» Bourgogne hakkında arşivlenen resim, video, animasyon vs. gibi kayıtlar görüntüleniyor.

Andromaque

Andromaque hakkında diğer dizin sayfaları >>Andromaque

Özet:

Andromaque, Racine’in trajedisi (Hötel de Bourgogne tiyatrosu, 17 kasım 1667). Konu­su, Vergilius’un Aeneis’inden alınmıştır.

Devamı >>

ALAMANYA veya ALEMANYA

ALAMANYA veya ALEMANYA hakkında diğer dizin sayfaları >>ALAMANYA veya ALEMANYA

Özet:

ALAMANYA veya ALEMANYA, Germanya ülkesinde bir bölge; X. yy. da, Schwaben, İsviçre ve Bourgogne’da, Ren ırmağının iki kıyısı boyunca uzanan bir dukalıktı.

Devamı >>

AUXOİS

AUXOİS hakkında diğer dizin sayfaları >>AUXOİS

Özet:

AUXOİS, Fransa’da bölge, Aşağı Bourgogne’da (Cote-d’Or), merkezi Semur. Auxois bölgesi, merkezi Alesia (Alise-Sainte-Reine) olan pagus Alesiensis’den meydana gelmiş­tir.

Devamı >>

AUDİNCOURT

AUDİNCOURT hakkında diğer dizin sayfaları >>AUDİNCOURT

Özet:

AUDİNCOURT, Doğu Fransa’da Doubs kantonu merkezi (Montbeliard idarî çevre­si), Montbeliard’ın güneydoğusunda, Doubs Çayı üzerinde, Porte de Bourgogne bölgesin­de; 12 527 nüf.

Devamı >>

AEDUİ (fr. Eduens)

AEDUİ (fr. Eduens) hakkında diğer dizin sayfaları >>AEDUİ (fr. Eduens)

Özet:

AEDUİ (fr. Eduens), bugünkü Nivernais ve Bourgogne bölgelerinin bulunduğu yerde ya­şamış Galya halkı.

Devamı >>

SALLİER (Claude)

SALLİER (Claude) hakkında diğer dizin sayfaları >>SALLİER (Claude)

Özet:

SALLİER (Claude), fransız filologu (Bourgogne’da 1685 – Paris 1761). Latince, Yu­nanca, Süryanîce, İbranîce, İspanyolca, İtalyanca, İngilizce bilirdi. College de France’ta ibranîce profesörlüğü yaptı (1719). Catalogue de ta Bibliohegue Royale’i (Kral­lık Kütüphanesi Katalogu) hazırladı. Char­les d’Orleans’ın şiirlerini tanıttı ve Melot ile Joinville’in ilk tam baskısını yayımladı. (L)

Saint-Vaast sarayı

Saint-Vaast sarayı hakkında diğer dizin sayfaları >>Saint-Vaast sarayı

Özet:

Saint-Vaast sarayı, Arras’lı benediktin rahiplerinin manastırı (Pas-de-Calais). VII. yy.da Arras’ın ilk piskoposunun mezarı üzerine inşa edildi.

Devamı >>

SAİNT-SİMON (Louis de rouvboy, — dükü)

SAİNT-SİMON (Louis de rouvboy, — dükü) hakkında diğer dizin sayfaları >>SAİNT-SİMON (Louis de rouvboy, — dükü)

Özet:

SAİNT-SİMON (Louis de rouvboy, — dükü) [Paris 1675-ay.y. 1755], Claude Henri de Rouvroy Saint-Simon’un oğlu. 1691′de krala takdim edildi, süvari yüzbaşısı olarak Namur kuşatmasına ve Neerwinden sava­şına (1693)’katıldı.

Devamı >>

SAİNT-JEAN-DE-LUZ Ustası

SAİNT-JEAN-DE-LUZ Ustası hakkında diğer dizin sayfaları >>SAİNT-JEAN-DE-LUZ Ustası

Özet:

SAİNT-JEAN-DE-LUZ Ustası, XV. yy.da yaşamış olan ve adı bilinmeyen Bourgogne’lu ressam. Hugues de Rabutin’in ve Karısının Portresi (1470-1480′e doğr.) adlı eserleri Rockefeller koleksiyonundadır. Bu eserlerde Fouquet’nin ve Flandre ressam­larının etkileri görülür. (L)

RUDOLF I VON HABSBURG (Limburg 1218-Speyer 1291)

RUDOLF I VON HABSBURG (Limburg 1218-Speyer 1291) hakkında diğer dizin sayfaları >>RUDOLF I VON HABSBURG (Limburg 1218-Speyer 1291)

Özet:

RUDOLF I VON HABSBURG (Limburg 1218-Speyer 1291), Romalıların kralı (1273 -1291). Babasından miras yoluyle Yukarı Alsace landgraflığını ve Alman İsviçresi’nde birçok mülk elde etti (1239).

