gönderen kimse tara­fından ödeniyor ve bu durum da bugünkü posta pullarının yerini tutan bir belgeyle mektubun üzerinde belirtiliyordu. Ancak, mektup gönderen kimsenin bu önceden öde­me işini postahanede yapması zorunluluğu bu usulün yaygınlaşmasını önledi. Bu du­rumu önlemenin tek yolu, ücret tarifesini hafifletmek ve sadeleştirmek (ücret deği­şikliklerini mektubun ağırlığına göre değil de gideceği yere göre uygulamak), ayrıca ödeme muamelesini elden geldiğince basit­leştirmekti. İsveç’te De Treffenberg (1823), İngiltere’de Charles Knight (1834) ve Charles Whiting (1837-1838), Fransa’da da Piron (1838) ile Grasset (1839) bunun için, basılı veya üzeri damgalı kâğıt veya zarflar kullanmayı tasarladılar. 1819-1836 Arasın­da, bu sistem özellikle, gönderme işlerini tekelinde bulunduran Sardunya krallığı ta­rafından bile kullanıldı. Bu ülkedeki posta idaresi, yazışmaların ulaşımını tekelinde bu­lundurarak, özel ulaklarla gönderdiği mek­tuplar için bir çeşit mektup kâğıdı satı­yordu. İngiliz James Chalmers’ın denemeleri pula son biçimini verdi (1834-1838). Chalmers’ın bu buluşu, birçok tartışma­dan sonra, Rowland Hill’in teklifi üzerine 1840′tan itibaren İngiltere’de kullanılmağa başlandı (10 ocakta bütün İngiltere toprak­ları üzerinde tek ücret uygulaması başladı; 6 mayısta da ilk posta pulu olan 1 penny’lik siyah pul çıkarıldı), ücretin peşin öden­diğini gösteren bir belge olduğu için de, 28 ağustos 1848′den itibaren, Posta idaresi genel müdürü Etienne Arago’nun isteği üzerine, posta pulu usulünü Fransa da kabul etti. Oysa Fransa’da bu yenilik, daha ön­celeri, ücret indirimleri dolayısıyle hazi­nenin zorunlu olarak kayba uğrayacağı gerekçesiye birkaç kere reddedilmişti. 1 Ocak 1849′da Fransa’da posta ücretleri yeniden düzenlendi.

Devamı >>

PORTO RİKO veya PUERTO RİCO

PORTO RİKO veya PUERTO RİCO hakkında diğer dizin sayfaları >>PORTO RİKO veya PUERTO RİCO

Özet:

PORTO RİKO veya PUERTO RİCO, Bü­yük Antil adalarının en küçüğü ve en doğuda olanı, Haiti’nin doğusunda (A.B.D.’­ye bağlıdır); 2 660 900 nüf. Merkezi, San Juan
(451 700 nüf): başlıca şehri Ponce (145 600 nüf.).(L)

PİCASSO (Pablo RUiZ),

PİCASSO (Pablo RUiZ), hakkında diğer dizin sayfaları >>PİCASSO (Pablo RUiZ),

Özet:

PİCASSO (Pablo RUiZ), ispanyol ressamı (Malağa 1881). XX. yy. resim sanatının en büyük temsilcisidir. Malagalı Jose Ruiz Blasco ve Maria de la Paz Picasso Echevarria’nın üç çocuğundan en büyüğü ve tek oğulları.
Mütevazı çiçek ve lokanta tabloları yapar fakat aynı zamanda, resim öğretmeni ve Malağa müzesi müdürü olan babası, Picasso’yu genç yaşta eğitti. Ayrıca aile dost. ressam Antonio Munoz Degrain de kendi­siyle ilgilendi.

