Özel Arama

Ateş Ülkesi köpeği

Ateş Ülkesi köpeği hakkında diğer dizin sayfaları >>Ateş Ülkesi köpeği

Özet:

Ateş Ülkesi köpeği, Ateş Ülkesi yerlileri­nin ilkel hayatını paylaşan ve onlara yar­dımcı olan köpek, (L)

ATATÜRK (Mustafa Kemal)

ATATÜRK (Mustafa Kemal) hakkında diğer dizin sayfaları >>ATATÜRK (Mustafa Kemal)

Özet:

ATATÜRK (Mustafa Kemal), türk asker ve devlet adamı (Selanik 1881-İstanbul 1938).

Devamı >>

ATARDAMAR

ATARDAMAR hakkında diğer dizin sayfaları >>ATARDAMAR

Özet:

ATARDAMAR blş. i. Yüreğin sağ karıncı­ğından akciğerlere, sol karıncığından vü­cudun diğer kısımlarına kan götüren damar: İncecik boruyu tıkar bizden bir pıhtı // Atar­damarda sinik bir gizli ses (B. Necatigil).

Devamı >>

AŞAMAK

AŞAMAK hakkında diğer dizin sayfaları >>AŞAMAK

Özet:

AŞAMAK geçi. f. (aş-mak ve fiilden fiil yapma eki -a-’dan aşamak). Çıkılması veya geçilmesi gerekli dönem ve basamak­ları aşmak. || Esk. Yenmek, üstün gelmek, alt etmek: tbşir Varvar’ı aşadı mı? Dedi. Hakir, beli aşayup tarumar ettik Varvar’ı, Kör Hüseyin Paşa’yı… (Evliya Çelebi).

Devamı >>

ASYA Beşeri ve İktisadî coğrafya

ASYA Beşeri ve İktisadî coğrafya hakkında diğer dizin sayfaları >>ASYA Beşeri ve İktisadî coğrafya

Özet:

ASYA Beşeri ve İktisadî coğrafya

Devamı >>

AĞAÇ

AĞAÇ hakkında diğer dizin sayfaları >>AĞAÇ

Özet:

AĞAÇ i. Sapı ve gövdesi dallarla dolu, bü­yük yüksekliklere ulaşan, uzun ömürlü, ta­mamen odunsu bitki: Kahvenin önünde, ağaçlar altında bir masanın etrafına otur­duk (Yahya Kemal). || Kereste. || Tahta. || Odun. || Sopa, sırık, değnek, direk.

Devamı >>

AFANASİYEVO

AFANASİYEVO hakkında diğer dizin sayfaları >>AFANASİYEVO

Özet:

AFANASİYEVO, S.S.C.B.’de (Güney Si­birya) bir köy; Minusinsk’in 100 km. kuzeyindedir. Bölgede görülen ilk bronz çağı adını bu köyden alır (M.Ö. III. binyıl sonu ile II. binyıl ilk yarısı).

Devamı >>

SAPKINLIK

SAPKINLIK hakkında diğer dizin sayfaları >>SAPKINLIK

Özet:

SAPKINLIK i. (sapkın’dan sapkın-lık). Sapkın olma hali. || Herkesçe kabul edi­lenlere karşıt düşünce ya da kanıda ol­mak.

Devamı >>

Sanatın tarihi ve tenkidi

Sanatın tarihi ve tenkidi hakkında diğer dizin sayfaları >>Sanatın tarihi ve tenkidi

Özet:

