Özel Arama

ATLANT’LAR

ATLANT’LAR hakkında diğer dizin sayfaları >>ATLANT’LAR

Özet:

ATLANT’LAR. Esk. coğ. Bir kuzey Afrika halkı. Eski çağlarda Atlas dağının güney yamacında otururlardı. (Eflatun bunların, örnek bilgelikte hükümdarlar tarafından yönetildiğini söyler. Ama Avrupa, hattâ Asya’yı işgal etmek istiyorlardı.) [L]

AT

AT hakkında diğer dizin sayfaları >>AT

Özet:

AT i. Toynaklıların tekparmaklı alttakımından, binme, yük çekme ve taşıma hiz­metlerinde kullanılan hayvan (equus caballus): At ikide bir sürçüyor, kapanıyor, soluyor, yine ilerlemeğe çabalıyor (R. H. Ka­ray). Yiğit yiğidin yoldaşı / At yiğidin öz kardaşı (Karacaoğlan). Bk. ansİkl.

Devamı >>

AFRİKA VE AVRUPA

AFRİKA VE AVRUPA hakkında diğer dizin sayfaları >>AFRİKA VE AVRUPA

Özet:

AFRİKA VE AVRUPA

• Deniz ve Sömürge münasebetleri. Avrupa ile bağların kesilmesinden sonra Afrika, he­men de yalnız İslâmın etkisinde kalmıştı; ve bütün îç Afrika ise ancak iktisadî bir kay­nak vazifesi görüyordu. Ortaçağ sonunda temelli bir değişme oldu, fakat bu sefer de, hiç değilse başlangıçta, duyulan ilgi doğru­dan doğruya Afrika’ya değildi. Kuzeyde, Ak­deniz kıyılarının kontrolü için Batılılar ile Osmanlı Türkleri arasında bir yarış başla­mıştı; bir yanda Fas’ta portekiz «Fronteiras»’-ları, Cezayir’de ispanyol «Presidios»’Iarı, öte yanda Türklerin Cezayir’e (1516). Kahi-re’ye (1517), Trablus’a (1551), Tunus’a (1571) hâkimiyetleri vardı. Bununla beraber, Mısır bir tarafa bırakılacak olursa, türk naipleri­nin «Presidİos»’lar ile çatışmaları, deniz sa­vaşlarının ve korsanlık işlerinin bir safha­sı olmaktan öteye gitmedi.

Devamı >>

AFRİKADA COĞRAFYA

AFRİKADA COĞRAFYA hakkında diğer dizin sayfaları >>AFRİKADA COĞRAFYA

Özet:

AFRİKADA COĞRAFYA

Fizikî Coğrafya
Afrika, kıtalar içinde en kütlesel, en düz olanı ve hemen de yüksek dağ sıraları bu­lunmayanıdır. Ortasından ekvator geçtiği ve bunun her iki tarafında eşit mesafe­lere kadar uzandığı için, dünyanın en sıcak kıtası ve enlemlere göre en düzenli şekilde kuşaklara ayrılanıdır. Az nüfusludur ve işle­tilmeye en az açılmış kıtadır; geç olarak ta­nınmış olan toprakları, uzun zaman büyük devletler arasında paylaşıldı ve koloni reji­mine tabi tutuldu. Bu rejim hızla değişmekte, ama izlerine hâlâ rastlanmaktadır.

Devamı >>

SALTANAT

SALTANAT hakkında diğer dizin sayfaları >>SALTANAT

Özet:

SALTANAT i. (ar. sult ve sulta’dan salta­nat). Hükümdarlık, padişahlık, sultanlık:

Devamı >>

SAKAL

SAKAL hakkında diğer dizin sayfaları >>SAKAL

Özet:

SAKAL i. (esk. türk. k.). Yetişkin erkek­lerde yanak, çene ve yüzün alt kısmında çıkan kılların tümü: iyice uzayan kır sa­kalının ortasında gibi duran gözleri, za­man zaman yumuluyor, sonra birdenbire açılarak fırıl fırıl dönüyordu (S. Kocagöz). // Bazı hayvanların çene altında bulunan kılların tümü.