Devamı >>

PİGMELER

PİGMELER hakkında diğer dizin sayfaları >>PİGMELER

Özet:

PİGMELER, özellikle Afrika’nın ortasın­daki ekvator ormanlarında yaşayan halk; 120 000 kişi kadar olan Pigmeler üç toplu­luğa ayrılır: eski Belçika Kongosu’nun do­ğusunda Bambuti’ler («ormanlılar»), mer­kez Pigmeleri (eski Belçika Kongosu’nun batısında ve Kongo cumhuriyetinde) ve Ba­tı Pigmeleri (Gabon’da ve Kamerun’da).Pigmeler bazı grupların soysuzlaşmış bir türü değil, tamamıyle ayrı bir ırktır; tarih­öncesi devirlerde oldukça yaygın olan bu ırk sonradan bugün yaşadığı bölgelere (Af­rika ekvator ormanları, Malezya yarımada­sı, Andaman adaları ve bazı Filipin adala­rı) püskürtüldü. Boyları 1,50 m’den az olan Pigmeler, mezosefaldir; çene kemikleri bi­raz öne doğru çıkık, saçları kıvırcıktır; ten­lerinin rengi sarı kahverengi arasında çe­şitli tonlardadır. Yarım daire şeklinde tek kapılı ve dev ağaç köklerine dayanan kulü­belerden meydana gelen kamplarda yaşar­lar. Kadınlar kulübeleri yapar ve balıkçı­lıkla uğraşır; erkekler toplu halde ok ve mızraklarla maymun, antilop, özellikle de fil avlar. Ormanda yaşayan bu halkın gelir kaynaklarından biri de kadınların uğraştığı devşirmeciliktir. Çevrelerindeki zenci ta­rımcılarla iktisadî ilişkiler kurmuşlardır. Av hayvanları tükenince kamplarını değiş­tirirler. Toplumsal düzenleri son derece kar­maşıktır. Genellikle klan dışından evlenilir; çok karılılık yasaklanmamışsa da enderdir. Her klanın totem hayvanı (timsah, şempan­ze v.b.) ayrıdır. Pigmeler «Khmvum» dedik­leri tek bir yaratıcı tanrıya inanırlar, ölü­ler mağarada veya bir ağaç kovuğunda sak­lanır. Ata ruhlarının her yerde yaşadığına inanılır. Pigmeler ilişki kurdukları Bantula-rın dilini benimsemiştir. Ayrı bir dilleri de vardır ve başlıca özelliğf boşiman dilinde­ki gibi ünlemler bulunmasıdır. Pigme ede­biyatı şiirlerinin ve destanlarının niteliği bakımından ilgi çekicidir.
— Leng. Pigme dilleri, Afrika’da, Sudan ile Kamerun arasındaki bölgede konuşu­lan dil öbeği. (Burada gruplar halinde ya­şayan cüce zenciler daha çok avcılıkla geçinirler. Antropolojik yapı ve gelenek bakımından diğer zencilerden ayrılan Pig­meler Güney Afrika’daki Boşimanlara benzerler.) Dilleri, zenci afrika dillerinin bir kolu olarak kabul edilir ve bu sebeple cüce zencilerin Boşiman ve Hotantolarla akraba olduğu ileri sürülür. Bu konuda P. Schebesta 1940′ta bir yazı yayımladı. Fa­kat henüz bu dillerinin grameri kesinlik­le bilinmemektedir. Pigme dilleri arasında Efe, Mpagga, Babinga v.b. sayılabilir. Efe, Yukarı Nil bölgesinin batısında ve Yukarı Ouella’da, mpagga dili ise Ubangi ve Lobaya’da konuşulur. Babinga, Sanga’da ya­şayan zenciler tarafından konuşulur. (LM)

PERU

PERU hakkında diğer dizin sayfaları >>PERU

Özet:

PERU i. Bk. pero.

PERU, Güney Amerika’da devlet, Büyük Büyük Okyanus kıyısında; 1 285 215 km2; 12 012 000 nüf. Başkenti, Lima (1 716 000 nüf.). Başlıca şehirleri: Calloa (161 300 nüf.); Arequipa (156 700 nüf.); Trujillo (100 100 nüf.), Chiclayo (86 900 nüf.); Cuzco (78 300 nüf.); İquitos (58 200 nüf.).

Devamı >>

Özel Arama