Sanatın tarihi ve tenkidi

• Saf teknik. Geçmişte, bir sanat tarihi veya sanat tenkidi kitabı, teknik gözlemle­rin derlemesinden başka bir şey değildi. O sıralarda sanat, bir meslek olarak uygulanırdı. Bu mesleği düzenleyen yasalar var­dı ve bilinmesi gereken bu yasalar, kitap­lardan öğrenilirdi. Klasik çağdan önce bir yazarın orjinal nazariyeler ileri sürdüğü gö­rülmemiştir. Hattâ Vitruvius’un temel bilgi kitabında incelediği yunan mimarlarının, meraklı oldukları matematik kavramların­dan estetik bir sistem çıkarmağa kalkıştık­ları bile söylenemez. Bu mimarlar, ölçüp biçerler, fakat formüllerden ve sayılardan ileri gidemezlerdi. Bu yunan mimarlarının görüşlerini derleyen Vitruvius da farklı bir şekilde davranmaz. Beş ciltlik Mimarî incelemesi’nde, mimaride üslûp kaygısının en küçük bir izi bulunmaz. Zaten Yunan­lılardan bambaşka ölçüler uygulayan roma inşa sanatı da böyle bir düşünce ilham edemezdi. Bununla beraber “Vitruvius’un eseri, klasisizmin baş vurulan temel kita­bıdır.

Devamı >>

SADREDDİN KONEVÎ

SADREDDİN KONEVÎ hakkında diğer dizin sayfaları >>SADREDDİN KONEVÎ

Özet:

SADREDDİN KONEVÎ, türk mutasavvıfı (Malatya 1210-Konya 1274). Hayatının ilk dönemleri kesinlikle bilinmiyor.

Devamı >>

SAAT

SAAT hakkında diğer dizin sayfaları >>SAAT

Özet:

SAAT i. (ar. sâ

Devamı >>

RÜYA

RÜYA hakkında diğer dizin sayfaları >>RÜYA

Özet:

RÜYA i. (ar. rü>yet’ten rü>yâ). Bir kimsenin uyku sırasında zihninden geçen hayal dizi­si, düş: Hele bir başka gece, gördüğüm rü­yada o kadar realite çeşnisi vardı ki, göz­lerimi açtıktan sonra bile, uzun bir süre gerçeği rüyadan, rüyayı gerçekten ayırt ede­medim (Y. K. Karaosmanoğlu). Babanızı rüyanızda kendi çehresiyle gördünüz mü iş değişir, her şey düzelir (A. H. Tanpınar)’.

Devamı >>

RUSYADA «Rus toprağı»:Büyük Kiev prensliği ve siyasî parçalanma (XI-XII. yy.)

RUSYADA «Rus toprağı»:Büyük Kiev prensliği ve siyasî parçalanma (XI-XII. yy.) hakkında diğer dizin sayfaları >>RUSYADA «Rus toprağı»:Büyük Kiev prensliği ve siyasî parçalanma (XI-XII. yy.)

Özet:

RUSYADA «Rus toprağı»:Büyük Kiev prensliği ve siyasî parçalanma (XI-XII. yy.)

Devamı >>

Rus sineması

Rus sineması hakkında diğer dizin sayfaları >>Rus sineması

Özet:

Rus sineması

İkinci Dünya savaşı sonunda rus sineması kötü şartlar içinde bulunuyordu. Stüdyo­lar tahrip edilmişti, teknik donanım pek il­keldi. 1946′da sinema sanayiinin gelişme­sini öngören beş yıllık bir plan kabul edil­di. Ama sovyet sineması ancak 1954′e doğru büyük bir atılım yapabildi. Gerçekten, 1946′dan 1953′e kadar, yapılan filimlerin sayısında sürekli bir düşüş görülüyordu (1946′da 21, 1948′de 17, 1949′da 16, 1950′de 15, 1951′de 5 uzun metrajlı filim).

Devamı >>

ROSS (Edward Alsworth)

ROSS (Edward Alsworth) hakkında diğer dizin sayfaları >>ROSS (Edward Alsworth)

Özet:

ROSS (Edward Alsworth), amerikalı sos­yolog (Virden, İllinois 1866-Madison, Wisconsin 1951). 1891′de Johns Hopkins üniversitesinde felsefe doktoru oldu.