Devamı >>

Rönesans Quattrocento Rönesansı (XV. yy.)

Rönesans Quattrocento Rönesansı (XV. yy.) hakkında diğer dizin sayfaları >>Rönesans Quattrocento Rönesansı (XV. yy.)

Özet:

Rönesans Quattrocento Rönesansı (XV. yy.)

Devamı >>

Rönesans

Rönesans hakkında diğer dizin sayfaları >>Rönesans

Özet:

Rönesans, başlangıçta, XV. yy.da ve XVI. yy’ın bir kısmında avrupa kültüründe Es­kiçağın biçimsel ve ruhsal değerlerini ye­niden yaşatmağa yönelen harekete verilmiş olan ad.

Devamı >>

ROMAN

ROMAN hakkında diğer dizin sayfaları >>ROMAN

Özet:

ROMAN sıf. (Roma’dan lat. romanus > fr. k.). Leng. Latinceden türemiş yaşayan dilleri belirtmek için kullanılır.

Devamı >>

RODOLPHE II (öl. 937)

RODOLPHE II (öl. 937) hakkında diğer dizin sayfaları >>RODOLPHE II (öl. 937)

Özet:

RODOLPHE II (öl. 937), Bourgogne (912-937) ve İtalya (924-926) kralı. Rodolphe I’in oğlu. Arnulf’un babasından almak istediği, Jüralar ötesi toprakların fethini tamamladı ve Thurgau ile Aargau’yu kendisine bırak­tırdı, italya yarımadasında bir sefere giri­şerek Piacenza yakınında Fiorenzuola’da Berengario’yu yendi (923) ve italya kralı seçildi. Ama Hugues d’Arles tarafmdan İtalya’dan çıkarıldı. Hugues d’Arles, İtal­ya’da her türlü rekabeti önlemek için Provence krallığı üstündeki bütün haklarını fii­len Rodolphe II’ye terk etti; böylece İki Bourgogne krallığı (Bourgogne ve Provence) veya Arles krallığı kurulmuş oldu. (L)

RODOLPHE I (öl. 912)

RODOLPHE I (öl. 912) hakkında diğer dizin sayfaları >>RODOLPHE I (öl. 912)

Özet:

RODOLPHE I (öl. 912), Jüralar ötesi Bourgogne markisi veya dükü (865-888), son­ra kralı (888-912). Saint-Maurice d’Agaune meclisine kendini kral seçtirdi. Toul’da, Lotharingia kralı olarak takdis edildi, Lorraine’i ve Alsace’ı işgal etti, ama Jüralar ötesinde (Vaud, Valais, Cenevre, Basel) ve Besançon’da kral unvanının fiilen tanınma­sı karşılığında işgal ettiği bu toprakları Germania kralı Arnulf’a geri verdi. Ama, Arnulf, Jüralar ötesini ve Besançon’u da vermek istemeyince Rodolphe savaşa giriş­ti ve italya’ya kadar ilerledi. (L)

RODOLPHE III Sofu veya Tembel (öl. Lo­zan 1032)

RODOLPHE III Sofu veya Tembel (öl. Lo­zan 1032) hakkında diğer dizin sayfaları >>RODOLPHE III Sofu veya Tembel (öl. Lo­zan 1032)

Özet:

RODOLPHE III Sofu veya Tembel (öl. Lo­zan 1032), Arles veya İki Bourgogne kralı (993-1032). Barışsever Conrad’ın oğlu. İmpa­rator Heinrich II’yi Strasburg’da resmen karşıladı ve vârisi olarak tanıdı (1016). Metbuu olan prenslerin muhalefetine rağmen bu taahhüdünü Mainz.’te yenilemek zorunda kaldı (1018) ve vâris bırakmadan ölünce toprakları Germania kralı Konrad II’ye geçti. (L)

ROBERT III de BETHUNE

ROBERT III de BETHUNE hakkında diğer dizin sayfaları >>ROBERT III de BETHUNE

Özet:

ROBERT III de BETHUNE (1249-1322), Flandre kontu (1305-1322).

