güvercin

COLOENAS i. Yaldız parıltılı koyu yeşil güvercin. Boynunda parlak uzun tüylerden yapılmış bir bezek vardır. (Caloenas Nicobarica, Nikobar adalarından Yeni Gine’ye kadar her yerde görülür. Güvercingillerden.) [L]

CALCOPHAPS İNDİCA i. Küçük güvercin. Doğu Asya’da yaşar. Zümrüt yeşili rengindedir. Karnı esmer, başı külrengidir. (L)

BOULANT i. Süs güvercini. Boulant, hava yutarak yemekborusu ile kursağını şişirdiği için döşünde iri bir şiş meydana gelir. (Fransız, alman, sakson boulan gibi çe­şitli ırkları vardır.) [L]

BİTTER veya BİTER i. (acı anlamında alm. k.). Kahverengi acımsı likör. Sarı sa­bır, kaküle, güvercinotu kökü, cantiyane ve kınakına kabuğu gibi değişik bitkilerin 45 derecelik alkolde haslanmasıyle elde edi­lir. (L)

Ampul (Kutsal Ampul), 496 ile 1825 arası Fransa krallarının takdisinde kullanılan ve içinde kutsal yağ bulunan kap. Hinemar’ın anlattığına göre, 496′da, güya bir güvercin seklini alan bir melek, onu Clovis’in vaftizi için gökten indirmiştir. 1793′te Konvansi­yon üyelerinden Ruhi, Relms şehrinin büyük meydanında onu kırar. Saint-Remi papazı Seraine’in bulup sakladığı bir pelesenk par­çası Charles X’un takdisinde [...]

AMBLEM i. (yun. emblema, değerli vazolar üzerindeki kabartma süs’ten; fr. Embleme). Bir soyut nesneyi, bir fikri belirten hik­met şeklinde bir uzlaşmalı işaret. (Bazen bu işarete, hikmet şeklinde bir yazı da eklenir): Bir amblemi açıklamak. \\ Bir niteliğin, bir soyut nesnenin sembolü olan varlık veya eşya: öküz kuvvetin, güvercin temiz yü­rekliliğin amblemidir, (L)

SAMA i. Deric. Ayakkabı, eldiven, el­bise v.b. yapımında kullanılacak derilere aşırı yumuşaklık ve çok ince tane verilmek istendiği zaman, bu derilerin birkaç saat süreyle daldırıldığı banyo. || Kepek saması, içinde bazı derilerin çalkalandığı ekşimiş kepek banyosu. (Bugün az kulla­nılır.) — ANSİKL. Eskiden kullanılan sarma’lar, köpek pisliği veya güvercin gübresi ılık suda eritilerek hazırlanırdı. İngiliz kim­yacısı [...]

RİNGSLAGER güvercini, Batı Avrupa’da bulunan bir güvercin tipi; erkeği dişisinin çevresinde uçarken kanatlarını kuvvetle şak­latır. İki çeşidi vardır: belçika ringslageri ve ren ringslageri. (L)

REZERPİN i. (fr. reserpine). Eczc. Rauwolfia serpentina (zakkumgillerden) bitkisi­nin kök ve rizomlarında bulunan alkaloit. — ANSiKL. Eczc. Rezerpin, düşük dozlarda (0,1 mg ilâ 0,25 mg) tansiyon düşürücüdür. Daha yüksek dozlarda, yatıştırıcı olarak ve mani, nevroz, endişe gibi ruh hastalıklarının tedavisinde kullanılır. — Biyol. Rezerpin’in çeşitli etkileri bulun­muştur: bu madde dişi tavşanlarda düşüğe, memelilerde süt gelmesine, [...]

PTİLİNOPUS i. Yeşil tüylü, oldukça kü­çük güvercin; üzerinde yer yer parlak kısımlar ve Sarı, pembe, kırmızı, mor v.b. çiz­giler bulunur. (Güvercin papağan da denir. Ptilinopus Malezya yarımadasından Avus­tralya’ya kadar yaygındır ve meyveyle bes­lenir.) [L]

Port-Royal, 1204′te Chevreuse vadisinde (Fransa) ormanlık ve ıssız bir bölgede ku­rulmuş ve 1225′te citeaux tarikatına geç­miş rahibeler manastın. XVII. yy. başı­na kadar adından pek söz edilmedi. Za­manla manastırın gelişmesi ve çevre şart­larının sağlığa uygun olmaması dolayısıyle, buradaki 80 rahibe 1625-1626′da Paris’e yerleşti. Böylece manastırın yeni adı Paris Port-Royal’i oldu. 1648′de, manastırın es­ki yerindeki sağlık şartlarının [...]

POUEİGH (Jean), fransız bestecisi ve mü­zik tenkitçisi (Toulouse 1876-Olivet 1958). Paris konservatuvarında Faure ve d’İndy’nin öğrencisi oldu. Birçok bale müziği (La Palombe [Yabanî Güvercin], Fete Gitane [Çingene Bayramı]), senfonik süitler (Fünn [1900], La Basiliuue aux Vainqueurs [Ga­lipler Bazilikası] 1912, Süite Montagnarde [Dağ Süiti], Rhapsodie Mauresque [Magrıp Rapsodisi]), oda müziği (bir keman ve bir piyano sonatı) [...]

PİCASSO (Pablo RUiZ), ispanyol ressamı (Malağa 1881). XX. yy. resim sanatının en büyük temsilcisidir. Malagalı Jose Ruiz Blasco ve Maria de la Paz Picasso Echevarria’nın üç çocuğundan en büyüğü ve tek oğulları. Mütevazı çiçek ve lokanta tabloları yapar fakat aynı zamanda, resim öğretmeni ve Malağa müzesi müdürü olan babası, Picasso’yu genç yaşta eğitti. Ayrıca aile [...]

PHAPS i. Karışık gri, kahverengi, kırmızı ve beyaz tüylü güvercin; tunç rengindeki ka­natlan çok parlak madenî parıltılıdır; Avustralya’da yaşar. (L)

PEZOPHAPS i. Rodrigues (Mascareignes) adasında yaşayan ve yakın zamanlarda so­yu tükenen güvercin. (İlmî adı Pezophaps solitarius.) [L] PEZOPORUS i. Siyah çizgili yeşil tüylü papağan; Avustralya’da yerde yaşar; bu familyadaki kuşlarda pek seyrek görülmek­le beraber yumurtalarını yere bırakır. (L)

PERİSTERA. Yun. mit. Afrodit’in maiyetinde su perisi. Eros tarafından dişi güvercin biçimine sokuldu. (L) PERİSTERİA i. Orta Amerika’da yetişen orkide. — ANSlKL. Peristeria, yalancı soğanlı, saplı yapraklı, güzel çiçekli bir bitkidir; sık salkım şeklindeki çiçeklerinde pek çok burgu bulunur. Bazı türleri limonluklarda Süs bitkisi olarak yetiştirilir (Peristeria elata). [L]

PERDEAYAKLILAR blş. çoğl. i. Eski sınıflandırmada ördek, martı gibi, parmakları bir perdeyle bitişik olan kuşları kapsayan kuş takımı. (Sadece suda yaşamaya ilişkin bir özellik olan perdeayaklılığa göre ayrılan bu takım, çok değişik karakterli kuşları biraraya getirdiği için modern sınıflandırmada artık terkedilmiştir.) Bk. PENGUENLER, GÜVERCİNLER. KAZSILAR, MARTILAR. (L)