Devamı >>

ROMANTİZM

ROMANTİZM hakkında diğer dizin sayfaları >>ROMANTİZM

Özet:

ROMANTİZM i. XVIII. yy. sonuyle XIX. yy. başında Avrupa’da ortaya çıkan ede­biyat, felsefe, sanat ve siyaset hareketi. (Başlıca özelliği, içtenlik ve bireyin yara­tıcı gücü adına bütün kural ve kalıpların reddi, duygu ve içgüdünün yüceltilmesi, po­zitif dinlerin, gelenek kültünün ve millî özelliklerin değer kazanmasıdır.) [Bk. ANSiKL.]

Devamı >>

Roma hukuku

Roma hukuku hakkında diğer dizin sayfaları >>Roma hukuku

Özet:

Roma hukuku, kıta avrupası hukukla­rının, bu arada türk hukukunun dayan­dığı kavramların çoğunun kaynağı olan ro­ma hukukunun tarihsel gelişimi üç aşa­mada ele alınmalıdır: birinci aşama, mi­lâttan önceki 1. yüzyıla kadar devam eden «kanun davaları» aşamasıdır.

Devamı >>

ROMA Erken imparatorluk

ROMA Erken imparatorluk hakkında diğer dizin sayfaları >>ROMA Erken imparatorluk

Özet:

ROMA Erken imparatorluk

Senatonun Augustus unvanını verdiği (M. ö. 27) Octavius, devleti yeniden teşkilât­landırdı. Eski magistraların yetkilerinin ço­ğunu üstüne aldı; tribunus yetkisi, imperium proconsulare majus; en büyük din adamı­nın dinî yetkisi, imparator unvanıyle (bk. roma imparatoru) öbür generallerin üs­tüne çıkmıştı. Roma’nın yönetimini üstüne aldı ve eyaletlerin yönetimini senato ile paylaştı.

Devamı >>

RİMSKİY-KORSAKOV (Nikolay Andreyeviç)

RİMSKİY-KORSAKOV (Nikolay Andreyeviç) hakkında diğer dizin sayfaları >>RİMSKİY-KORSAKOV (Nikolay Andreyeviç)

Özet:

RİMSKİY-KORSAKOV (Nikolay Andreyeviç), rus bestecisi (Tihvin, Novgorod 1844-Lyubensk, Petersburg yakınları 1908).

Devamı >>

RİCARDO (David)

RİCARDO (David) hakkında diğer dizin sayfaları >>RİCARDO (David)

Özet:

RİCARDO (David), ingiliz maliyecisi ve ik­tisatçısı (Londra 1772-Gatcomp Park, Gloucestershire 1823), Londra’da yerleşmiş bir musevî simsarın oğlu.

Devamı >>

RİCA ebu ALİ

RİCA ebu ALİ hakkında diğer dizin sayfaları >>RİCA ebu ALİ

Özet:

RİCA ebu ALİ, arap filozofu (VIII. yy.). Hayatı hakkında yeterli bilgi yoktur, islâm dünyasında dehriyun diye anılan ilk maddeci filozoflardandır, islâm inançlarına bağlı düşünürler tarafından zındık olarak ni­telenir.

Devamı >>

RAVENDİ Ebül HÜSEYİN bin YAHYA

RAVENDİ Ebül HÜSEYİN bin YAHYA hakkında diğer dizin sayfaları >>RAVENDİ Ebül HÜSEYİN bin YAHYA

Özet:

RAVENDİ Ebül HÜSEYİN bin YAHYA, arap filozofu (öl. 910).

Devamı >>

RAGUET (Condy)

RAGUET (Condy) hakkında diğer dizin sayfaları >>RAGUET (Condy)

Özet:

RAGUET (Condy), amerikalı iktisatçı (Philadelphia, Pennsylvania 1784-ay.y. 1842). Pennsylvania üniversitesinde hukuk okuduk­tan sonra ticaret hayatına atıldı.
Kısa za­manda büyük servete kavuştu ve günün ti­carî olaylarında önemli bir rol oynadı. 1815′te Yasama meclisine üye seçildi. 1822′de Rio de Janeiro’da, A.B.D. konsoloslu­ğuna getirildi. 1825′te Brezilya’da maslahat­güzar oldu ve 1827′ye kadar bu görevde kaldı. A.B.D.’ye döndükten sonra, serbest ticaret doktrinlerini yayan birçok gazete yayımladı:
The Free Trade Advocate (1829); Examiner (1834-1835); The Financial Regis-ter (Malî Kayıtlar) [1837-1839] v.b. Ayrıca, Santo Domino ile ilgili iki küçük kitap ve Principles of Free Trade (Serbest Ticare­tin ilkeleri) [1835]; On Currency and Ban­king (Tedavüldeki Paralar ve Bankacılık üstüne) [1839] v.b. eserler de yayımladı. (M)