Devamı >>

SAİNTE-HELENE

SAİNTE-HELENE hakkında diğer dizin sayfaları >>SAİNTE-HELENE

Özet:

SAİNTE-HELENE, ing. Saint-Helena island, Atlas okyanusunun güneyinde ingi­liz adası; Afrika’ya 1 800 km, Brezilya’ya 3 500 km. uzaklıkta; 122 km2; 4 600 nüf. Merkezi, Jamestown. Bu volkanik ada çok engebelidir (Actaeon dağı, 875 m). Başlı­ca tarım faaliyeti keten yetiştiriciliğidir. Hayvancılık.

Devamı >>

SAHRADA Tarih

SAHRADA Tarih hakkında diğer dizin sayfaları >>SAHRADA Tarih

Özet:

SAHRADA Tarih

• Prehistorya ve protohistorya. Dünyanın en geniş ve en mutlak çölü olmadan önce Sahra, Dördüncü zamanda birçok nemli dö­nem geçirmişti. Sayısız kurak vadilerin ge­nişliği ve hidrografya şebekesi halinde dü­zenlenmesi, dağlık bölgelerde akdeniz asıllı bitki kalıntılarının bulunması, kabataş ve yontmataş devrindeki taş depolarının önemi, yağışlı bir iklimin, savanadan meydana ge­len bitki örtüsünün, çok sayıda insan ve hayvanın varlığını ortaya koyan kaya gra­vürleri de bunu gösterir. Aşölyen ve Şelleyen çağından kalma âletler ile gergedan, fil, yabandomuzu ve balık kalıntılarını kapsayan besin tabakaları, Alt Kabataş devrinde, özel­likle dağ kütleleri çevresinde ve Atlas okya­nusu kenarında balıkçılık, avcılık ve devşirmeyle geçinen kalabalık halkların yaşadı­ğını düşündürür.

Devamı >>

ilanlar 9 Temmuz PERŞEMBE

ilanlar 9 Temmuz PERŞEMBE hakkında diğer dizin sayfaları >>ilanlar 9 Temmuz PERŞEMBE

Özet:

9 Temmuz 2009
Dikkat !… Bu ilanlar internet üzerinden gelişi güzel toplanmakta ve rakamlar değiştirilmektedir. Doğru telefon numaralarına ve fiyatlara ulaşmak için lütfen google ‘ da arama yapınız.

Devamı >>

RİO DE JANEİRO

RİO DE JANEİRO hakkında diğer dizin sayfaları >>RİO DE JANEİRO

Özet:

RİO DE JANEİRO, Brezilya’da şehir, Guanabara eyaletinin merkezi Guanabara koyu ve Atlas okyanusu kıyısında; 3 307 200 nüf. üniversite.

Devamı >>

RAGUSA

RAGUSA hakkında diğer dizin sayfaları >>RAGUSA

Özet:

RAGUSA, Dalmaçya kıyısında eski cum­huriyet.
• Tarih. Ragusa, yunan şehri Epidauros’un Adriya denizinde, Dalmaçya kıyısı ya­kınında kurduğu koloniden doğdu. Roma dünyasına katılan ve uzun süre Batı Ro­ma imparatorluğuna bağlı olarak yaşayan Ragusa, on iki yüzyıl boyunca Doğu dün­yasının kenarında kurulmuş, deniz ticare­tiyle uğraşan bir latin şehri olarak kaldı. Bizans imparatorluğunun gücünün devam ettiği ve Güney İtalya’ya hâkim olduğu sü­re boyunca Ragusa da Venedik gibi ona bağlıydı. Şehir 1000′de Bizans imparator­luğu sınırları içinde kalmağa devam etmek­le beraber Venedik dukasının idarî hâkimiyetini kabul etmek zorunda kaldı. Son­ra, Venedik 1204′te Bizans imparatorluğu­nun deniz parçasını ele geçirince, sırp teh­likesine karşı yunan desteğinden yoksun kalan Ragusa kendiliğinden Venedik’e tes­lim oldu (1205).

