» ATHENA hakkında arşivlenen resim, video, animasyon vs. gibi kayıtlar görüntüleniyor.

Almanya Rönesans

Almanya Rönesans hakkında diğer dizin sayfaları >>Almanya Rönesans

Özet:

ALMANYA

• Almanya Rönesans’ tan »Strıtm und Drang»a ka­dar. Almanya’da yeni çağın ilk yılları bü­yük bir ruhî dramın damgasını taşır. İtal­ya ve Fransa’da Rönesans gelişirken, J. Reuchlin ve Ulrich von Hutten gibi hümanist­ler güçlerini Reform hareketi üzerinde yoğunlaştırdılar. Luther, Kutsal Kitap’ı halka tanıtmak amacıyle Almancaya çevirdi, böy­lelikle yeni edebiyatın dili olacak modern Almancayı yarattı. Luther’den sonra, din kavgalarından usanan yazarlar, hayata dön­düler ve en ünlü temsilcileri Hans Sachs ile J. Fischart olan bir gerçekçiliğe yöneldiler.

Devamı >>

ALKYONEUS

ALKYONEUS hakkında diğer dizin sayfaları >>ALKYONEUS

Özet:

ALKYONEUS. Yun. mit. Uranos ile Gaia’nın oğlu, devlerle tanrı’ar arasındaki savaş­ta başlıca rolü oynadı. Herakles’in yirmi dört arkadaşını bir kaya altında ezdikten sonra, Athena’nın attığı bir okla öldü. Üzüntüye kapılan kızları, kendilerini denize atıp birer martı oldular, (L)

ALEM

ALEM hakkında diğer dizin sayfaları >>ALEM

Özet:

ALEM i. (ar. < -alem, yarık, sınır). Esk. Bir fikrin, yüce ve üstün bir gücün, bir toplulu­ğun sembolü; işaret, alâmet, timsal: Hiyung-Nu'ların alemi kurt başı idi. Bk. ansİkl.

Devamı >>

ALKİNOE

ALKİNOE hakkında diğer dizin sayfaları >>ALKİNOE

Özet:

ALKİNOE. Yun. mit. Korint kralı Polybos’un kızı ve Amphilokhos’un karısı. Dokuyu­cu Nikandra’yı parasını ödemeden kovdu­ğu için, Athena evlilik dışı bîr sevgi aşıla­yarak onu cezalandırdı ve vicdan azabına dayanamayan Alkinoe kendini denize attı. (L)

ALKAMENES,

ALKAMENES, hakkında diğer dizin sayfaları >>ALKAMENES,

Özet:

ALKAMENES, M.Ö. V. yy. ın son otuz yıl­larında yaşamış yunanlı heykeltraş, Pheidias’ın öğrencisi ve rakibi. Eserlerinden Prokne ve oğlu İtys grubu.

Devamı >>

ALÇAK

ALÇAK hakkında diğer dizin sayfaları >>ALÇAK

Özet:

ALÇAK sıf. (esk. türk. alt veya al’dan). Ye­re yakın, yerden uzaklığı az olan, yüksek olmayan: Alçak bir duvarla ayrılmış komşu bahçede, kapısı açık ahırın siyah çatısına dayanmış tahtalar rüzgârla devrildi (Ö. Sey­feddin). Bir sıçrayışta bağın kenarındaki al­çak çitin üzerinden aştım (R. N. Güntekin).

Devamı >>

AKROPOLİS

AKROPOLİS hakkında diğer dizin sayfaları >>AKROPOLİS

Özet:

AKROPOLİS i. (yun. akros, yüksek ve po­lis, şehir). Eski yunan sitelerinde yüksekte inşa edilen ve içinde bir saray ile tapınaklar bulunan müstahkem mevki.

Devamı >>

AİGİNA

AİGİNA hakkında diğer dizin sayfaları >>AİGİNA

Özet:

AİGİNA, Ege denizinde, Aigina körfezinin ortasında, Pire’nin karşısında küçük bir yu­nan adası; 85 km2. 9 500 nüf., merkezi Eghina. Balıkçı (sünger) limanı. Çömlekçilik. Müze. V. yy. başından kalma Afrodit tapınağı. Bk. ansİkl. // Aigina eserleri, Aigina adasındaki eski anıtlar, eserler. // Aigina okulu, eski bir heykel ve mimari okulu. // Aigina sistemi, Aigina’daki tartı sistemi. Bk.ansikl.