Devamı >>

ROBERT II Solu

ROBERT II Solu hakkında diğer dizin sayfaları >>ROBERT II Solu

Özet:

ROBERT II Solu, Fransa kralı (Orleans 970′e doğr. – Melun 1031). 996-1031 Arasın­da hüküm sürdü.

Devamı >>

ROBERT I Yaşlı

ROBERT I Yaşlı hakkında diğer dizin sayfaları >>ROBERT I Yaşlı

Özet:

ROBERT I Yaşlı (öl. Fleury-sur-Ouche 1706, Bourgogne dükü (1032-1076), Fransa kralı Robert II’nin üçüncü oğlu. Annesi Constance, Robert I’i tahta vâris yapmak istedi; başaramayınca babasına karşı isya­na teşvik etti (1028). Henri I Fransa kralı olunca, kardeşi Robert’e Bourgogne dük­lüğünü bıraktı (1032). [L]

ROBERT I

ROBERT I hakkında diğer dizin sayfaları >>ROBERT I

Özet:

ROBERT I (865′e doğr. – Soissons 923), Fransa kralı (922-923), Kuvvetli Robert’in ikinci oğlu.

Devamı >>

RİCHELİEU

RİCHELİEU hakkında diğer dizin sayfaları >>RİCHELİEU

Özet:

RİCHELİEU (Louis François Armand DE VİGNEROT DU PLESSİS, DE —dükü), Fran­sa mareşali (Paris 1696-ay.y. 1788), Louis François Richelieu’nün oğlu.

Devamı >>

Rhöne – Ren kanalı

Rhöne – Ren kanalı hakkında diğer dizin sayfaları >>Rhöne – Ren kanalı

Özet:

Rhöne – Ren kanalı, Fransa’nın doğusun­da kanal, 1784-1833 arası kazıldı; 320 km.

Devamı >>

RETORİKÇİLER

RETORİKÇİLER hakkında diğer dizin sayfaları >>RETORİKÇİLER

Özet:

RETORİKÇİLER, XV.yy.da Bourgogne, Bretagne ve Fransa’da saray şairlerinin kendi kendilerine verdikleri ad.

Devamı >>

RESTİF (veya RETİF) DE LA BRETONNE

RESTİF (veya RETİF) DE LA BRETONNE hakkında diğer dizin sayfaları >>RESTİF (veya RETİF) DE LA BRETONNE

Özet:

RESTİF (veya RETİF) DE LA BRETONNE (Nicolas restif, — denir), fransız yazarı (Auxerrois 1734-Paris 1806).

Devamı >>

REİMS

REİMS hakkında diğer dizin sayfaları >>REİMS

Özet:

REİMS, Fransa’da Marne idare bölgesin­de idare çevresi merkezi, Champagne’ın ku­zeyinde, İlede-France yamacı yakınların­da; 160 000 (banliyölerle birlikte
175 000′e yakın) nüf.

Devamı >>

RAOUL veya RODOLPHE de Bourgogne

RAOUL veya RODOLPHE de Bourgogne hakkında diğer dizin sayfaları >>RAOUL veya RODOLPHE de Bourgogne

Özet:

RAOUL veya RODOLPHE de Bourgogne (öl. Auxerre 936), Bourgogne dükü (921 -923), Fransa kralı (923-936). Fransa dükü Robert I’in damadıydı. Onun ölümü üze­rine kral seçildi (923). Yendiği Normanlarla 924′te pek şerefli olmayan bir barış yaptı, fakat akınlarını gene de durdurama­dı. 930′da Normanları tekrar yendi, böy­lece itibarını sağlamlaştırdı ve isyanları bastırdı. (L)
RAOUL GLABER. Bk. glaber.