Devamı >>

PROMETHEUS

PROMETHEUS hakkında diğer dizin sayfaları >>PROMETHEUS

Özet:

PROMETHEUS. Yun. mit. Titan, İapetos ile Klymene’nin oğlu, Atlas, Athos, Epimetheus’un kardeşi. Hesiodos, Aiskhylos ve öteki yazarlar tanrıların, özellikle Zeus’un öfkesini üstüne çekerek insanlığa nasıl hiz­met ettiğini anlatırlar. Tanrılar ateşten ya­rarlanmayı kendilerine sakladıkları için Prometheus ateşi çaldı ve içi oyuk bir bastona saklayarak insanlara getirdi. Bunun üzeri­ne tanrılar Pandora’yı insanlara gönderdi ve Prometheus Kafkas dağının tepesinde zincire vuruldu: bir kartal sürekli olarak, onun geceleri yeniden oluşan karaciğerini kemiriyordu. Herakles kartalı öldürerek iş­kenceye son verdi. Bu efsane birçok deği­şik yoruma konu oldu. Prometheus ayrıca, insanlara medeniyeti getirecek bütün bilgi­leri de öğretmişti: ev yapma, hayvanları ev­cilleştirme, madenleri işleme, yazı, tıp, kâ­hinlik v.b. Hattâ, kili yoğurarak insanı yarattığı ve bir parça kutsal ateşle canlan­dırdığı da söyleniyordu. Küçük zanaatçı­ların koruyucusu olan Prometheus’un Attike’de ünü çok yaygındı.
— İkonogr. Prometheus efsanesi antik sa­natta çok işlenmiştir: resimli vazolar, oy­malı taşlar, kabartmalar; heykeltıraşlıkta Capitolino müzesinin bir taş mezarı, Na­poli’deki başka bir taş mezar, helenistik bir heykel (Terme müzesi) Vatikan’da bir alçak kabartma sayılabilir.
— Ed. tar. Prometheus masalının görüldü­ğü en eski eserler, Hesiodos’un şiirleri olan Theogonia ve Ezga Kai Hemerai’du. (tşler ve Günler). Prometheus burada hile yoluyle, Zeus’a kafa tutacak gücü kaza­nır ve insanlığa iyilik eder, fakat Zeus so­nunda onu cezalandırır. Aiskhylos’un Zincire Vurulmuş Prometheus’u (Prometheus Desmotes) tanrılar tanrısı Zeus’un nankör­lüğüne kurban olur ve uğradığı haksızlığı protesto eder. Tanrıya isyan eden bu Pro­metheus sembolü daha sonra romantik edebiyatta işlendi: A. W. Schlegel’in Pro­metheus şiiri (1797) Prometheus’u «insan»a büyük bir inançla bağlı bir kahraman ha­line sokar; aynı anlayış Byron’un Prometheus’unda. (1816) ve Shelley’in Kurtulmuş Prometheus’unda de görülür. Andre Gide, Zincire Kötü Vurulmuş Prometheus’ta, kah­ramanına başka bir sembolik anlam verir: Prometheus’un karaciğerini kemiren kartal ihtirasların, insanın zararına beslenen istek­lerin ve duyguların sembolüdür. Promet­heus, kartalını yiyerek dengeyi yeniden bu­lacaktır. (L)

Devamı >>

PİRENELER -Beşeri coğrafya

PİRENELER -Beşeri coğrafya hakkında diğer dizin sayfaları >>PİRENELER -Beşeri coğrafya

Özet:

• PİRENELER
Beşerî coğrafya.. Bearn yamacının yağışlılığına rağmen Pireneler’in ekonomisi yay­laya çıkma yoluyle davar yetiştiriciliğinin uzun süre ağır basması ve yüksek yerlerde tarımın devam etmesi (Andorra’da 1600 m’ye kadar) bakımından akdeniz tipindedir. Bu ilkel görünüşler yüzyıllardır biçilen ça­yırların, kışın hayvanların ovaya indirilme­sinin ve yazın yaylaya çıkılmanın karmaşık bir şekilde birarada yürütülmesidir. Hay­vancılık hareketleri vadide sürü sahipleri­nin haklarını daha geniş siyasî kuruluşlarla (kontluklar [Comminges], krallıklar [Navarra]) tanıtmalarına ve ispanyol-fransız iliş­kileri nasıl olursa olsun iki yamacın ta­mamlayıcı özelliğini «geçiş antlaşmaları»yle devam ettirmeğe elverişli sendikalar kurul­masına yol açtı. Sıradağlar gerçekten kütle özelliklerine ve «liman»larıyle breşlerinin çok yüksek olmasına (Somport ve Puymorens boğazları arasında 2 000 m’den çok) rağmen hiç bir zamna göç hareketle­rini engellemedi. Batıda Basklar, doğuda Katalanlar iki yamaca yerleşti. Compostelle yolları, Aragon’un «Yeniden fetih» sı­rasındaki Önemi ve ispanya’ya akitanyalı kolonlar yerleştirilmesi ilişkilerin eskiliğini göstermeğe yeterlidir. Ama her iki yamaçta kurulan dağ devletleri (Navarra gibi), si­yasî merkeziyetçiliğe karşı direnemedi ve saymaca bir sınır olan 1659 sınırı, Segro’nun kaynaklarını Fransa’da, Aran vadisini ise ispanya’da bıraktı. Sonradan Akitanya ve İspanya’nın iktisadî dinamizminin zayıf­lığı ve «liman»ların yüksekliği, iki yamaç arasında demiryollarının çok geç bir tarih­te döşenmesine sebep oldu. Somport hattı (Pau Zaragoza, 1928) ve Puymorens (Toulouse – Barcelona, 1929) hattı, Alpler’deki hatlara oranla çok yenidir. Bugünkü güzel karayolları sıradağların başlıca boğazların­dan (Somport, Pourtalet, Venasque, Aran vadisi, Bonaiigue boğazı; Salau, Puymo­rens) veya tünellerden (Viella) geçer; as­lında dağın boydan boya aşılması hâlâ güç­tür. Yaz turizmine ayrılan Pireneler kara­yolu, vadilerin bölmeliliğini ortadan kaldı­ramaz. Bu yüzden Pireneler ekonomisinde sınırın her iki yanında batıdan doğuya doğ­ru büyük farklılıklar görülür.ispanyol yamacı daha yoksuldur: her iki uç daha yağışlıdır, ama halkını Bilbao ve Barcelona sanayi merkezleri cezbeder; Aragon çok kuraktır ve Pamplona ile Jaca’nın yer aldığı karık, iktisadî bir önem kazanamamıştır. Buraya açılan dar ve yüksek vadilerde yaşayan halk için sü­rüleri yaylaya çıkarma, ot yetiştirilecek çayır bulunmadığından, kaçınılmaz bir ge­rekliliktir (Sobrarbe vadisi). Ama Yesa ve Aragon üzerindeki Ngibi büyük hidro­elektrik ve sulama çalışmaları, kışlık ot­lakları azaltmaktadır. Katalonya demirha­nelerinin gerilemesinden beri, ispanyol ya­macının tek kurtuluş şansı ince tarıma geçilmesidir. Bölgede nüfus seyrelmesi de­vam eder ve binlerce ispanyol, Fransız yamacına göçmüştür. Oysa işçilerin dağ eteğindeki sanayi merkezlerine göçmesi yü­zünden kuzey yamaçta hayat daha güç­tür. Doğu Pireneler, bağcılık yapılan Aspres’in, Alberey’in ve Corbiere’in yukarısın­da «garrigueIerle örtülüdür. Çöküntü hav­zaları Conflent, Vallespir ve Cerdana’da meyve yetiştirilir; ama Capui ve Dorezan’-da tarım daha ilkeldir.

Devamı >>

PİRENELER

PİRENELER hakkında diğer dizin sayfaları >>PİRENELER

Özet:

PİRENELER, Fransa ile İspanya arasında sıradağlar, Akdeniz’den Gascogne körfe­zine kadar 130 km boyunca uzanır; Aneto doruğu’nda 3 404 m.