Devamı >>

AİAS

AİAS hakkında diğer dizin sayfaları >>AİAS

Özet:

AİAS, Truva savaşının İki yunanlı kahra­manının adı Aias, Lokris’lilerin kralı Oileus’un oğludur. Homeros onu mağrur, ok ve kargı atmakta usta, koşuda rakipsiz olarak gösterir.

Devamı >>

ATTİKE

ATTİKE hakkında diğer dizin sayfaları >>ATTİKE

Özet:

ATTİKE, Yunanistan’da bir bölge. Kuzeyde Boiotia ve Parnes tepesi, batı ve güneyde Megaris ve Atina körfezi, doğuda ise Ege denizi ile çevrilidir.

Devamı >>

Atinalıların Devleti (Politeia ton Athenaiori)

Atinalıların Devleti (Politeia ton Athenaiori) hakkında diğer dizin sayfaları >>Atinalıların Devleti (Politeia ton Athenaiori)

Özet:

Atinalıların Devleti (Politeia ton Athenaiori), Aristoteles’in eseri. M.ö. 330 ile 325 arasında kaleme alındığı sanılır. 1891′de bir Mısır papirüsüne yazılı olarak bulundu.

Devamı >>

ATİNA SANAT

ATİNA SANAT hakkında diğer dizin sayfaları >>ATİNA SANAT

Özet:

ATİNA SANAT

• İlkçağ topografyası ve çağdaş topografya. İlkçağ Atina’sı, Mykenai çağının sadece ku­zeye geçit veren bir surla çevrili krallar si­tesi Akropolis etrafında kuruldu. Daha son­ra, güney yönünde, asillerin oturduğu «aşağı şehir» meydana geldi. Kuzey ile batıya doğru İse işçi ve tüccar mahalleleri kuruldu (Melite, Kollytos). Akropolis ile daha alçak bir tepe olan Kolonos Agoraios arasında Keramikos agorası kuruldu; bu agora VII. yy.’dan İtibaren İdare ve ticaret hayatının merke­zi oldu; Attike kara yolları şebekesi, On İki tanrının agora’daki sunağından başlıyordu. Mezarlık, Dipylon Kapısının ötesinde, kuzey yönünde, surların dışındaydı (Dış Keramikos). VI. yy. sur içi, Kyathenaion (Kuzeyba­tı) ve Kolytos bucaklarını kapsıyordu; Med savaşlarının sonunda, iç Keramikos ile Skambonidai bucağı kuzeybatı ile kuzeydoğuda, bataklıklar bölgesi «Limnai» güneyde olmak üzere, Themistokles tarafından genişletildi.

Devamı >>

ATİNADA TARİH

ATİNADA TARİH hakkında diğer dizin sayfaları >>ATİNADA TARİH

Özet:

ATİNADA TARİH

ilkçağ Atina’sının tarihi, Yunanistan’ın ta­rihinden ayrılmaz; ama yine de mahallî or­tam, coğrafî şartlar ve halkın özellikleri dolayısıyle epey değişiklik gösterir. Attike’nin verimsiz toprağının göbeğindeki sarp Akro­polis kayalığı İlk toplaşma merkezi olmuş­tu. Toplaşma, Atina’nın krallar tarafından yönetildiği (M.Ö. X. yy. dan önce) yarı ta­rihî, yarı efsanevî çağda, çoğu zaman yakın çevreden gelen çiftçi gruplanyle yavaş ya­vaş büyüdü: Attike köyleri daha Kekrops’un saltanatı sırasında, on iki şehir halinde top­landı. Atina, bu şehirler üzerinde üstünlük kurdu. Theseus’un saltanatı sırasında ülkenin siyasî birliği, başlıca rakip Eleusis kasabası­nın boyun eğmesiyle tamamlanmış oldu. Panathenaia bayramı bu devirden kalmadır.

Devamı >>

ATİNA

ATİNA hakkında diğer dizin sayfaları >>ATİNA

Özet:

ATİNA, yun. Athenai veya Athina, Yu­nanistan’ın ve Attike yönetim bölgesinin başkenti, Kephisos’un ve kolu llisos’un su­ladığı ova’da, Akropolis ve Lykabettos’un eteğinde; 565 100 nüf. (Kenar mahalleleriyle 1 838 000.)

Devamı >>

Athenaum

Athenaum hakkında diğer dizin sayfaları >>Athenaum

Özet:

Athenaum, Schiegel kardeşlerin 1798-1800 arasında yayımladığı alman edebiyat dergisi. Romantik okulun organı idi, (L)

ATHENAİS

ATHENAİS hakkında diğer dizin sayfaları >>ATHENAİS

Özet:

ATHENAİS, Doğu Roma imparatoru Theodosius II’nin karısı. Daha çok, eudoksIa adı ile tanınır, (L)

ATHENAİOS

ATHENAİOS hakkında diğer dizin sayfaları >>ATHENAİOS

Özet:

ATHENAİOS, yunan gramercisi ve retorikçisi. Mısır’da, Naukratis’te doğdu (M.S.III. yy.). 228′den sonra Deipnosophistai’yi (Sofistlerin Şöleni) yazdı; günümüze kalan tek eseri budur.

