Özel Arama

AULİS

AULİS hakkında diğer dizin sayfaları >>AULİS

Özet:

AULİS. Esk. coğ. Kıta Yunanistanı’nda li­man; Boiotia’da, Euboia ile Khalkis’in kar­şısında ve Euripos üzerinde.

Devamı >>

ACCİUS (LUCİUS)

ACCİUS (LUCİUS) hakkında diğer dizin sayfaları >>ACCİUS (LUCİUS)

Özet:

ACCİUS (LUCİUS), Roma’nın en büyük trajedi yazarı (Pisaurum, m.ö. 170-öl. m.ö. yaklş. 84). kırk beş piyesinin kiminde Yunanlıları, özellikle Euripides’i taklit etmiş, kiminin de konusunu Roma’dan almıştır.Eserlerinin bugüne kalan parçalarından, milli gurur duygusuna önem veren bir yazar oldugu anlasılır.(L)

RUCELLAİ (Giovanni)

RUCELLAİ (Giovanni) hakkında diğer dizin sayfaları >>RUCELLAİ (Giovanni)

Özet:

RUCELLAİ (Giovanni), italyan şairi (Flo­ransa 1475 – Roma 1525), Bernardo Rucellai’nin oğlu. Papaz oldu, Leo X tarafın­dan görevle Fransa’ya gönderildi (1520 -1522), Clemens VII tarafından da Sant’Angelo şatosunun yönetimiyle görevlendirildi.

Devamı >>

Resos

Resos hakkında diğer dizin sayfaları >>Resos

Özet:

Resos, M.ö. IV. yy.da yazıldığı sanılan ve yanlış olarak Euripides’e mal edilen yunan tragedyası. Odysseus ve Diomedes tarafın­dan Trakya kralı Resos’un öldürülmesidir. Renkli sahneler, değişik görüntüler ve hare­ketle dolu çok ilgi çekici bir piyestir. (L)

RACİNE (Jean)

RACİNE (Jean) hakkında diğer dizin sayfaları >>RACİNE (Jean)

Özet:

RACİNE (Jean), fransız trajedi yazarı (La Ferte-Milon 1639 – Paris 1699). Anne ve babasını çok küçük yaşta kaybeden Racine Port-Royal rahibeleri tarafından yetiştiril­di.

Devamı >>

PROLOG

PROLOG hakkında diğer dizin sayfaları >>PROLOG

Özet:

PROLOG i. (yun. prologos’dan fr. prologue). Tiyat. Eskiçağda, oyunun, koronun girişinden önce gelen ve konunun açıklanmasını hazırlayan giriş bölümü. || Bugün, bir tiyatro oyunundan önce okunan ve oyunu hazırlayan küçük şiir veya nesir par­çası. || Bir tiyatro oyununda, asıl olay­lardan önce geçen olayların ortaya konduğu birinci bölüm.
— Müz. Lirik trajedilere giriş olarak kul­lanılan opera bölümü. (XVII. yy. fransız operalarında uvertürden hemen sonra ge­lir, temsil edilecek eserle uzaktan yakın­dan bir ilgisi olmaksızın, hükümdarın fa­zilet ve başarılarını överdi [Lully'nin Alceste operası].)
— ansîkl. Tiyat. Sophokles’e kadar yu­nan trajedisinde ve eski komedide oyunun koro girişinden önceki bölümüne prologos adı verilirdi. Oyunun sunulması, kişiler arasındaki konuşmalarla yapılırdı. Euripides çoğu zaman olayın dışında kalan yabancı bir kişinin aracılığıyle durumu anlatmayı, hattâ daha önceden bütün oyunun bir öze­tini yapmayı düşündü. Bu kişi genellikle bir tanrıydı. Bu metot önce yeni-komedi yazarları sonra da latin komik tiyatrosu tarafından benimsendi. Ortaçağda mirakl’ler ve mister’lerden önce bazan dua şeklinde prologlar okunurdu. Biçimleri sağlam bir şekilde tespit edilmiş olan klasik trajedi ve komedilerden prologlara yer verilmezdi, fakat en değişik biçimleri bile benimseyen çağdaş dramda bazen prologlar bulunabi­lir. (L)