Devamı >>

PORTEKİZ TARİH

PORTEKİZ TARİH hakkında diğer dizin sayfaları >>PORTEKİZ TARİH

Özet:

PORTEKİZ TARİH
Portekiz milletinden önce
Ülkeye tarihin başlangıcında Kartacalılarla yakınlığı olan kabileler yerleşti (M.ö. III. yy.); bu kabilelerin başlıcası, II. yy. boyunca ve I. yy.ın ortasına kadar Ro­malılarla savaşan Lusitania’lılardır. Augustus’un kurduğu Lusitania eyaletinin sınır­ları Portekiz’in bugünkü sınırlarından ol­dukça farklıydı. Eyalet V. yy.da Alanlar ve Süevler, daha sonra da Vizigotlar ta­rafından işgal edildi. 711′de başlayan müslüman hâkimiyetini, Porto bölgesini işgal eden Asturia kralı Alfonso III (869-910) ve Duero ile Mondego arasındaki toprakları alan (1064) Castilla kralı Fernando I sarstılar.

Devamı >>

PORTEKİZ COĞRAFYA

PORTEKİZ COĞRAFYA hakkında diğer dizin sayfaları >>PORTEKİZ COĞRAFYA

Özet:

PORTEKİZ COĞRAFYA

Fizikî coğrafya

Devamı >>

Portekiz Sömürge imparatorluğu

Portekiz Sömürge imparatorluğu hakkında diğer dizin sayfaları >>Portekiz Sömürge imparatorluğu

Özet:

Portekiz Sömürge imparatorluğu, Porte­kiz’in sömürge leştirdiği ülke ve toprakların hepsine verilen ad. Portekiz’in XV. yy.da başlayan toprak genişlemesinin sebepleri çeşitlidir: bunların en başında din yayma ça­bası gelir. Rahip Joao, Fas’ın güneyinde, bir hıristiyan krallığında hüküm sürüyordu. Aynı kıyılarda, Avrupa’da bulunmayan al­tının (sudan altını) bol olduğu sanılıyordu. Kısa süre sonra altın araştırmalarının yanı sıra baharat araştırmasına da başlandı. Ce­neviz ile Afrika’nın simsarlar aracılığıyle yürütülen iktisadî ilişkileri Türklerin Doğu Akdeniz havzasına hâkim olmalarıyle bozul­du. Portekizliler Türklerin aracılığından kurtulmak için Hindistan’a doğrudan doğru­ya giden denizyolunu açtılar.
Portekizlilerin teknik üstünlüğü ve gemici Henrique’in teşviki, Afrika kıyıları boyun­ca ilerlemeyi geliştirdi. Cabo Ver de’ye (1444), sonra ekvatora (1471) ulaşıldı. Bartolomeu Dias, Ümit burnunu aştı (1487). Tordesillas antlaşmasıyle (1494) Portekizli­ler, Hint okyanusunda fetih tekelini ele ge­çirdiler. Fırtınanın Brezilya kıyılarına attı­ğı Cabral 1500′de ülkeye elkoydu. Covilha ve Vasco da Gama’nın Kaliküt ve Goa’ya (1498) yaptıkları yolculuklarla Portekizli­ler Doğu Hindistan’a yerleştiler. Joao IH’ün ölümünde (1588) Portekiz im­paratorluğu en parlak dönemini yaşıyordu, Fas’ın Atlas okyanusu kıyısındaki müstah­kem mevkiler ve Brezilya (Amazon’dan rio de la Plata’ya kadar uzanan kıyı kesimi) dışında, Doğu Hint yolu üzerinde bir dizi sömürgeyi içine alıyordu: Madera, Asor a-daları, Cabo-Verde, Gine (Fernando Poo, Aseension) ve Afrika’nın batı kıyılarında bugünkü Angola topraklarındaki karakol­lar. Ümit burnunun doğusunda Delagoa, Sofala, Mozambik (bugünkü Portekiz Doğu Afrikası), Madagaskar ve Basra körfezinin ağzında Hürmüz ticaret acentaları, Doğu Hindistan’da Diu’dan (1575) Koçin’e (1500) kadar, Malabar kıyısında Seylan (1505) ve daha doğuda Tegu, Malakka (1511), Makao (1516′da ulaşıldı) gibi birçok sömürgeye sa­hip olan Portekizliler tarafından işgal edil­di. Ama bu büyük imparatorluktan yarar­lanmak için geniş kapsamlı bir siyaset uy­gulanmadı.

Devamı >>

Özel Arama