Devamı >>

ATHENAİON

ATHENAİON hakkında diğer dizin sayfaları >>ATHENAİON

Özet:

ATHENAİON i. Athena tapınağı. Atina’­da, hatiplerle şairlerin eserlerini okumak için toplandıkları tapınak.

Devamı >>

ATHENAGORAS (Aristoklis)

ATHENAGORAS (Aristoklis) hakkında diğer dizin sayfaları >>ATHENAGORAS (Aristoklis)

Özet:

ATHENAGORAS (Aristoklis), Ortodoks pat­riği (Yanya 1886). Heybeliada ruhban oku­lunu bitirdi. Korfu metropoliti (1923), Kuzey ve Güney Amerika Rumlarının eksarhos’u (1931) ve İstanbul Rum Ortodoks patriği (1948).

Devamı >>

ATHENAGORAS

ATHENAGORAS hakkında diğer dizin sayfaları >>ATHENAGORAS

Özet:

ATHENAGORAS, yunan filozofu (M.S. II. yy.). Hıristiyanlığı kabul etti, Marcus Aurelius ile oğlu Commodus’a hitaben Presbeia peri Khristianon’a (Hıristiyanların Savunması) yazdı (M.S. 177). öbür eseri Feri Anastaseos Mekron (ölülerin Dirilişi üstüne) başlığını taşır, (L)

Athenaeum (the)

Athenaeum (the) hakkında diğer dizin sayfaları >>Athenaeum (the)

Özet:

Athenaeum (the), ingiliz sanat ve edebiyat dergisi. 1828′de, «Eski çağlardaki Athenaeum (Athenaion) gibi, zamanın en seçkin filozof, tarihçi, hatip ve şairlerinin buluşma yeri» olmak amacıyle, James Silk Buckingham tarafından kuruldu. 1921′de The Nation dergisi ile birleşti, (L)

ATHENA

ATHENA hakkında diğer dizin sayfaları >>ATHENA

Özet:

ATHENA. Yun. mit. Zeus’un kızı, başlıca yunan tanrıçalarından biri. Pallas da denir. Zeus’un başından, tepeden tırnağa silâhlı olarak çıktığı için savaşçı bir tanrıça sayılır.

Devamı >>

A tempo

A tempo hakkında diğer dizin sayfaları >>A tempo

Özet:

A tempo zf. (tempoya dönüş anlamına gelen ital. k.). Müz. tik ve esas tempoya dönüleceğini belirtir. (Çoğunlukla At şek­linde kısaltılır.) [L]

Devamı >>

AGORAKRİTOS Paroslu

AGORAKRİTOS Paroslu hakkında diğer dizin sayfaları >>AGORAKRİTOS Paroslu

Özet:

AGORAKRİTOS Paroslu, M.Ö. V. yy. so­nu yunan heykeltraşı, Phidias’ın öğrencisi. En tanınmış eseri, Rhamnus’daki, mermer­den yapılmış muazzam Nemesis heykelidir (420′ye doğr.). Kaidesindeki friz, Leda ta­rafından Nemesis’e götürülen Helena’yı gös­terir. Beotia’da Koroneia tapınağı için tunçtan bir Athena ve bir Zeus-Hades yap­mıştır. Üslûbu. Phidias’ınkine, ayırt edile­meyecek kadar benzer, (L)

SALOMON (Ernst VON)

SALOMON (Ernst VON) hakkında diğer dizin sayfaları >>SALOMON (Ernst VON)

Özet:

SALOMON (Ernst VON), alman yazarı (Kiel 1902 – Stoeckte, Aşağı Saksonya 1972). Bir polisin oğludur.

Devamı >>

RYDBERG (Abraham Viktor)

RYDBERG (Abraham Viktor) hakkında diğer dizin sayfaları >>RYDBERG (Abraham Viktor)

Özet:

RYDBERG (Abraham Viktor), isveçli ya­zar (Jönköping 1828 – Djursholm 1895). 1855′ten sonra Göteborg’un başlıca günde­lik gazetesinde çağının isveç düşüncesini büyük ölçüde etkileyen siyasî makaleler, edebiyat ve sanat tenkitleri yayımladı.

