Özel Arama

RUNCİMAN (Walter, — vikontu)

RUNCİMAN (Walter, — vikontu) hakkında diğer dizin sayfaları >>RUNCİMAN (Walter, — vikontu)

Özet:

RUNCİMAN (Walter, — vikontu), ingiliz siyaset adamı (South – Shields 1870 – Dox Ford, Northumberland 1949).

Devamı >>

PRİESTLEY (Joseph)

PRİESTLEY (Joseph) hakkında diğer dizin sayfaları >>PRİESTLEY (Joseph)

Özet:

PRİESTLEY (Joseph), ingiliz kimyacısı, fi­lozofu ve ilâhiyatçısı (Fieldhead, Leeds yakınları 1733 – Northumberland 18G4). Bir çuha imalatçısının oğludur, institutes of Natural and Revealed Religion (Tabiî ve Va­hiyle Gelen Dinin İlkeleri) adlı eserini bir papaz okulunda yazmağa başladı. Needham Market’e (Suffolk) [1755], daha sonra Nantwich’e vaiz tayin edildi ve çocuklara fizik ve kimya öğretti. Kısa bir süre sonra, dil öğretimi için Warrington akademisine çağ­rıldı. Londra’da tanıştığı Franklin, 1766′da Royal socity’e girmesini sağlayan History of Electricity (Elektriğin Tarihi) adlı eserini yayımlaması için Priestley’i teşvik etti. Bir süre sonra Priestley Leeds’te yerleşti ve Lansdovvne markisinin kütüphane memuru oldu. önce calvin’ciydi; daha sonra Arminius’çuluğa yöneldi; ondan sonra Arius’çus luğa döndü ve sonunda üniteryen veya socianus’çu oldu. Ama yine de zulüm gören katoliklerin en etkili sözcüsüydü. 1789 Dev­rimini coşkunlukla karşıladı ve fransız yurt­taşlığına kabul edildi. Millî meclis üyesi ol­du. Hükümetin baskısına maruz kalınca 1794′te Amerika’ya göç etti ve Philadelphia’da büyük saygıyle karşılandı. Son gün­lerini, Jefferson’nın himayesi altında, herkesten uzak, küçük bir çiftlikte geçirdi. Priestley her şeyden önce büyük bir kimya­cıydı. Experiments and Observations on Dif-ferent Kinds Of Air (Havanın Çeşitli Türle­ri üstüne Gözlemler ve Deneyler) adlı eseri­ni 1772′de yayımladı. Gazları civa kabında toplayarak (1773), pek çoğunu, özellikle kü­kürt dioksit, amonyak, karbon dioksit, si­lisyum flüorür gibi suda çözünenlerini ayır­dı. Ayrıca kükürtlü hidrojeni, azot monoksidi ve 1783′te alkolün sıcak kil etkisiyle ay­rışmasından elde edilen etileni buldu. Kar­bon dioksidi («sabit hava») inceledi, bitkilerin solunumunu keşfetti ve farelerin solunumuyle kirlenen havanın, bir süre yeşil bitkilerle temas edince yeniden solunuma elverişli duruma geldiğini gördü. En önemli keşfi, 1774′te bir büyüteç yardımıyla kırmızı civa oksidi veya sülüğeni güneş ışınlarıyle ısıtarak oksijeni elde etmesidir. Henry Cavendish ile birlikte hidrojeni («yanıcı ha­va») yakarak suyun sentezini yaptı ve böyle­ce suyun bir bileşik olduğunu ispatladı. Ne yazık ki Lavoisier gibi, bütün bu gözlemler arasında bir ilişki kurmayı başaramadı.
Elektrostatik alanında, iletkenlerin yüzeysel olarak elektriklendiğini doğruladı (1767) ve bundan, elektrik yükleri arasındaki etki ka­nununun yerçekimi kanunuyle aynı olduğu sonucuna vardı. (L)

PRENS EDWARD adası

PRENS EDWARD adası hakkında diğer dizin sayfaları >>PRENS EDWARD adası

Özet:

PRENS EDWARD adası, ing. Prince Edward İsland, Kanada’da, Saînt-Laurent körfezinin güney kıyısı yakınında ada ve il, Amerika kıtasından Northumberland boğazıyle ayrılır; 5 656 km2; 107 000 nüf. Mer­kezi, Charlottetown. Kıyı eyaletlerinden bi­ri olan ada, aralarına derin koylar soku­lan ince toprak şeritleriyle birbirine bağlı üç yarımadadan meydana gelir. Geniş bir çöküntünün’ (deniz havzası) bir kısmını ör­ten alçak bir bölgedir. İklim, okyanus ik­limidir. Prens Edward, Kanada eyaletleri­nin en küçüğü fakat en yoğun nüfuslusudur. Tarım, ada üretiminin yüzde 60′ını karşılar. Topraklar tahıl (yulaf), yemlik bitki, pata­tes ve meyve ağaçları yetiştiriciliğine ayrıl­mıştır. Hayvancılığın (sığır, domuz, kümes hayvanı, gümüşü tilki) çok önemli olduğu adada büyük ölçüde süt üretilir. Kıyılarda balıkçılık gelişmiştir. Adanın kuzeyinde bir millî park vardır.
— Tar. Champlain’in Saint-Jean adası adı­nı verdiği adaya, Utrecht antlaşmasından sonra ingiliz hâkimiyetinden kurtulmak is­teyen Acadie’liler yerleşti. Luisbourg’un tes­lim olmasından sonra (1758), İngilizler ta­rafından işgal edilen ada, 1763′te Nova Scotia’ya bağlandı; 1769′da aynlarak özel bir hükümet meydana getirdi ve 1873′te Kana­da konfederasyonuna katıldı. (L)

PİCTOU

PİCTOU hakkında diğer dizin sayfaları >>PİCTOU

Özet:

PİCTOU, Kanada’da (New-Scotland) kasaba, Northumberland boğazı kıyısında; 4 500 nüf. Maden kömürü. Tersaneler. (L)

PERCY

PERCY hakkında diğer dizin sayfaları >>PERCY

Özet:

PERCY, Kuzey İngiltere’de baron ailesi. William de Percy (1030′a doğr.-1096) tarafından kuruldu. Fatih William ona Yorks-hire ile Lincolnshire’de büyük bir yurtluk verdi. (L)

Devamı >>

PEMBROKE (YVilliam Herbert, birinci — kontu)

PEMBROKE (YVilliam Herbert, birinci — kontu) hakkında diğer dizin sayfaları >>PEMBROKE (YVilliam Herbert, birinci — kontu)

Özet:

PEMBROKE (YVilliam Herbert, birinci — kontu), [1501'e doğr. -Twickenham, Midd-lesex 1570]. Baldızı Catherine Parr’ın Henry VII ile evlenmesi (1543) hayatında bir dönüm noktası oldu: Edward VI zamanında, Northumberland ile birleşti ve kontluğa yükseltildi (1551). Fakat Mary I’e sadakatle hizmet edebilmek için Jane Grey’i tutmaktan vaz geçti. Elizabeth’in tahta çıkışından sonra da saraydaki görevinde kaldı ve nüfuzunu sürdürdü. —Oğlu HENRY. ikinci Pembroke kontu (1534 ? – 1601), 1577′de Mary Sidney (Ticknell, Worces-tershire 1561-Londra 1621) ile evlendi. Karısı edebiyatla ilgilendi, yazarları korudu. —Oğulları PHILIP, dördüncü Pembroke kontu (1548-1650), James I’in gözde adamlarındandı. (L)

Özel Arama