» Oyun hakkında arşivlenen resim, video, animasyon vs. gibi kayıtlar görüntüleniyor.

Seri ilanlar-15-Ekim

Seri ilanlar-15-Ekim hakkında diğer dizin sayfaları >>Seri ilanlar-15-Ekim

Özet:

Dikkat !. Seri İlanlardaki numaralar değiştirilmiştir. İlan metinleri örnek olarak verilmiştir, içeriklerdeki kelimler yer değiştirilerek karıştırılmıştır. Gerçek numaraları yetkili ve izinli kullanıcılar görebilir.

Devamı >>

ATU

ATU hakkında diğer dizin sayfaları >>ATU

Özet:

ATU i. (fr. atout). İskambil oyununda koz, üstün olan kâğıt: Bu devirdeki Abdüsselâm beyi daima elinde bu iki atu ile en imkânsız ameliyelere girişen bir kumarbaz görmemek imkânsızdı (A. H. Tanpınar). [Esanl. koz.] (m)

Ağalık oyunu

Ağalık oyunu hakkında diğer dizin sayfaları >>Ağalık oyunu

Özet:

Ağalık oyunu. Folk. Bir Karagöz faslı. Ba­bası ölen zengin bir Acem eğlenmek için İs­tanbul’a gider.

Devamı >>

ADAY

ADAY hakkında diğer dizin sayfaları >>ADAY

Özet:

ADAY i. (kaide dışı). Bir iş veya hizmete seçilmek üzere kendini öne süren veya baş­kaları tarafından Öne sürülen kimse, nam­zet: Nazır adayının yüzü ekşîdi (Y. K. Karaosmanoğlu). || Bir mevki, bir rütbe, bir unvana hak kazanmak üzere yetişme veya hazırlık devresinde bulunan kimse: 69. dö­nem yedek subay adayları arasında bulunu­yordu.

Devamı >>

Adam (jeu d’)

Adam (jeu d’) hakkında diğer dizin sayfaları >>Adam (jeu d’)

Özet:

Adam (jeu d’) [Âdem Oyunu], Ortaçağdaki yarı dinî dramların en önemlisi (XII. yy. sonu).

Devamı >>

ABDİ BEY

ABDİ BEY hakkında diğer dizin sayfaları >>ABDİ BEY

Özet:

ABDİ BEY (Küpeli çavuş da denir), Selim III ve Mahmud II devrinde saray musahibi (?-1833). Enderun’da yetişti, kapıcıbaşı oldu. Arkadaşı Hayalî Said Efendi ile yaptığı la­tife ve oyunlarla meşhurdu, (M)

Emlak İlanlarından

Emlak İlanlarından hakkında diğer dizin sayfaları >>Emlak İlanlarından

Özet:

Rastgele Seçilen Emlak İlanları Devamı >>

Sahnei Heves

Sahnei Heves hakkında diğer dizin sayfaları >>Sahnei Heves

Özet:

Sahnei Heves, İkinci Meşrutiyetin ilânın­dan (1908) sonra o zamana kadar evlerde amatör oyunlar oynayanların kurdukları bir topluluk. Kadrolarında şu sanatçılar yer alıyordu: Kemâl Emin (Bara), Ressam Mu­azzez, Fuad Bey, Ahmet Nuri (Sekizinci), Behzat Haki (Butak), Musahipzade Celâl, Naşit (özcan). Oynadıkları oyunlardan en çok tutunanı Berimin Tiyatroya Merakı idi. (M)

RUBİKON

RUBİKON hakkında diğer dizin sayfaları >>RUBİKON

Özet:

RUBİKON i. (özel ad Rubicon’dan). Oyun. Bezikte, bir taraf bin beş yüz sayıyı tamamlayamadan ötekinin üç bin sayı yaparak oyunu bitirmesi. (Rubikon yapan oyuncu; vidosuz oyunda iki puan, vidolu oyunda vidoların sayılması sonucu ortaya çıkan sayının iki katını kazanır.) [LM]

Roma oyunları

Roma oyunları hakkında diğer dizin sayfaları >>Roma oyunları

Özet:

