Özel Arama

ANDROMEDE

ANDROMEDE hakkında diğer dizin sayfaları >>ANDROMEDE

Özet:

ANDROMEDE, Habeşistan kralı Kepheus ile Kassiopeia’nın kızı. Kassiopeia, Nereidlerle güzellik yarışına çıkmak cüretini gösterince, Poseidon, onların öcünü almak için bir canavar yaratır, bu canavar da memleketi kı­rıp geçirir.

Devamı >>

Almanya Mimarlık, Resim, Gravür ve Heykeltraşlık

Almanya Mimarlık, Resim, Gravür ve Heykeltraşlık hakkında diğer dizin sayfaları >>Almanya Mimarlık, Resim, Gravür ve Heykeltraşlık

Özet:

ALMANYA

Almanya Mimarlık, Resim, Gravür ve Heykeltraşlık
• Ortaçağ. Taş binalar, planı Ottmarsheim manastırından alınan Pfalz Aachen kilise­siyle (796-814), Charlemagne devrinde başladı. Bununla beraber, İsviçredeki St. Gali ba­zilikasının planı daha çok taklit edilmiştir. Karolenj hanedanının ve sarayının teşvikiy­le el yazmaları resimlendirildi. Bu resimlerde, Eskiçağ unsurları büyük bir yer tutar (Taç Giyme, Godescalc, Adu dua kitapları). Saksonyalı, Frankonyalı, sonra da Huhenstaufenli imparatorların himayesinde büyük sayı­da roman kiliseleri yapıldı. Ren kıyısında geniş katedraller art arda yükselmeğe baş­ladı (Spİer, Mainz, Worms). Kulelerin çok­luğu, lombard galerileri, doğuda ve batıda bi­rer koro yerinin bulunması, bu katedrallerin özelliklerindendir. Köln’deki St. Maria im Kapitol, St. Aposteln ve Gross St. Martin, üç absid’e yer verilen orijinal planlara göre yapılmıştır.

Devamı >>

AKADEMİCİLİK

AKADEMİCİLİK hakkında diğer dizin sayfaları >>AKADEMİCİLİK

Özet:

AKADEMİCİLİK i. (fr. academisme). Resmi olarak son şeklini bulmuş sayılan bir es­tetik gerçeğe, geleneklere bağlılık: Hattâ bazen ustalarının kuru akademizmini aşarak tabiat karşısında [...] hayranlığa, sofiyane sadakate vardıkları bile oldu (M. Ş. İpşiroğlu).

Devamı >>

Roma Fransız akademisi

Roma Fransız akademisi hakkında diğer dizin sayfaları >>Roma Fransız akademisi

Özet:

Roma Fransız akademisi, San Luca Roma akademisi Örnek tutularak 1666′da kurulan bu akademinin amacı, fransız sanatçılarının bu şehre gelerek Eskiçağ ve Rönesans çağı şaheserlerini inceleyip kopyalarını yapmala­rını sağlamak ve böylece krallığın ün ve şe­refini arttıracak eserler vermelerine imkân hazırlamaktı.

Devamı >>

Sanatın tarihi ve tenkidi

Sanatın tarihi ve tenkidi hakkında diğer dizin sayfaları >>Sanatın tarihi ve tenkidi

Özet:

Sanatın tarihi ve tenkidi

• Saf teknik. Geçmişte, bir sanat tarihi veya sanat tenkidi kitabı, teknik gözlemle­rin derlemesinden başka bir şey değildi. O sıralarda sanat, bir meslek olarak uygulanırdı. Bu mesleği düzenleyen yasalar var­dı ve bilinmesi gereken bu yasalar, kitap­lardan öğrenilirdi. Klasik çağdan önce bir yazarın orjinal nazariyeler ileri sürdüğü gö­rülmemiştir. Hattâ Vitruvius’un temel bilgi kitabında incelediği yunan mimarlarının, meraklı oldukları matematik kavramların­dan estetik bir sistem çıkarmağa kalkıştık­ları bile söylenemez. Bu mimarlar, ölçüp biçerler, fakat formüllerden ve sayılardan ileri gidemezlerdi. Bu yunan mimarlarının görüşlerini derleyen Vitruvius da farklı bir şekilde davranmaz. Beş ciltlik Mimarî incelemesi’nde, mimaride üslûp kaygısının en küçük bir izi bulunmaz. Zaten Yunan­lılardan bambaşka ölçüler uygulayan roma inşa sanatı da böyle bir düşünce ilham edemezdi. Bununla beraber “Vitruvius’un eseri, klasisizmin baş vurulan temel kita­bıdır.