RAİSİN Büyük (Jacques)

RAİSİN Büyük (Jacques) hakkında diğer dizin sayfaları >>RAİSİN Büyük (Jacques)

Özet:

RAİSİN Büyük (Jacques), fransız oyun­cusu, dram yazarı ve müzikçisi (Chaorce, Champagne 1653 – Paris 1702). Babası ve kardeşleriyle birlikte Paris’te «Petits Comedieus Dauphius» topluluğunu kurdu. 1684 -1694 Arasında Comedie-Française’de çalış­tı. Bu tiyatroda dört eseri temsil edildi. Bunların en ünlüsü Le Faux Gascon’dur (Sahte Gaskonyalı) [1688]. —- Erkek kar­deşi JEAN – BAPTİSTE. Küçük Raisin de­nir (Troyes 1655′e doğr. – öl. 1693), Hötel de Bourgogne ve Guenegaud tiyatrolarında çalıştı. (L)

Quentin Durward

Quentin Durward hakkında diğer dizin sayfaları >>Quentin Durward

Özet:

Quentin Durward, Walter Scott’un roma­nı (1823). Bourgogne’lu zengin bir ailenin vârisi olan isabelle de Croye, istemediği biriyle evlenmekten kurtulmak için, Korku­suz Charles’ın sarayından kaçar.
Fransa kralı Louis XI onu yanına alır, entrika­larına âlet eder ve «Ardenne’lerin yaban domuzu» lakabını taşıyan yırtıcı müttefiki La Marck’a peşkeş çeker, iskoçyalı muha­fız Quentin Durward bu planları başarı­sızlığa uğratır. İsabelle Korkusuz Charles’ın sarayına döner. Charles onu, La Marck’ı öldürecek olanla evlendirmeğe karar verir. Quentin’in amcalarından biri La Marck’ı öldürür ve isabelle ile evlenme hakkını ye­ğenine bırakır. Roman bütünüyle olayın geçtiği devrin sadık bir portresidir. (L)

PRUD’HON (Pierre Paul)

PRUD’HON (Pierre Paul) hakkında diğer dizin sayfaları >>PRUD’HON (Pierre Paul)

Özet:

PRUD’HON (Pierre Paul), fransız ressamı (Cluny 1758-Paris 1823). Bir taş yontucusu­nun onuncu oğlu, Dijon’da okudu, Paris’te sanatını geliştirmek imkânını elde etti. 1784′te Bourgogne eyaletleri Roma ödülünü kazandı. 1785′te Roma’y»i yerleşti. İtalya’­da, özellikle Raffaello, Vinci ve Correggio’nun eserlerini inceledi. 1789′da Fransa’ya döndü, gravür ve süslemeler yaptı; özellikle Josephine de Beauharnais’nin konağında, Saint-Cloud sarayının bir tavanında (Ger­çeğin Yeryüzüne İnişi), Lcuvre’da (Çalış­manın Yol Gösterdiği Deha) çalıştı. Çok sayıda portre, alegorik ve mitolojik konulu tablolar (Psykhe’nin Kaçırılışı, Diana’nın Jüpiter’e Yakarışı, Suçu Kovalayan Ada­let ve İntikam) yaptı, 1817 Salonu’nda, Astyanaks’ın Kaderine Ağlayan Anâromakhe adlı tablosunu sergiledi. Prud’hon’un maviye çalan kâğıt üzerine füzen ve tebe­şirle yaptığı desenler, yağlıboya resimlerin­den daha çok dayanmıştır. Constance Mayer’in portresi (Louvre’daki desen bölümü) şaheserlerindendir; çıplak’larının çoğundaki şehvetli güzellik, Ingres’i ve Chasseriau’yu haber verir. Prud’hon, romantizmin öncü­lerinden sayılır. (L)

PROVENCE Tarih

PROVENCE Tarih hakkında diğer dizin sayfaları >>PROVENCE Tarih

Özet:

PROVENCE Tarih

Phokaia’lılar M. ö. VI. yy.da Massaliaryı (Marsilya) kurdukları sırada Ligürler de Rhöne’un doğusunda Akdeniz kıyısına yer­leştiler; Massalia gerek doğrudan doğruya, gerek ticaret acenteleri aracılığıyle yerli­ler arasında yunan asıllı bir tarım (bağcılık, zeytinlikler) ve sanayiyi (çanak çömlek ya­pımı) yaydı. Keltler, Ligürlerle karıştılar (M.ö. IV.-III. yy.). Galya’da bir koalisyon kurulması (125-121), Romalıları ülkeyi işgal etmeğe teşvik etti (salyen kalesi Entromont’un yıkılması; Aix’in kurulması 122); bu iş­galin hedefi, İspanya’ya geçişi kolaylaştırmaktı (via Domitia’nın inşası). İlk Alp ötesi eyalet (Provincia Romana) meydana geldi ve bölgeye adını verdi:
Provence. Son­radan Narbonnensis (Narbonne’un kurul­ması, 118) adını alan bu eyalete Tötonların yenilmesinden (Aix, 102) ve barışın sağlan­masından (90-83) sonra tüccarlar ve şöval­yeler akın etti. Marsilya’ya boyun eğdirilmesinden sonra (49) Sezar emekli askerlerini Arles, Bezieıs ve Frejus’e yerleştirdi; Augustus da, Orange, Vienne, Avignon v.b. kolonilerini kurarak eyaletin yasasını tespit etti. Alp kesimi (Alp e s-M arıt ime s) impara­torun yetkisi altına verildi; bölgenin geri kalan kısmı senato eyaleti haline getirildi ve bir vali ile bir meclis (her ikisi de Narbonne’da [Narbonnensis]) tarafından yöne­tilmeğe başlandı. İlk barbar akınlarından sonra (M.S. 250′ye doğr.) Narbonnensis iki­ye bölündü; Rhöne’un doğusundaki kısım (Alpes Maritimes buraya bağlıydı) Viennoise adını aldı (293-305). Yeni barbar akınları ön­ce Viennoise’ın doğusunda ikinci bir Nar­bonnensis kurulmasını (381), sonra Galyalar valisinin Treves’den Arles’e çekilmesini ge­rektirdi. Arles, Batı imparatorluğunun de­vamı boyunca (395-476), Vizigotlara direndi. Batı Roma imparatorluğu yıkılınca bölgenin güneyini Vizigotlar, kuzeyini ise Burgondlar işgal ettiler. Vizigotların Vouills’de bozguna uğramasından (507) sonra yerlerini Ostrogotlar aldı; sonra Franklar Provence’ı krallık­larına kattılar (536). Bourgogne krallığına bağlanan Provence, muhtariyetini bir ölçü­de korudu; ama Araplar Septimania bölge­sini işgal edince (VIII. yy.) Charles Mart el Arapların tarafını tutan Provence’lılara bo­yun eğdirdi (736-739). Martel’in birliklerinin yakıp yıktığı Provence, Karolenjler zamanın­da büyük ölçüde geriledi. Verdun antlaşmasıyle (843) Lothar’a geçen eyalette, oğlu Kari ilk Provence krallığını (855-363) kur­du. Mirasçılar arasındaki on beş yıl süren mücadeleden sonra Kel Charles’ın kayınbi­raderi Boson, Bourgogne ve Provence kralı seçildi (879); Boson’un ölümünden sonra birçok defa el değiştiren eyalette, 947′de Bourgogne-Provence krallığı kuruldu. Bura­nın hükümdarı Konrad, Arles, Apt ve Avignon’da üç kontluk kurarak yönetimi elinde topladı. Bu sayede Boson’un oğlu Guillaume, derebeylere hâkimiyetini kabul ettire­rek, kıyıya yerleşmiş olan Arapları ülkeden çıkardı; şehirlerde ticaretin yeniden başla­ması sayesinde burjuvazi gelişmeğe başladı. Bourgogne Provence krallığı imparatora ge­çene kadar (1032) Guillaume’un sülâlesi iktidarı elinde tuttu. Toprakların kadın vâris­ler elinde bölünmesini önlemek için 1112′de Gevaudan’lı Beauce ile evlenen Barcelona kontu Ramon Berenguer III ve Toulouse kontu Alphonse Jourdain 1125′te Provence’ı bölüştüler. Berenguer III, Rhöne, Durance, Alpler ve deniz arasında kalan toprakları (kontluk), Alphonse Jourdain ise Rhöne’un batısındaki kısmı (markilik) aldı. Baux de­rebeyleri (Baux savaşları, 1142-1162), Forcalquier kontları ve Toulouse kontlarıyle çatışan katalonyalı