Devamı >>

ROMANTİZM

ROMANTİZM hakkında diğer dizin sayfaları >>ROMANTİZM

Özet:

ROMANTİZM i. XVIII. yy. sonuyle XIX. yy. başında Avrupa’da ortaya çıkan ede­biyat, felsefe, sanat ve siyaset hareketi. (Başlıca özelliği, içtenlik ve bireyin yara­tıcı gücü adına bütün kural ve kalıpların reddi, duygu ve içgüdünün yüceltilmesi, po­zitif dinlerin, gelenek kültünün ve millî özelliklerin değer kazanmasıdır.) [Bk. ANSiKL.]

Devamı >>

Roma sanatı

Roma sanatı hakkında diğer dizin sayfaları >>Roma sanatı

Özet:

Roma sanatı

• Roma’da sanatın doğuşu. Cumhuriyet. Eski roma tarihinde sanata az rastlanır. Ro­ma efsanenin söylediği ve arkelojinin kanıt­ladığı gibi M.ö. VIII. yy. ortasında doğdu. Oysa, şehrin etrüsk görünüşü ve kültürünü kazandığı Toscana dönemi bir yana bıra­kılırsa M.ö. II. yy.dan eski bir roma sana­tından söz edilemez. Güney İtalya’nın, Si­cilya’nın, Yunanistan’ın ve doğu ülkelerinin fethi sırasında helenizmle doğrudan doğru­ya ilişki kurulması, enerjik ama estetik a-raştırmalara ve zevklere pek yatkın olma­yan Latinlerin edebiyat ve sanatlarla ger­çekten ilgilenmeleri için gerekliydi.

Devamı >>

RATHENAU (Walther)

RATHENAU (Walther) hakkında diğer dizin sayfaları >>RATHENAU (Walther)

Özet:

RATHENAU (Walther), alman siyaset adamı (Berlin 1867 – ay.y. 1922), A.E.G. şir­keti müdürü Emil Rathenau’nun oğlu.

Devamı >>

RATHENAU (Emil)

RATHENAU (Emil) hakkında diğer dizin sayfaları >>RATHENAU (Emil)

Özet:

RATHENAU (Emil), alman mühendisi ve sanayicisi (Berlin 1838 – ay.y. 1915).

Devamı >>

Rapallo antlaşmaları

Rapallo antlaşmaları hakkında diğer dizin sayfaları >>Rapallo antlaşmaları

Özet:

Rapallo antlaşmaları, Rapallo’da imza­lanan iki antlaşmanın adı. 12 Kasım 1920 antlaşması, İtalya ile Yugoslavya arasında imzalandı. İtalya Zara (Zadar) ve Cherso (Cres), Lussino (Loşinj), Lagosta (Lastovo) adaları ve Pelagosa (Pelagruz) dışında Dalmaçya’dan vaz geçti; Rijeka hür dev­let haline geldi.
• 16 Nisan 1922 antlaşması Almanya ve Rusya arasında imzalandı. Cenova konfe­ransı sırasında Rathenau ve Çiçerin’in im­zaladığı bu antlaşma ile iki ülke, karşılık­lı savaş borçlarından vaz geçti, diplomatik ilişkileri yeniden kurdu, üçüncü bir dev­letle anlaşmazlık çıkması halinde birbirle­rine tarafsızlık vaat etti ve gümrükte bir­birine öncelik tanıdı. Almanya Sovyetler tarafından devletleştirilen işletmeler üstün­de hak iddiasından vaz geçti.
Gizli bir antlaşma, alman subaylarının Rusya’ya gi­derek Versailles antlaşmasının yasakladığı silâhları öğrenmelerine imkân verdi. Bu antlaşmayı Ruslar «sağlık kordonu»nun si­yasî yönden kopması saydılar. (L)

PYRRİKHE

PYRRİKHE hakkında diğer dizin sayfaları >>PYRRİKHE

Özet:

PYRRİKHE sıf. ve i. (yun. k.). Esk. Yun. Eski bir savaş dansının adı; Pyrrikhos adındaki giritli bir mitoloji kahramanı tara­fından çıkarıldığı sanılır. (Silâhlı olarak ya­pılan bu dansta, bir çarpışmanın çeşitli saf­haları flüt eşliğinde canlandırılırdı. Doris’lilerde, Gymnopaidia’lar ve Dioshuros şen­liklerinde, Atina’da ise Panathena şenlikle­rinde yer alırdı.) [L]

PROKHARİSTERİA

PROKHARİSTERİA hakkında diğer dizin sayfaları >>PROKHARİSTERİA

Özet:

PROKHARİSTERİA i. (önek pro, ön ve kharizomai, şükrediyorum’dan yun. k.). Tanrıça Athena’ya iyiliklerine önceden te­şekkür etmek için Atina’da ilkbaharda ya­rları şenlikler. (L)

PRİENE

PRİENE hakkında diğer dizin sayfaları >>PRİENE

Özet:

PRİENE, bugün. Güllübahçe. Esk. coğ. Anadolu’da (Karia bölgesi) Samsun (Mykale) dağının güney yamacında şehir. Strabon’a göre öteki adı Kadme’dır. Teleoneia kalesinin bulunduğu dik bir kayalığın altında yer alır. Eski yazarlar Priene den, kara şehri olarak söz ederler. Bugün Eski Menderes tepesi adını taşıyan Akro-polis’in eteğinde akan Büyük Menderes (Maiandros) ırmağının kollarından bin, es­ki devirlerde Naulochos limanına kadar kü­çük kayıklar ve çatanalar için trafiğe elve­rişliydi. Priene adının Yunanöncesı devre kadar indiği ve Praisos Priansos gibi Girit adalarının, Priene ile ilişkili olduğu sanılı­yor. Antik belgelere göre, Priene şehrinin kurucuları lon’lar ile karışmış Thebar’lılerdi ve başlarında Peneleos’un oğlu Phılotas ile Neleus’un oğlu Aipytos vardı. Şehrin ku­ruluşunun M.Ö. 2000′e kadar gittiği sanılır. Arkaik devre ait şehrin, bugünkü yerden daha içerilerde, Miletos’un yakınlarında ku­rulmuş olduğu sanılıyor. M.Ö. 645 yıllarında Lydia krallığının baş­kenti Sardeis’in düşüşünden sonra Priene, Trer’lerin ve Kimmer’lerin lideri Lygdamis tarafından ele geçirildi. Ancak bu sefer, ge­çici bir yağma niteliğinde olduğundan kısa süre sonra şehir, istilâdan kurtuldu; sonra da Lydia kralı Ardys tarafından ele geçirildi. Priene’deki Lydia hâkimiyetinin ne kadar sürdüğü bilinmiyor.

Devamı >>

POSEİDON

POSEİDON hakkında diğer dizin sayfaları >>POSEİDON

Özet:

POSEİDON. Yun. mit. Denizler tanrısı, Kronos ile Rea’nın oğlu. Titanların yenil­mesinden sonra Zeus ve Hades ile dünyayı bölüşürken, payına Sular imparatorluğu düştü. Amphitrite’nin kocası ve kalabalık bir ailenin başıydı. At şekline girmiş bir Kuzey tanrısı ile, elinde ton balığı avcıla­rının üç dişli zıpkını bulunan bir Güney tanrısının gücünü kendinde topluyordu. Denizin dibinde bir sarayı Yardı, denizciler­le balıkçılar onu yardıma çağırırdı. öte yandan, Poseidon’u biniciliğin atası sayan­lar, ona at kurban ederlerdi. Apollon ile birlikte Truva surlarını yapmıştı. Poseidon ayrıca deprem tanrısıydı. Atina’nın koru­yucu tanrısı olmak istemiş fakat Athena ile başa çıkamamıştı. Erekhtheion’da bir kayanın üstünde, Poseidon’un üç dişli zıpkınıyle açtığı bir yarık gösterilirdi. Posei­don kültü yunan dünyasında Tesalya’da, sonra Onkhestos’ta, Delphoi’de, Atina’da, Korinthos’ta, Kalauria’da, Tenos’ta, Delos’ta, burunlarda (Atina yakınında Sunion burnu, Tenaros burnu ve Triopion burnu) ve nihayet bütün yunan denizleri kıyıların­da yayılmıştı.
— İkonogr. M. ö. VI. yy.dan kalma Atina Poseidon’u bilinen en büyük eski bronz Poseidon heykellerindendir. Daha sonra tanrı Parthenon’da görülür. Lysippos’un yaptığı bronz Poseidon’un Eleusis’te, Dresden’de ve Roma’da (Laterano, Villa Albani) kopyaları vardır.
M. ö. III. veya II. yy.dan kalma Milo Poseidon’u yarı yarıya parçalanmıştır (Atina). Madrid, Louvre ve Vatikan’da da Poseidon heykelleri vardır. Ayrıca Metz’de bulunan küçük bir bronz heykel (Louvre), paralar, resimli vazolar ve Napoli müzesindeki yontma sedef sayılabi­lir.
Bk. neptün. (L)

Sonraki sayfa »