Devamı >>

RAFFAELLO SANTİ veya SANZİO

RAFFAELLO SANTİ veya SANZİO hakkında diğer dizin sayfaları >>RAFFAELLO SANTİ veya SANZİO

Özet:

RAFFAELLO (SANTİ veya SANZİO — de­nir), italyan ressamı ve mimarı (Urbino 1483 – Roma 1520). İlk resim derslerini ba­bası Giovanni Santi’den aldı.
Babası ölün­ce (1494), o sıralar Fr. Francia ile birlikte çalışan Timoteo Viti’nin atelyesine gir­di. Daha sonra, 1499′a kadar Perugia’da il Perugino’nun atelyesinde çalıştı. İl Perugino’nun hocalığı Raffaello’nun gelişme­sinde başlıca etken oldu. Genç yaşına rağ­men Raffaello, çıraktan çok bîr usta ola­rak kabul ediliyor, önemli iş teklifleri alı­yordu; 1500′de Evangelista di Pian di Meleto ile birlikte Cittâ di Castello’da Sant’Agostinc kilisesinin mihrap arkalığını yap­tı Bu eserin, aynı şehrin pinakotek’indeki bir kopyasıyla, ikisi Napoli’deki Capodimonte müzesinde, biri de Brescia’da Tosio Martinengo pinakotek’inde olmak üze­re üç parçası günümüze kalmıştır.
Raffa­ello’nun ilk dönemi hakkında en iyi fikir verebilecek eserleri Şövalyenin Rüyası (Na­tional gallery, Londra) ile Üç Güzeller’dir (Conde” müzesi, Chantilly). Her ikisinde de sarı tonlar, sade, dengeli bir düzenleme ve geniş manzaralar hâkimdiı. Louvre müze­sindeki, Aziz Mikael ve Aziz Georgius çift kanatlı tablosunda olduğu gibi, bu tab­lolarında da, Raffaello’nun sanatında git­gide daha belirgin bir hal alan mekânla kompozisyon arasındaki uyum göze çar­par. Raffaello Vatikan müzesindeki Taç Giyme tablosunda (basit geometrik figür­lerde kolayca görüleceği gibi) kompozisyon üstünde titizlikle çalışarak renklere ışıklı bir yoğunluk ve ustasında olmayan bir can­lılık getirerek İl Perugino’nun tekniğini aşar. Ayrıca Çarmıha Geriliş (National gallery, Londra); Meryem ve Azizler (Ber­lin) ve Kurtarıcı isa’da da (Brescia) İl Pe­rugino’nun etkisi sezilirse de Raffaello’nun yeni belirmeğe başlayan kişiliğini gölgele­mez.
Kutsal Bakire’nin Evlenmesi’nde (Brera, 1504) ise mekânın, kompozisyon ritmi .ve renk parlaklığıyle birleşmesi,İl Perugino’da rastlanılmayan bir özelliktir. Raf­faello bu ünlü ve büyük tablosunu bitir­diğinde yirmi yaşındaydı. Hemen sonra Floransa’ya gitti (1504-1508). Bir yandan sanatını olgunlaştırıyor, öte yandan da flo­ransa resim sanatının getirdiği yenilik ve heyecan dolu havayı tadıyor, Leonardo da Vinci’nin renk tekniğini inceliyordu. Leo­nardo’dan canlı varlıkları kendi düzenleri içinde duymağa ve bir kompozisyonda yal­nız figürleri değil, aynı zamanda çevresin­de havanın dolaştığı canlı varlıkların ara­larındaki ilişkileri de incelemeyi öğrendi. Michelangelo da, dramatik üslûbu, yapıcı kuvveti, anlatım ve hareket yeteneği, eski­çağı canlandırma gücüyle Raffaello’yu bü­yüledi. Bu etkiler, özellikle Çarmıhtan İndiriliş’te
(Galleria Borghese, Roma, 1507) açıkça görülür. Floransa’da Raffaello’nun en yakın dostu sanatçı rahip Bartolomeo idi. Daha yaşlı olan Bartolomeo da, sanatta hızlı ve kesin değişikliklerin oluş­tuğu bu dönemde, klasik denge ülküsünün peşindeydi. Colonna mihrap arkalığı
(Met­ropolitan museum, New York), Ansidei mihrap arkalığı (National gallery, Londra), Madonna Northbrook (Londra) ve Aziz Georgius (Ermitaj) gitgide Floransa resim okuluna yaklaşan eserlerdir. Meselâ, Leonardo’nun etkisi, ilk Floransa dönemine ait bir dizi portrede (Urbino Dukalık sa­rayı) ve ünlü Madonna del Granduca’da (Galleria Fitti) daha gözle görülür bir hal alır; rahip Barlolomeo’nun üslûbuna ya­kın, piramit biçiminde düzenlenmiş eser­lerin en gelişmiş örnekleri arasında Ma­donna del Belvedere (Kunsthistcrisches mu­seum, Viyana), Madonna del Cardellîno (Uffizi), Güzel Bahçıvan (Louvre) v.b. sa­yılabilir. Açık havada resmettiği Meryemleriyle, Raffaello eski dinî temanın en ti­pik örneklerinden birini vererek yüzyıllar boyunca, gerek sanat gerek din yönünden kendini ideal olarak kabul ettirdi; figür gruplarının işlenişinde Michelangelo ile or­tak noktaların bulunmasına ve kişilerin bir­birleriyle bağlantılarında kısmen Leonardo’nun etkisi görülmesine rağmen, bu tablo­lar kişisel özellikten yoksun değildir: hep­sinde de sakin, düşünceli bir hal, ilgi çe­kici ayrıntılar, yuvarlak biçimlerin huzuru hâkimdir. Raffaello’nun aynı dönemde yap-’ tığı öbür eserler şunlardır: Doni Çifti ve Hamile Kadın (Pitti), Orleans Bakiresi (Chantilly), Kutsal Aile (Bridgeater. Lon­dra). Azize Caterina (National gallery, Lon­dra), Madonna Esterhazy (Budapeşte), Ma­donna Canigiani (Münih), Meryem Tahtta (Pitti. Floransa) v.b. Tamamlanamayan bu sonuncu eserde Meryem ve Çocuk İsa, tabloda hareket halinde görülen diğer kişi­ler tarafından, azizlerle çevrili yüksek bir tahta çıkarılmıştır.
Azizlerin her biri kişi­liği belirecek şekilde resmedilmiştir; tahtı taşıyan melekler heykelsi bir gölünüm için­dedirler; sahneyi tamamlayan giriş kapısı­nın yarım daire şeklindeki, kısmı da son derece gösterişlidir.
Raffaello, papa Julius II tarafından çağı­rılarak 1511′de Roma’ya gitti, papanın Va­tikan’daki yeni dairelerine fresk yapmakla görevlendirildi. Böylelikle, Andrea Mantegna ile Piero della Francesca’nın eserlerinin bulunduğu (bugün kaybolmuştur) daha es­ki bölümler yıkılıyordu. Raffaello, 1511′de tamamladığı imza odasının (Stanza Della Segnatura) süslemeleriyle işe başladı: Kut­sal Tartışma, Parnassos, Atina Okulu, Üç Erdem ve tavandaki bilim ve sanatları ko­nu alan alegorik figürler. Geniş kompozisyonlu bu fresklerde Michelangelo’nun hu­zursuz ve acı çeken insanlarına karşıt, sa­kin ve rahat figürler yaptı. 1510′da Agostino Chigi tarafından, Farnesina sarayına Galatea efsanesini canlandıran freskler yap­makla görevlendirildi. Burada B. Peruzzi, Sodoma ve Sebastiano del Piombo ile ta­nıştı. Raffaello’nun, Galatea konusunda B. Castiglione’ye yazdığı mektup onun este­tik idealleri üstüne önemli bir belgedir.
Sanatçı bu mektupta, gerçek bir modeli izlemediğini ve Praksiteles’in yaptığı gibi, çeşitli modellerden de ayrıntılar almadı­ğını öne sürer ve önceden var olan bir güzellik idealine ulaşmak istediğini belir­tir. Raffaello’nun renk ve ışık karşıtlığıyle iman gücü yönünden etkileyici olan Madonna di Foligno (Vatikan pinakotek’i) ve Madonna di Casa d’Alba (National gallery, Washington) adlı eserleri aşağı yu­karı aynı döneme rastlar. İkinci Stanza’nın fresklerinde (Eliodoro’nun Kovulması, Bolsena Âyini, Aziz Petrus’un Kurtuluşu, Büyük Leo’nun Attilâ ile Karşılaşması) [1511-1514], Sebastiano del Piombo’nun et­kisiyle Raffaello rengi ön plana aldı, mimarî tarzındaki süslemelerde ışık ve göl­gelere geniş yer verdi (özellikle Aziz Petrus’un Kurtuluşu sahnesinde, ışığın üç kaynaktan gelmesi).
Çağdaşlarının portreleri de (Peçeli Kadın, Pitti; Baldassare Castiglione, Louvre) Raffaello’nun bir renk sanatçısı olduğunu ortaya koyar; Floransa dönemine kıyasla, portrelerin ağırlık noktası artık genel atmosfere değil, modelin derinleşti­rilmesine bağlıdır. Rafafello bu arada, Michelangelo’nun Sistina şapelindeki peygam­berlerinden ilham alarak, Sant’Agostino ki­lisesindeki işaya freskini yaptı. Meryem Sandalyede, Hezekiyel’e Kutsal Hayalin Gö­rünmesi (Floransa, Pitti) ve Julius II de (Uffizi) aynı döneme rastlar. Raffaello, Leo X’un papalığı sırasında yorulmak bilmeden çalıştı. 1514-1517 Ara­sında, Stanza’nın Borgo Yangını süsleme­sini yaptı.

Devamı >>

Özel Arama