RACİNE (Jean)

RACİNE (Jean) hakkında diğer dizin sayfaları >>RACİNE (Jean)

Özet:

RACİNE (Jean), fransız trajedi yazarı (La Ferte-Milon 1639 – Paris 1699). Anne ve babasını çok küçük yaşta kaybeden Racine Port-Royal rahibeleri tarafından yetiştiril­di.

Devamı >>

PRENS SABAHADDİN

PRENS SABAHADDİN hakkında diğer dizin sayfaları >>PRENS SABAHADDİN

Özet:

PRENS SABAHADDİN, türk sosyologu ve siyasetçisi (İstanbul 1877 – İsviçre, Neuchâtel 1948). Damat Mahmud Celâleddin Pa­şanın oğlu. Annesi, Sultan Abdülmecid’in kızı Seniha Sultan’dır. Saray geleneğince özel öğrenim gördü. Sonra babası ve kar­deşiyle Paris’e gitti (1899). Paris’te jön türkler içinde bir grubun başına geçti. İkin­ci Meşrutiyetin ilânı (1908) üzerine Türkiye’­ye döndü. Avrupa’da bulunduğu sürede La Revue dergisindeki yazılarıyle ilgi çekti. 1906-1908 Yılları arasında Terakki adlı aylık bir dergi çıkardı. Sosyal ve siyasî düşünce­lerini Birinci İzah, İkinci İzah ve Üçüncü izah (İttihat ve Terakki ile kendi arasındaki görüş ayrılıklarını açıklar) adlan altında ya­yımladı. 31 Mart olayından bir süre sonra tutuklandı (1909); Mahmud Şevket ve Hurşid Paşaların araya girmeleri üzerine serbest bırakıldı. «Teşebbüsü şahsî ve ademi mer­keziyet» (özel teşebbüs ve merkeze bağlı olmadan yönetim) diye adlandırdığı görüş­leri yayılmağa başlayınca «Nesli Cedid kulü­bü adı verilen bir ocak kuruldu. Prens Sa­bahaddin’in düşüncesini benimseyen gençler bu ocağın çevresinde toplandılar. Zaman­la ocağın faaliyetleri siyasî bir nitelik ka­zanmağa başladı, bunun üzerine ocak ka­natıldı (1911). Prens Sabahaddin, ademi merkeziyetçi bir görüşü savunuyor, İttihat ve Terakki’ye karşı çıkıyordu. Bu tutum ve düşüncelerine rağmen Türkiye’de liberal görüşü benimseyenlerle açıkça birleşmedi, onları üstü kapalı bir şekilde tutar görün­dü. İttihat ve Terakki ile bağdaşmayan dü­şüncelerini yazılarıyle açığa vurunca gergin­lik daha da arttı. Bir ara padişaha hitaben Tembellik ve merkeziyetçilik bizi mahvedi-or diye bir yazı yazdı. Balkan savaşının çaktığı yıllarda yazdığı bu yazı ittihatçıları büsbütün öfkelendirdi. Mahmud Şevket Pa­sa suikastine adı karıştı; mahkûm edildi. Bunun üzerine Paris’e kaçtı. Birinci Dünya