Roma oyunları, Priscus Tarquinius tara­fından Jüpiter şerefine düzenlenen ve belki de IV. yy.da her sene yapıldıkları için bu adı alan oyunlar. Eylülde yapılırdı: Augustus devrinde on altı, Aşağı İmparatorluk’ta dört gün sürerdi. Oyunlar, bir ge­çit resmi, yarışlar, beden hareketleri, gü­reşler ve gösterilenlerden meydana gelirdi.) (L)

ROK

ROK hakkında diğer dizin sayfaları >>ROK

Özet:

ROK i. (fr. roque, satranç oyunundaki kale’nin eski adı > roc’tan). Satranç’ta özel bir hareket; şah kalelerden birinin yanına gelir, kale ise şahın üzerinden atlatılıp di­ğer tarafına konur. (Rok yapmak için şa­hın ve kalenin yerinden oynamamış olması ve karşı tarafça tehdit edilir durumda bulun­maması gerekir.) [L]

RENKLİ

RENKLİ hakkında diğer dizin sayfaları >>RENKLİ

Özet:

RENKLİ sıf. (renkten renk-li). Rengi olan: Şarap, renkli bir sıvıdır. // Beyaz dışın­da bir rengi veya renkleri olan: Renkli göz­lük camı. // Siyah ve beyazdan başka renk­leri olan: Renkli fotoğraf. Renkli filim. // Göz alıcı, parlak renkte olan: O bahar ak­şamı renkli bir gurupla sona erdi (Ahmed Rasim).

Devamı >>

Persian

Persian hakkında diğer dizin sayfaları >>Persian

Özet:

Persiankiwi: Twitter devrimcisi İranlı.
Persian Farsça Ad:
Kökeni İran olan kimse.
Farsça:
[1] İran’ın resmi dili.
[2] Hint-Avrupa dil ailesinin, Hint-İran dil grubuna ait İran Dilleri alt grubunda yer alan dil. Devamı >>

RECAİZADE MAHMUD EKREM

RECAİZADE MAHMUD EKREM hakkında diğer dizin sayfaları >>RECAİZADE MAHMUD EKREM

Özet:

RECAİZADE MAHMUD EKREM, türk şairi ve yazarı (İstanbul 1847-ay.y. 1914).

Devamı >>

RAYNAL (Paul)

RAYNAL (Paul) hakkında diğer dizin sayfaları >>RAYNAL (Paul)

Özet:

RAYNAL (Paul), fransız tiyatro yazarı (Narbonne 1885). Le Maître de son Coeur (Kalbinin Efendisi) [1920], Au Soleil de l’İnstinct (İçgüdünün Güneşinde) [1932] gi­bi psikolojik dramlardan başka.

Devamı >>

RAUPACH (Ernst)

RAUPACH (Ernst) hakkında diğer dizin sayfaları >>RAUPACH (Ernst)

Özet:

RAUPACH (Ernst), alman tiyatro yazan (Staupitz, Silezya 1784 – Berlin 1852). Rus­ya’da profesörlük yaptı, sonra Berlin’e yer­leşti (1824).

Devamı >>

RAM

RAM hakkında diğer dizin sayfaları >>RAM

Özet:

RAM sıf. (fars. ram, boyun eğen’den). [Yalnız ram etmek ve ram olmak şeklinde kullanılır] Ram etmek, boyun eğdir­mek, itaat ettirmek: Her yerden o, hem aynı güzellikle göründü // Sandım bu biten gün beni ram ettiği gündü (Yahya Kemal).
Avrat gibi mağlub-ı heva olma er ol er // Nefsin seni ram etmeye, sen nefsini ram et (Ziya Paşa). || Ram olmak, buyruk altına girmek, itaat etmek, mağlup olmak: Bun­lar bir bakışta uysal, fakat hakikatte hiç bir şeye ram olmayan âsi, hattâ hoyrat insan­lardır (Ş. S. Aydemir). Allah’a dayan, sa’ye sarıl, hikmete ram ol // Yol varsa bu­dur, bilmiyorum başka çıkar yol (M. Â. Ersoy).
— Tasav. İnsanın bütün varlığıyle Tanrı’ya bağlanması, Tanrı dışında bütün varlık türlerinden sıyrılması. (Mutasavvıflar ram sözünü, dervişin bütün gönlüyle şeyhine bağlanması anlamında da kullanırlar.) [M]