PORSON (Richard)

PORSON (Richard) hakkında diğer dizin sayfaları >>PORSON (Richard)

Özet:

PORSON (Richard), ingiliz helenisti (East Ruston, Norfolk 1759-Londra 1808). Aiskhylos ve Euripides’in eserlerinin yeni baskı­larını yaptı. Yunan vezni üstünde incelemelerde bulundu, kendi adını taşıyan Porson kanunu’nu ortaya attı; bu kanuna göre bir trimeron bir buçuk ayaklı bir kelime veya kelime grubuyle biterse, daha önceki hece kısa olur. (L) PORSUK sıf. Bk. pörsük.

POLYMNESTOR veya POLYMESTOR

POLYMNESTOR veya POLYMESTOR hakkında diğer dizin sayfaları >>POLYMNESTOR veya POLYMESTOR

Özet:

POLYMNESTOR veya POLYMESTOR. Yun. mit. Trakya kralı. Truva savaşının başlangıcında, Priamos ona oğlu Polydoros’u ve hazinelerinin bir kısmını emanet etti. Trakya kralı, Polydoros’u öldürdü. Hekabe, oğlunun öcünü Polymnestor’un gözlerini oyarak ve çocuklarını öldürerek aldı. Euripides, Hekabe adlı eserinde bu konuyu işlemiştir. (L)

PHRYNİKHOS

PHRYNİKHOS hakkında diğer dizin sayfaları >>PHRYNİKHOS

Özet:

PHRYNİKHOS, atinalı komedi yazarı (M. ö. V. yy. sonu). Aristophanes’in çağdaşıy­dı. En tanınmış iki komedisinden biri Monotropos (Adamcıl), öteki ise MusaVdiı (Musa’lar). Monotropos Aristophanes’in Kuşlarhyle birlikte 414′te oynandı. Konusu, şüphesiz, Sophokles ile Euripides arasında bir yarışma olan Musai ise 405′te Aristop­hanes’in Kurbağalar’ından sonra yer aldı. (L)

Phedre

Phedre hakkında diğer dizin sayfaları >>Phedre

Özet:

Phedre, Racine’in trajedisi (1677). Yazar bu eseri yazarken Euripides’in Hippolytus’u ile Seneca’nın Phaedra’smdan ilham almış­tır. Ama Racine’in Hippolyte’i, Artemis’e bağlanmış bir antik kahraman değil, tatlı Aricie’ye âşık bir prenstir. Babası Thesee’nin gözünde bir dürüstlük örneğidir. Bu doğruluk, sonunda onu Phedre’in kurbanı yapacaktır. Thesee’nin ölümünü bildiren asılsız haberlere kanan Phedre, Hippolyte’e olan aşkını açıklar. Fakat kralın beklen­meyen bir anda dönüşü üzerine üvey oğlu­nu kendisini iğfal etmeğe kalkışmakla suç­lar. Süt ninesi Oenone de onu destekler. Phedre pişmanlığa kapılarak gerçeği itiraf etmek ister, ama Hippolyte’in Aricie’yi sevdiğini öğıenince kıskançlığından susar. Bu susuş, babası tarafından deniz tanrısı Neptün’e terk edilen Hippolyte’in ölümü­ne sebep olur. Eserin son bölümünde, Theramene, genç prensin ölümünü anlatır; prensin atlan deniz tanrısı tarafından kıyı­ya gönderilen bir canavarı görünce ürke­rek kaçışmışlardır.
Trajedi, tutkularının esiri, ahlâk düşüklü­ğünün bilincinde, fakat hatalarının sorum­luluğunu yüklenemeyen Phedre’in kişiliğini ortaya koyar: Phedre alınyazısının elinde bir oyuncaktır. Racine’in amacı, yunan tra­jedisinin temel niteliklerinden olan, fakat modern fransız tiyatrosunda ve özellikle Corneilie’de rastlanmayan kutsallık kavra­mını yeniden meydana çıkarmaktı. Racine, özellikle Theramene’in son bölümdeki an­latısında, yunanlı trajedi yazarlarının şiirli diliyle boy ölçüşmeğe çalışmıştır. (-» Bibli-yo.) [L]