savaşının çıkması üzerine padişaha barış yapılmasını ileri süren mektuplar yazdı. Savaş bitince Türkiye’ye döndü (1919). Türkiye’de bulunduğu sürece sosyal ve siyasî virüslerini açıklayan yazılar yayımladı. Bir süre sonra tekrar Avrupa’ya gitti (1920). Cumhuriyetin ilânından sonra Osmanlı hanedanın Türkiye’den çıkarılması üzerine bir daha yurda dönemedi, İsviçre’de yerleşti. Prens Sabahaddin, Türkiye’de Durkheim sosyolojisine karşı, kaynağını Le Play ve Edmond Demoulins’de bulan ferdiyetçi (bireyci) sosyoloji anlayışının kurucusu ve tanıtıcısı sayılır. Ona göre bir toplumun, bir devletin temelini fertler teşkil eder. Toklumu kuran, ona varlık bütünlüğü, ya­şama gücü kazandıran fert olduğu için, sosyolojinin işe fertleri ele alarak başlaması gerekir. Ferdin varlık kurallarını, toplum içindeki yerini, görevlerini, fertler arasındaki karşılıklı davranışları, fert­lerin birbirleri karşısındaki tutumlarını, sorumluluklarını araştırmak, açıklamak sosyolojinin görevleridir. Fert, toplum için de­ğil, toplum fert içindir. Devlet, fertlerin or­tak bir başarısı olduğu için, ferde yönelme­li ye onun varlık ilkelerine göre düzenlenmelidir. . Devletin görevi ferdin mutlu­sunu sağlamaktır. Toplum ve devlet ancak fertlerle açıklanabilir; devletten ferde değil, fertten devlete varılır. Fert, devletin temel taşıdır. Devlet fertleri sağlam, yetenekli, yetişkin ve başarılı oldukları ölçüde bütün­lük ve süreklilik kazanır. Başta devlet ol­mak üzere, bütün sosyal kurumlardan önce vardır, öğretim ve eğitimin amacı ferdin yetişmesi, devletin görevi ferdin güvenliğidir. Prens Sabahaddin Durkheim’in görüşlerini benimseyen, içlerinde Ziya Gökalp’in de bulunduğu ittihatçılarla anlaşamıyordu. özellikle Paris’te bulunduğu yıllarda yazmıs olduğu mektuplarda bu görüşleri savun­du. Türkiye’nin kalkınmasını özel teşebbüsün geliştirilmesinde buluyordu. Ona göre üretimin düzenlenmesi, üretici güçlerin geliştirlmesi, bir tarım üfkesi olan Türkiye’de ırana geniş ölçüde önem verilmesi gerek­lidir. Bunların gerçekleştirilmesi de özel te­şebbüsün gelişmesine, tekelci, belli ve tek bir merkeze bağlanmama anlamına gelen ademi merkeziyetçilik anlayışının yerleştirilmesine bağlıdır.