Provence kontları, din adamlarının desteğini sağladılar; savaşı kazanınca evlilik yoluyle Forcalquier kontlu­ğunu ele geçirdiler (1196). Kontların Toulon’da ve Balear adalarında müslümanlarla savaştıkları sırada, doğu ticaretiyle zengin­leşen burjuvalar birçok hürriyet elde ettiler. Tutumları kont Ramon Berenguer IV’ü (1209-1245) kontluğu yeniden teşkilâtlandır­mağa şevketti. Berenguer IV, Provence’ı «baillie»liklere (adalet görevlisi) böldü; ken­dinden öncekilerin siyasetinden vaz geçti ve Fransa ile ilişki kurdu (1235′e doğr). ölümü üzerine yerine damadı Anjou’lu Charles geçti (1246-1285); sık sık yurt dışına çıkmak zorunda kalan Charles, Provence’ta katalan asıllı bir senechal tarafından yönetilen ger­çek bir merkezî hükümet kurdu; senechal’e bir kurul yardım ediyordu; Charles iki yeni «baillie» kurdu ve Baux derebeylerinin des­teklediği bir komün isyanından yararlanarak konsüllüklerin yerine «viguerie»leri (hâkim) getirdi (1251-1262). Ramon Berenguer IV-ün ustaca maliye siyasetiyle biriken bütçe fazlası, Charles I’in İtalya’da, özellikle Na­poli’de (1266) bir ittifak ve fetih siyasetine girişmesine imkân verdi. Ama Sicilya kat­liamı (1282) ertesinde, Napoli Deniz savaşında Charles I’in bozguna uğramasından sonra, oğlu Charles II’nin (1285-1309) fid­yesini ödemek için ilk Provence meclisleri toplandı (1286) ve vergi işleri düzenlendi. Provence’ın zenginliği, Sicilya’nın ve Akka’-yı müslümanların almasından (1291) sonra doğu ticaretinin kaybedilmesinden, Ara-gon’a karşı savaştan ve korsanlardan büyük zarar gördü. ülke o tarihte halkının üçte ikiye yakınını kaybetti. Kra­liçe Jeanne I, Anjou’lunun (1343 – 1382) siyaseti, şirketlerin (1357-1358), Aragon çe­telerinin (1361) ve fransız çetelerinin (1365-1369) akınları durumu daha da ağırlaştır­dı. Jeanne I’in evlat edindiği (1380) Anjou’­lu Louis I’in (1383-1384) ölümünden sonra dul karısı, Nice, Puget-Theniers, Lantosque vadisi ve Barcelonette’i Savoia’ya bıraktı. Vârisleri Louis II (1384-1417) ve Louis III (1417-1434), Napoli’yi yeniden ele geçirmek için giriştikleri seferler yüzünden hazineyi boşalttılar. Rene (1434-1450) Napoli’yi kesinlikle kaybetti ve barış yeniden sağlanın­ca Provence’ın iktisadî kalkınmasına katkı­da bulundu. Yerine geçen yeğeni Maine’li Charles (öl. 1480) ölürken Provence’ı Fran­sa kralı Louis XI’e miras bıraktı. Fransa kralı bir barış ve birliği sağlama siyaseti güttü. Fransız-lspanyol savaşları sırasında François I’in isviçreli ve alman birlikleri, Provence’a («Valdo’culuğu» ve Luther’ciliği soktular (1545). Aix parlamentosu sapkınlı­ğa savaş açtı ve «valdo’cular» ezildi (1545). Din savaşı sırasında katolikler «Ligue» (birlik) adı altında birleşirken Protestanlar krala ve «siyasetçilere» yanaştılar (1584). Ligue başkanı Cassaubc (1591-1596), Marsil­ya’da zorbalığını sürdürürken vali, Proven­ce’ın ortasına ve güneyine hâkimdi. Aix parlamentosu, Henri IV’ün mezhep de­ğiştirmesinden sonra tanıdı (1594). Her üç yılda bir toplanan meclisler vergi kanunları çıkarmada çekimser davrandığından, 1639′dan sonra toplanmağa çağrılmadılar; yerleri­ni kralın iktidarını destekleyen bir komün­ler genel meclisi aldı; bu mecliste Aix konsülleri, Provence’ın savunucusuydu. Bir dilekçe meclisi kurulması ve üye­lerine parlamento başkanı ve danışmanı olma imkânı tanınması (1647) soyluların is­yanına yol açtı; isyanı Mazarin’in Provence valiliğine tayin ettiği Merceur dükü bastır­dı (1652-1653). Marsilya’ya boyun eğdirilme-sinden sonra (mart 1660), Provence’ı krali­yet idaresi yönetti.