PHAİDRA

PHAİDRA hakkında diğer dizin sayfaları >>PHAİDRA

Özet:

PHAİDRA. Yun. mit. Minos ile Pasiphae’nin kızı; Ariadne’nin kızkardeşi ve Theseus’un karısı. Üvey oğlu Hippolytos’a âşık oldu. Hippolytos tarafından reddedilince, Phaidra da onu, kendisine tecavüze yel­tenmekle suçladı. Theseus, Poseidon’dan Hippolytos’u yok etmesini istedi. Ümitsiz­liğe kapılan Phaidra kendini astı.
— Ed. Phaidra’nın hikâyesi birçok traje­diye konu oldu: Eskiçağda Sophokles’in bir piyesi (bugün kayıptır); Euripides’in, biri günümüze ulaşan (Hippolytos) iki pi­yesi; Seneca’nın bir trajedisi. Fransa’da, Phaidra konusu birçok yazar, özellikle de Racine (1677) tarafından işlendi; İspanya’da Unamuno, klasik ölçülerden ayrılan bir Fedra yazdı. Gluck, Paisello, Pizzetti gibi besteciler de bu konuyu ele aldılar. (L)

Phoinissai (Fenikeli Kadınlar)

Phoinissai (Fenikeli Kadınlar) hakkında diğer dizin sayfaları >>Phoinissai (Fenikeli Kadınlar)

Özet:

Phoinissai (Fenikeli Kadınlar), Euripides’in trajedisi (M. ö. 409 veya 408). Euripides bu eserinde, Aiskhylos’un daha önce Hepta epi Thebais’te (Thebai’ye Karşı Yediler) işlediği konuyu başka unsurlarla ele alarak Eteokles ile Polyneikos arasındaki kardeş kavgasını ortaya koyar. Konu kısaca şöy­ledir: Teiresias’ın kehanetlerine göre, oğul­larından biri kendini kurban ederse zafer Thebai’nin olacaktır. Babasının bütün direnmelerine rağmen, Menoikeus kendini kahramanca feda eder. Argos’luların uğra­dığı bozgun, Eteokles ile Polyneikes ölüm­leri ve îdeaste’nin kendini öldürmesi eser­de çok başarılı bir biçimde hikâye edilmiş­tir. Kreon’un sürgün ettiği Oidipus, kızı Antigone ile uzaklaşır. Koro Sur hüküme­tinin kendilerini Apollon kültüne adamala­rı için Yunanistan’a gönderdiği fenikeli genç kızlardan kuruludur (oyunun adı da buradan gelir). [L]

PERİKLES

PERİKLES hakkında diğer dizin sayfaları >>PERİKLES

Özet:

PERİKLES, atinalı kumandan ve devlet adamı (M. ö. 495′e doğr. -Atina 429).

Devamı >>

PEREZ

PEREZ hakkında diğer dizin sayfaları >>PEREZ

Özet:

PEREZ (Antonio), ispanyol devlet adamı (Monreal de Ariza, Aragon 1539′a doğr. -Paris 1611). Dışişleri bakanıyken Felipe II’ nin danışmanı oldu. Don Juan’ın sekreteri Escobedo’nun entrikalarını meydana çıkardı ve onu öldürttü (31 mart 1578). Kendisi de ölüme mahkûm olunca Aragon’a sığındı; Engizisyonun hışmına uğrayınca Zaragoza halkına seslendi ve bir halk ayaklanmasına yol açtı (1591). Sonra Fransa’ya çekildi. (L)

Devamı >>

Özel Arama