Devamı >>

PİRENELER -Beşeri coğrafya

PİRENELER -Beşeri coğrafya hakkında diğer dizin sayfaları >>PİRENELER -Beşeri coğrafya

Özet:

• PİRENELER
Beşerî coğrafya.. Bearn yamacının yağışlılığına rağmen Pireneler’in ekonomisi yay­laya çıkma yoluyle davar yetiştiriciliğinin uzun süre ağır basması ve yüksek yerlerde tarımın devam etmesi (Andorra’da 1600 m’ye kadar) bakımından akdeniz tipindedir. Bu ilkel görünüşler yüzyıllardır biçilen ça­yırların, kışın hayvanların ovaya indirilme­sinin ve yazın yaylaya çıkılmanın karmaşık bir şekilde birarada yürütülmesidir. Hay­vancılık hareketleri vadide sürü sahipleri­nin haklarını daha geniş siyasî kuruluşlarla (kontluklar [Comminges], krallıklar [Navarra]) tanıtmalarına ve ispanyol-fransız iliş­kileri nasıl olursa olsun iki yamacın ta­mamlayıcı özelliğini «geçiş antlaşmaları»yle devam ettirmeğe elverişli sendikalar kurul­masına yol açtı. Sıradağlar gerçekten kütle özelliklerine ve «liman»larıyle breşlerinin çok yüksek olmasına (Somport ve Puymorens boğazları arasında 2 000 m’den çok) rağmen hiç bir zamna göç hareketle­rini engellemedi. Batıda Basklar, doğuda Katalanlar iki yamaca yerleşti. Compostelle yolları, Aragon’un «Yeniden fetih» sı­rasındaki Önemi ve ispanya’ya akitanyalı kolonlar yerleştirilmesi ilişkilerin eskiliğini göstermeğe yeterlidir. Ama her iki yamaçta kurulan dağ devletleri (Navarra gibi), si­yasî merkeziyetçiliğe karşı direnemedi ve saymaca bir sınır olan 1659 sınırı, Segro’nun kaynaklarını Fransa’da, Aran vadisini ise ispanya’da bıraktı. Sonradan Akitanya ve İspanya’nın iktisadî dinamizminin zayıf­lığı ve «liman»ların yüksekliği, iki yamaç arasında demiryollarının çok geç bir tarih­te döşenmesine sebep oldu. Somport hattı (Pau Zaragoza, 1928) ve Puymorens (Toulouse – Barcelona, 1929) hattı, Alpler’deki hatlara oranla çok yenidir. Bugünkü güzel karayolları sıradağların başlıca boğazların­dan (Somport, Pourtalet, Venasque, Aran vadisi, Bonaiigue boğazı; Salau, Puymo­rens) veya tünellerden (Viella) geçer; as­lında dağın boydan boya aşılması hâlâ güç­tür. Yaz turizmine ayrılan Pireneler kara­yolu, vadilerin bölmeliliğini ortadan kaldı­ramaz. Bu yüzden Pireneler ekonomisinde sınırın her iki yanında batıdan doğuya doğ­ru büyük farklılıklar görülür.ispanyol yamacı daha yoksuldur: her iki uç daha yağışlıdır, ama halkını Bilbao ve Barcelona sanayi merkezleri cezbeder; Aragon çok kuraktır ve Pamplona ile Jaca’nın yer aldığı karık, iktisadî bir önem kazanamamıştır. Buraya açılan dar ve yüksek vadilerde yaşayan halk için sü­rüleri yaylaya çıkarma, ot yetiştirilecek çayır bulunmadığından, kaçınılmaz bir ge­rekliliktir (Sobrarbe vadisi). Ama Yesa ve Aragon üzerindeki Ngibi büyük hidro­elektrik ve sulama çalışmaları, kışlık ot­lakları azaltmaktadır. Katalonya demirha­nelerinin gerilemesinden beri, ispanyol ya­macının tek kurtuluş şansı ince tarıma geçilmesidir. Bölgede nüfus seyrelmesi de­vam eder ve binlerce ispanyol, Fransız yamacına göçmüştür. Oysa işçilerin dağ eteğindeki sanayi merkezlerine göçmesi yü­zünden kuzey yamaçta hayat daha güç­tür. Doğu Pireneler, bağcılık yapılan Aspres’in, Alberey’in ve Corbiere’in yukarısın­da «garrigueIerle örtülüdür. Çöküntü hav­zaları Conflent, Vallespir ve Cerdana’da meyve yetiştirilir; ama Capui ve Dorezan’-da tarım daha ilkeldir.

Devamı >>

POLONYA EDEBİYAT

POLONYA EDEBİYAT hakkında diğer dizin sayfaları >>POLONYA EDEBİYAT

Özet:

POLONYA EDEBİYAT

• Ortaçağ ve XVI. yy. Edebiyatını XII. yy.dan XV. yy.a kadar özellikle Gallus Anonymus, Kadlubek (1160-1223) ve J. Dlugosz’un (1415-1480) latin kronikleri temsil eder; bununla ‘beraber XII. yy.dan itiba­ren halk diliyle yazılmış bazı değerli dinî şiirlerle karşılaşıyoruz. En eski polonya şii­ri Bogurodzica (Meryem) adlı dinî şarkı (XII. yy.) ve en eski nesir Kazanla Swietokrzyskie (Kutsal Haç Masalları) [XIV. yy. başı] adlı vaaz derlemesidir. Hümanizm, re­form ve rönesans ile fikrî faaliyet canlandı. 1364′te Büyük Kazimierz tarafından kurulan, Sonra 1400′de kraliçe Hedwige’in bağışları sayesinde yeniden teşkilâtlandırılan Krakow üniversitesi, iki yüzyıl boyunca Avrupa’nın ünlü bir bilim merkezi olarak kaldı.