Devamı >>

Pragmatische Sanktion von 1549

Pragmatische Sanktion von 1549 hakkında diğer dizin sayfaları >>Pragmatische Sanktion von 1549

Özet:

Pragmatische Sanktion von 1549 (1549 Dinî yönetmeliği), Augsburg diyetinden (1548) sonra Kari V tarafından (4 kasım 1549) çıkarılan irade. Bu irade ile Felemenk’in on yedi eyaleti (Bourgogne çev­resi) tek şekilli bir veraset hakkına tabi kılınıyor ve fiili olarak imparatorluk kaza yetkisinin dışına çıkartılıyordu. (L)

PORTRE

PORTRE hakkında diğer dizin sayfaları >>PORTRE

Özet:

PORTRE i. (fr. portrait). Bir kimsenin re­sim, fotoğraf v.b. ile yapılan tasviri: Du­vara dayalı yağlı boya ile kadın portresine dalgın dalgın baktı (Kemal Tahir).
— Ed. İnsanların görünüşlerini ve kişilikle­rini tanıtan yazı türü.
— ANSiKL. G. santl. Mısırlı heykeltıraşlar Eski İmparatorluk’tan itibaren portre ala­nında hayranlık uyandıran bir ustalığa erişmişlerdi (Ankhaf’ın büstü, Boston). Fi­ravun Amenofis IV’ün portreleri özellikle nesnelliğiyle dikkati çeker. Sümer sanatında da aynı özellikler görülür (Gudea’nın baş resimleri). Yunanistan’da ise, tersine, ki­şi portreleri çok yavaş ortaya çıktı ve baş­langıçta yalnız mezar heykelciliğinde gö­rüldü. Kişiye tapma eğiliminin ağır bastı­ğı İskender devrinde, kişisel portreler bü­yük önem kazandı. Bu devirden ve Iskender’in yerine geçen diadokhos’lardan kalan para resimlerinde (Makedonya, Bergama, Bithynia, Pontos, Suriye ve Mısır kralları­nın portreleri; Baktriana kralı Eukratides’in madalyonundaki portresi) kahramanlık havası ağır basar. Portreler Roma’da Etrüsklerin etkisiyle özellikle Etruria’da elve­rişli bir ortam buldu ve roma gerçekçiliği­nin temel taşlarından biri oldu. Bu gerçek­çilik, Cumhuriyet ve daha sonra İmpara­torluk devirlerinde yüksek mevki sahibi ve­ya halktan kişilerin sayısız heykellerinde, büstlerde ve paralarda kendini gösterdi (Cato, Caecilius Jucundus, Sezar, Pompeius, Augustus ve diğer imparatorlarla bun­ların aileleri). İmparatorluğun uzak eya­letlerinde portre özellikle Palmyra’da (me­zarlarda) ve Mısır’da (Fayyum’daki geniş anlatım gücüne sahip renkli portrelerde) görüldü.
Konstantinos devrinde, resmî port­reler tek kişinin resmi olma özelliğini kay­betti. Bizans sanatı bu tasvirlerden, hüküm­darlarla çevrelerinin şatafatını gösteren, incelik dolu çeşitlemeler meydana getirdi. Portre Batı’da uzun süre ortaya çıkmadı, mezar heykelciliğiyle eski çağlarda da bi­linen balmumu kalıp çıkarma usulü, port­renin Batı’da da zamanla yaygınlaşmasına yol açtı. Saint – Denis’de Philippe II’nin mezar heykeli ve Maineville’de kral Saint Louis’nin heykeli, kişisel özellik taşıyan ilk eserler sayılır. XIV. yy.da eserle modeli arasında yüz benzerliği sağlandı: Jean II’nin (Louvre) portresi ve Charles V’in tas­virleri (Louvre’daki baş heykeli, Saint-Denis’deki yatık mezar heykeli, yine Louvre müzesindeki Narbonne mihrap örtüsü) bu­nu açıkça gösterir. Ayrıca, Charles V’in ço­cuklarının (Berry dükü, Anjou dükü, Phi­lippe II, Bourgogne dükü) tasvirlerinde de aynı özellik göze çarpar. İtalya’da (Siena) Simone Martini (1328′e doğr.), kumandan Guıdorıccio da Fogliano’nun atlı heykeli­ni, 1407′de de İacopo Della Quercia, İllria del Carretto’nun (Lucca) güzelliğiyle ünlü yatık mezar heykelini yaptı. Verona’daki Scaligero’ların mezarları Gattamelata’ya ve Bartolomeo Colleoni’nin heykel­lerine örnek oldu. XV. yy.da batı sana­tında portrenin yaygınlaştığı ve büyük önem kazandığı görülür. Van Eyck (Niccolo Albergati, Viyana; Piskopos Van der Paele, Brugge), Van der Weyden (Meltadusa d’Este, New York), Memling (Marta Moreel, Brugge) veya Van Wassenhove (Juste de Gand) gibi flaman sanatçıları eserle­rinde şaşmaz bir gerçekçiliğe ve anatomik bir kesinliğe ulaştılar. Fransız portre sa­natı Jean Fouquet (Charles VII ve Juvenal’ des Ursins’in portreleri) ve Moulins Ustası (Bourbon’ların portreleri) gibi ün­lü sanatçılar yetiştirdi.

