Özel Arama

ASPE vadisi

ASPE vadisi hakkında diğer dizin sayfaları >>ASPE vadisi

Özet:

ASPE vadisi, Fransız Pireneleri (Aşağı Pireneler) vadisi; aynı adla tanınan sel bura­dan akar; Somport karayolu ve uluslararası Las Aranones garına varan transpirene de­miryolu bu vadiden geçer; 760 m yükseklik­teki Urdos’a kadar köylere rastlanır. Bölgede hayvancılığa Önem verilir, (L)

AURE vadisi

AURE vadisi hakkında diğer dizin sayfaları >>AURE vadisi

Özet:

AURE vadisi, Fransız Pirenelerinde yöre (Hautes-Pyrenees), Arreau’da birleşen Neste’in iki kolu (Neste d’Aure ve Neste de Louron) ile İspanya sınırına kadar açılır, (L)

AUGEREAU (Pierre François Charles)

AUGEREAU (Pierre François Charles) hakkında diğer dizin sayfaları >>AUGEREAU (Pierre François Charles)

Özet:

AUGEREAU (Pierre François Charles), Castiglione dükü, fransız meraşalı ve Yüksek meclis üyesi (Paris 1757-La Houssaye 1816).

Devamı >>

SAİNT-EVREMOND

SAİNT-EVREMOND hakkında diğer dizin sayfaları >>SAİNT-EVREMOND

Özet:

SAİNT-EVREMOND (Charles de MARGUE-TEL DE SAiNT DENiS DE), fransız yazarı (Saint Denis-le-Gast, Coutances yakını, sa­nıldığına göre 1614-Londra 1703).

Devamı >>

ROMAN

ROMAN hakkında diğer dizin sayfaları >>ROMAN

Özet:

ROMAN sıf. (Roma’dan lat. romanus > fr. k.). Leng. Latinceden türemiş yaşayan dilleri belirtmek için kullanılır.

Devamı >>

REJİM

REJİM hakkında diğer dizin sayfaları >>REJİM

Özet:

REJİM i. (lat. regimen, yönetmek eylemi’nden fr. reğime). Yönetme, düzenleme tar­zı, düzen.

Devamı >>

Pireneler Askerî tarih

Pireneler Askerî tarih hakkında diğer dizin sayfaları >>Pireneler Askerî tarih

Özet:

Pireneler Askerî tarih. Pireneler, ancak uçları as­kerî harekâta elverişli olan stratejik bir settir. Katalonya ve Cerdana genellikle Fransa’nın İspanya’ya seferlerinde savaş alanı olmuştur. Yiğit Philippe III, Aragon’a Massine boğazından geçerek girmişti; 1707′-de Bervvick, 1794′te Dugommier, Puigcerda üzerine Perthus’dan yürüdüler. Buna kar­şılık Aşağı Pireneler genellikle İspanyol­ların Fransa’ya yaptıkları seferlerde kulla­nıldı; Moncey 1794′te ispanyolları Roncevaux’da yendi; ama 1813′te Wellington. Pamplona’da Soult’un Pireneler ordusunu yendikten sonra onu Gascogne’un ortasına kadar kovaladı. (L)
Pireneler barışı, 7 kasım 1659′da imzala­nan ve fransız-ispanyol savaşına son veren barış. Madrid’de, de Lionne’un başlattığı (1656) ve Conde’nin affı meselesi yüzün­den yarıda kalan görüşmelerden sonra Du-nes’de Fransa’nın kazandığı zafer (haziran 1658), ispanya’yı uzlaşmaya yöneltti, ön antlaşmalar Paris’te imzaladı (4 hazi­ran 1659) ve Faisans adasında Bidassoa’da Mazarin ile don Luis de Haro arasındaki görüşmeler bir antlaşma ile sonuçlandı.
ispanya, Roussillon’u, Cerdana’nm bir kıs­mını, Artois’yı (Aire ile Saint-Omer dışında), Gravelines’i, Bourbourg’u, Saint – Venant’ı, Landrecies’i, Le Quesnoy’u, Avesnes’i, Montmedy’yi, Philippeville’i, Marienbourg’u ve Thionville’i bıraktı. Charles IV, Lorraine’i (Stenay, Clermont, Dun ve Jamelz dışında), geri alması karşılığında Fransa’ya, ordularını düklük topraklarından geçirme iznini verdi. Fransa, Conde’yi af­fetti ve Louis XIV’ün Felipe IV’ün kızı Maria Teresa ile evlenmesi kararlaştırıldı; gelin 500 000 ekülük çeyiz getirecekti. Bu miktarın tamamen ödenmemesi halinde Ma­ria Teresa ispanya tahtı üstündeki haklarını muhafaza edecekti; Felipe IV’ün malî du­rumunun pek iyi olmadığını bilen Mazarin antlaşmaya büyük bir kurnazlıkla bu mad­deyi katmıştı. Bk. “VERASET SAVAŞI. (L)

PİRENELER -Beşeri coğrafya

PİRENELER -Beşeri coğrafya hakkında diğer dizin sayfaları >>PİRENELER -Beşeri coğrafya

Özet:

• PİRENELER
Beşerî coğrafya.. Bearn yamacının yağışlılığına rağmen Pireneler’in ekonomisi yay­laya çıkma yoluyle davar yetiştiriciliğinin uzun süre ağır basması ve yüksek yerlerde tarımın devam etmesi (Andorra’da 1600 m’ye kadar) bakımından akdeniz tipindedir. Bu ilkel görünüşler yüzyıllardır biçilen ça­yırların, kışın hayvanların ovaya indirilme­sinin ve yazın yaylaya çıkılmanın karmaşık bir şekilde birarada yürütülmesidir. Hay­vancılık hareketleri vadide sürü sahipleri­nin haklarını daha geniş siyasî kuruluşlarla (kontluklar [Comminges], krallıklar [Navarra]) tanıtmalarına ve ispanyol-fransız iliş­kileri nasıl olursa olsun iki yamacın ta­mamlayıcı özelliğini «geçiş antlaşmaları»yle devam ettirmeğe elverişli sendikalar kurul­masına yol açtı. Sıradağlar gerçekten kütle özelliklerine ve «liman»larıyle breşlerinin çok yüksek olmasına (Somport ve Puymorens boğazları arasında 2 000 m’den çok) rağmen hiç bir zamna göç hareketle­rini engellemedi. Batıda Basklar, doğuda Katalanlar iki yamaca yerleşti. Compostelle yolları, Aragon’un «Yeniden fetih» sı­rasındaki Önemi ve ispanya’ya akitanyalı kolonlar yerleştirilmesi ilişkilerin eskiliğini göstermeğe yeterlidir. Ama her iki yamaçta kurulan dağ devletleri (Navarra gibi), si­yasî merkeziyetçiliğe karşı direnemedi ve saymaca bir sınır olan 1659 sınırı, Segro’nun kaynaklarını Fransa’da, Aran vadisini ise ispanya’da bıraktı. Sonradan Akitanya ve İspanya’nın iktisadî dinamizminin zayıf­lığı ve «liman»ların yüksekliği, iki yamaç arasında demiryollarının çok geç bir tarih­te döşenmesine sebep oldu. Somport hattı (Pau Zaragoza, 1928) ve Puymorens (Toulouse – Barcelona, 1929) hattı, Alpler’deki hatlara oranla çok yenidir. Bugünkü güzel karayolları sıradağların başlıca boğazların­dan (Somport, Pourtalet, Venasque, Aran vadisi, Bonaiigue boğazı; Salau, Puymo­rens) veya tünellerden (Viella) geçer; as­lında dağın boydan boya aşılması hâlâ güç­tür. Yaz turizmine ayrılan Pireneler kara­yolu, vadilerin bölmeliliğini ortadan kaldı­ramaz. Bu yüzden Pireneler ekonomisinde sınırın her iki yanında batıdan doğuya doğ­ru büyük farklılıklar görülür.ispanyol yamacı daha yoksuldur: her iki uç daha yağışlıdır, ama halkını Bilbao ve Barcelona sanayi merkezleri cezbeder; Aragon çok kuraktır ve Pamplona ile Jaca’nın yer aldığı karık, iktisadî bir önem kazanamamıştır. Buraya açılan dar ve yüksek vadilerde yaşayan halk için sü­rüleri yaylaya çıkarma, ot yetiştirilecek çayır bulunmadığından, kaçınılmaz bir ge­rekliliktir (Sobrarbe vadisi). Ama Yesa ve Aragon üzerindeki Ngibi büyük hidro­elektrik ve sulama çalışmaları, kışlık ot­lakları azaltmaktadır. Katalonya demirha­nelerinin gerilemesinden beri, ispanyol ya­macının tek kurtuluş şansı ince tarıma geçilmesidir. Bölgede nüfus seyrelmesi de­vam eder ve binlerce ispanyol, Fransız yamacına göçmüştür. Oysa işçilerin dağ eteğindeki sanayi merkezlerine göçmesi yü­zünden kuzey yamaçta hayat daha güç­tür. Doğu Pireneler, bağcılık yapılan Aspres’in, Alberey’in ve Corbiere’in yukarısın­da «garrigueIerle örtülüdür. Çöküntü hav­zaları Conflent, Vallespir ve Cerdana’da meyve yetiştirilir; ama Capui ve Dorezan’-da tarım daha ilkeldir.

Devamı >>

PİRENELER

PİRENELER hakkında diğer dizin sayfaları >>PİRENELER

Özet:

PİRENELER, Fransa ile İspanya arasında sıradağlar, Akdeniz’den Gascogne körfe­zine kadar 130 km boyunca uzanır; Aneto doruğu’nda 3 404 m.

Devamı >>

PİCASSO (Pablo RUiZ),

PİCASSO (Pablo RUiZ), hakkında diğer dizin sayfaları >>PİCASSO (Pablo RUiZ),

Özet:

PİCASSO (Pablo RUiZ), ispanyol ressamı (Malağa 1881). XX. yy. resim sanatının en büyük temsilcisidir. Malagalı Jose Ruiz Blasco ve Maria de la Paz Picasso Echevarria’nın üç çocuğundan en büyüğü ve tek oğulları.
Mütevazı çiçek ve lokanta tabloları yapar fakat aynı zamanda, resim öğretmeni ve Malağa müzesi müdürü olan babası, Picasso’yu genç yaşta eğitti. Ayrıca aile dost. ressam Antonio Munoz Degrain de kendi­siyle ilgilendi.

Devamı >>

Özel Arama