Devamı >>

POLLOCK (sir Frederick)

POLLOCK (sir Frederick) hakkında diğer dizin sayfaları >>POLLOCK (sir Frederick)

Özet:

POLLOCK (sir Frederick), ingiliz hukukçu­su (Londra 1845-ay.y. 1937). Londra’da, sonra Oxford’da hukuk profesörlüğü yaptı.
Eserleri: Principles of Contract (Sözleşme İlkeleri) [1876]; Spinoza, his Life and Philosophy (Spinoza, Hayatı ve Felsefesi) [1880]; History of English Law (ingiliz Hu­kuk Tarihi) [1895, F. W. Maitland ile bir­likte) v.b. Law Quarterly Review ve Law Reports dergilerini yönetti. (L)

POE (Edgar Allan)

POE (Edgar Allan) hakkında diğer dizin sayfaları >>POE (Edgar Allan)

Özet:

POE (Edgar Allan), amerikalı yazar (Bos­ton 1809 – Baltimore 1849). Gezgin tiyatro oyuncusu olan ana-babası sefalet içindeydi; iki yaşında öksüz kalan Edgar’ı Richmond’lu tarım işletmecisi John Allan hi­mayesine aldı ve öğrenimi için hiç bir fe­dakârlıktan kaçınmadı. 1815-1825 Yılları arasında Edgar, onu evlât edinen aileyle birlikte İngiltere’ye gitti ve öğrenimine Londra’da devam etti. 1825′te Richmond’a döndü, ama kötü davranışları yüzünden Virginia üniversitesinde bir yıldan fazla barınamadı (1826).
John Allan onu kendi işyerine aldıysa da, Edgar orada da durma­yarak kaçtı. Orduya girdi (1827), West Point Askerî okuluna kaydolmayı başardı, ama disiplinsizlik yüzünden kovuldu (1831). O zaman zengin olmanın yollarını aramak üzere New York’a gitti; ilgi uyandırma­yan küçük bir şiir kitabından sonra yaz­mağa başladığı hikâyelerle dikkati çekti. Dul ve fakir halası Maria Clemm’in ya­nma sığındığı Baltimore’a yerleşti, 1835′ten başlayarak, Richmond’da çıkan Sout­hern Literary Messenger dergisine yazı göndermeğe ara vermedi; çalışmağa ve yoksulluğa alışıyor, ama bu arada, ilha­mını ve gerçeği unutmanın çaresini gittik­çe artan bir tutkuyle içkide arıyordu. He­nüz on dört yaşında olan yeğeni Virginia Clemm ile evlendi (1836); 1837′de New York’a yerleştiler. The Narrative of Arthur Gordon Pym (Arthur Gbrdon Pym’in Hikâyesi) o yıl, sonra 1840′ta, daha önce gazetelerde çıkmış hikâyeler derlemesi ola­rak İşitilmedik Hikâyelerim (Tales of the Grote’sque and Arabesque) birinci cildi ya­yımlandı. Ertesi yıllarda Edgar Poe’nun çeşitli dergilerle ilişkisi, ardı gelmeyen huy­suzlukları ve alkol krizleri yüzünden çok düzensiz oldu. İşitilmedik Hikâyeler’in yeni bir cildi 1845′te yayımlandı, The Raven-(Karga) adlı şiiri de bu yılın eseridir. Genç karısı 1847′de öldü. ümitsiz ve hastaydı, delirium tremens krizleri geçiriyordu; birara kendini toparlayacak gibi oldu, yaşlı ve zengin bir kadınla evlenmek üzereydi ki, Baltimore’da bir sabah onu, geceyi ge­çirdiği meyhanenin kapısında can çekişir buldular.

Devamı >>

Özel Arama