Devamı >>

PORTO

PORTO hakkında diğer dizin sayfaları >>PORTO

Özet:

PORTO, Portekiz’de şehir, idare bölümü merkezi, Duero’nun kuzey kıyısında, ır­mağın ağzı yakınında; 310 500 nüf. Porto, ülkenin ikinci büyük şehri ve kuzey bölgelerinin gerçek başkentidir. Irmağa doğru inen dik yamaçlar üzerine kurulan eski şeh­rin özelliği, birbiriyle kesişen küçük ve dar sokaklarıdır. Daha düzenli bir plana göre kurulan modern şehir yaylada uzanır. Va­roşlar Matasinhos’a doğru batı yönünde gelişmektedir. Duero’nun kumla dolarak li­manı yer yer tıkaması, Leixoes sunî limanı­nın yapılmasına yol açtı. Porto, Alto Duero’dan gelen ve ırmağın güney kıyısındaki Vila Nova da Gaia antrepolarında depola­nan meşhur şarapların ticaret merkezidir. Sanayi hızla gelişmektedir; pamuk sanayii, dökümevi, konserve ve imalât sanayii. Şe­hirde eski anıtlar da vardır: XVII. ve XVIII. yy.da yeniden elden geçirilen XII.-XIII. yy.dan kalma katedral, roman üslû­bunda Cedofeita kilisesi, XVII.-XVIII. yy. dan kalma birçok kilise (bu arada Nicola Nazoni’nin yaptığı barok üslûbundaki güzel kulesiyle dos Clerigos kilisesi [1748-1763]).
— Porto idare bölümü, 1 053 500 nüf.
— Tar. Eski çağdaki Portus Cale olan Porto’yu Araplar aldılar, ama uzun süre elde tutamadılar; Bourgogne sülâlesi prensleri­ne geçen şehirde çoğu malî sebeplere da­yanan birçok halk ayaklanması oldu (başlıcası, 1756′da). 1807′de Fransızların eline geçen Porto, 1809′da Wellington tarafından alındı ve Brezilya’dan dönen dom Pedro’nun silâh deposu haline geldi.(1832-1833).
PORTO (Luigi DA). Bk. DA PORTO.

PİCARDİE

PİCARDİE hakkında diğer dizin sayfaları >>PİCARDİE

Özet:

PİCARDİE, Fransa’nın kuzeyinde eski il; Somme ve Aisne idare bölgelerinin büyük kısmını, Pasde-Calais kıyı bölgesini ve gü­neyde Oise idare bölgesinin bir kısmını içine alırdı. (Aisne, Oise ve Somme idare bölgelerini kapsayan bölgesel bir seçim çev­resine adını verdi.)
• Coğrafya. Picardie yüzey şekilleri ve ekonomisi bakımından birbirinden farklı üç bölgeye ayrılır:

Devamı >>

PİACENZA

PİACENZA hakkında diğer dizin sayfaları >>PİACENZA

Özet:

PİACENZA, İtalya’da şehir, Emilia’da, Emilia yolu üzerinde, il idare merkezi, Trebbia ile Po’nun kavuştuğu yer yakının­da; 87 900 nüf. Şehirde ilgi çekici anıtlar vardır: Farnese’lerin at üzerinde iki heyke­linin (XVII. yy.) bulunduğu dei Cavalli meydanında XIII. yy.dan kalma, gotik üs­lûbunda komün sarayı ve San Francesco kilisesi (roman ve gotik üslûbunda kubbe); Vignola’nın planlarına göre yapılan Farnese sarayı (XVI. yy.). Piacenza bir tarım ve sanayi merkezidir (şeker fabrikaları, plastik maddeler imalâtı). Yakınında önemli maden ve petrol yatakları. Piacenza ili, 291 110 nüf. Apennin’lerden Po’ya kadar Trebbia’nın her iki kıyısında uzanan Piacenza’da kır hayatı canlıdır (tahıl, üzüm, tütün, hayvancılık); petrol yatakları italya üretiminin önemli kısmını sağlar.

Devamı >>

Sonraki sayfa »