RAİMBAUT d’Orange

RAİMBAUT d’Orange hakkında diğer dizin sayfaları >>RAİMBAUT d’Orange

Özet:

RAİMBAUT d’Orange, Provence’lı saz şairi (1146′ya doğr.-1173′e doğr.). Omelas senyörü (Lodeva eyaletinde) Guillaume’un oğlu. Düşünceyi en garip üslûp oyunları ve nazım biçimleriyle belirtmeyi amaç edinen trohar clus’u ilk benimseyenlerdendi. Rimbaut’un günümüze yalnız otuz beş kadar şii­ri ulaşmıştır. (L)

RAFFAELLO SANTİ veya SANZİO

RAFFAELLO SANTİ veya SANZİO hakkında diğer dizin sayfaları >>RAFFAELLO SANTİ veya SANZİO

Özet:

RAFFAELLO (SANTİ veya SANZİO — de­nir), italyan ressamı ve mimarı (Urbino 1483 – Roma 1520). İlk resim derslerini ba­bası Giovanni Santi’den aldı.
Babası ölün­ce (1494), o sıralar Fr. Francia ile birlikte çalışan Timoteo Viti’nin atelyesine gir­di. Daha sonra, 1499′a kadar Perugia’da il Perugino’nun atelyesinde çalıştı. İl Perugino’nun hocalığı Raffaello’nun gelişme­sinde başlıca etken oldu. Genç yaşına rağ­men Raffaello, çıraktan çok bîr usta ola­rak kabul ediliyor, önemli iş teklifleri alı­yordu; 1500′de Evangelista di Pian di Meleto ile birlikte Cittâ di Castello’da Sant’Agostinc kilisesinin mihrap arkalığını yap­tı Bu eserin, aynı şehrin pinakotek’indeki bir kopyasıyla, ikisi Napoli’deki Capodimonte müzesinde, biri de Brescia’da Tosio Martinengo pinakotek’inde olmak üze­re üç parçası günümüze kalmıştır.
Raffa­ello’nun ilk dönemi hakkında en iyi fikir verebilecek eserleri Şövalyenin Rüyası (Na­tional gallery, Londra) ile Üç Güzeller’dir (Conde” müzesi, Chantilly). Her ikisinde de sarı tonlar, sade, dengeli bir düzenleme ve geniş manzaralar hâkimdiı. Louvre müze­sindeki, Aziz Mikael ve Aziz Georgius çift kanatlı tablosunda olduğu gibi, bu tab­lolarında da, Raffaello’nun sanatında git­gide daha belirgin bir hal alan mekânla kompozisyon arasındaki uyum göze çar­par. Raffaello Vatikan müzesindeki Taç Giyme tablosunda (basit geometrik figür­lerde kolayca görüleceği gibi) kompozisyon üstünde titizlikle çalışarak renklere ışıklı bir yoğunluk ve ustasında olmayan bir can­lılık getirerek İl Perugino’nun tekniğini aşar. Ayrıca Çarmıha Geriliş (National gallery, Londra); Meryem ve Azizler (Ber­lin) ve Kurtarıcı isa’da da (Brescia) İl Pe­rugino’nun etkisi sezilirse de Raffaello’nun yeni belirmeğe başlayan kişiliğini gölgele­mez.
Kutsal Bakire’nin Evlenmesi’nde (Brera, 1504) ise mekânın, kompozisyon ritmi .ve renk parlaklığıyle birleşmesi,İl Perugino’da rastlanılmayan bir özelliktir. Raf­faello bu ünlü ve büyük tablosunu bitir­diğinde yirmi yaşındaydı. Hemen sonra Floransa’ya gitti (1504-1508). Bir yandan sanatını olgunlaştırıyor, öte yandan da flo­ransa resim sanatının getirdiği yenilik ve heyecan dolu havayı tadıyor, Leonardo da Vinci’nin renk tekniğini inceliyordu. Leo­nardo’dan canlı varlıkları kendi düzenleri içinde duymağa ve bir kompozisyonda yal­nız figürleri değil, aynı zamanda çevresin­de havanın dolaştığı canlı varlıkların ara­larındaki ilişkileri de incelemeyi öğrendi. Michelangelo da, dramatik üslûbu, yapıcı kuvveti, anlatım ve hareket yeteneği, eski­çağı canlandırma gücüyle Raffaello’yu bü­yüledi. Bu etkiler, özellikle Çarmıhtan İndiriliş’te
(Galleria Borghese, Roma, 1507) açıkça görülür. Floransa’da Raffaello’nun en yakın dostu sanatçı rahip Bartolomeo idi. Daha yaşlı olan Bartolomeo da, sanatta hızlı ve kesin değişikliklerin oluş­tuğu bu dönemde, klasik denge ülküsünün peşindeydi. Colonna mihrap arkalığı
(Met­ropolitan museum, New York), Ansidei mihrap arkalığı (National gallery, Londra), Madonna Northbrook (Londra) ve Aziz Georgius (Ermitaj) gitgide Floransa resim okuluna yaklaşan eserlerdir. Meselâ, Leonardo’nun etkisi, ilk Floransa dönemine ait bir dizi portrede (Urbino Dukalık sa­rayı) ve ünlü Madonna del Granduca’da (Galleria Fitti) daha gözle görülür bir hal alır; rahip Barlolomeo’nun üslûbuna ya­kın, piramit biçiminde düzenlenmiş eser­lerin en gelişmiş örnekleri arasında Ma­donna del Belvedere (Kunsthistcrisches mu­seum, Viyana), Madonna del Cardellîno (Uffizi), Güzel Bahçıvan (Louvre) v.b. sa­yılabilir. Açık havada resmettiği Meryemleriyle, Raffaello eski dinî temanın en ti­pik örneklerinden birini vererek yüzyıllar boyunca, gerek sanat gerek din yönünden kendini ideal olarak kabul ettirdi; figür gruplarının işlenişinde Michelangelo ile or­tak noktaların bulunmasına ve kişilerin bir­birleriyle bağlantılarında kısmen Leonardo’nun etkisi görülmesine rağmen, bu tablo­lar kişisel özellikten yoksun değildir: hep­sinde de sakin, düşünceli bir hal, ilgi çe­kici ayrıntılar, yuvarlak biçimlerin huzuru hâkimdir. Raffaello’nun aynı dönemde yap-’ tığı öbür eserler şunlardır: Doni Çifti ve Hamile Kadın (Pitti), Orleans Bakiresi (Chantilly), Kutsal Aile (Bridgeater. Lon­dra). Azize Caterina (National gallery, Lon­dra), Madonna Esterhazy (Budapeşte), Ma­donna Canigiani (Münih), Meryem Tahtta (Pitti. Floransa) v.b. Tamamlanamayan bu sonuncu eserde Meryem ve Çocuk İsa, tabloda hareket halinde görülen diğer kişi­ler tarafından, azizlerle çevrili yüksek bir tahta çıkarılmıştır.
Azizlerin her biri kişi­liği belirecek şekilde resmedilmiştir; tahtı taşıyan melekler heykelsi bir gölünüm için­dedirler; sahneyi tamamlayan giriş kapısı­nın yarım daire şeklindeki, kısmı da son derece gösterişlidir.
Raffaello, papa Julius II tarafından çağı­rılarak 1511′de Roma’ya gitti, papanın Va­tikan’daki yeni dairelerine fresk yapmakla görevlendirildi. Böylelikle, Andrea Mantegna ile Piero della Francesca’nın eserlerinin bulunduğu (bugün kaybolmuştur) daha es­ki bölümler yıkılıyordu. Raffaello, 1511′de tamamladığı imza odasının (Stanza Della Segnatura) süslemeleriyle işe başladı: Kut­sal Tartışma, Parnassos, Atina Okulu, Üç Erdem ve tavandaki bilim ve sanatları ko­nu alan alegorik figürler. Geniş kompozisyonlu bu fresklerde Michelangelo’nun hu­zursuz ve acı çeken insanlarına karşıt, sa­kin ve rahat figürler yaptı. 1510′da Agostino Chigi tarafından, Farnesina sarayına Galatea efsanesini canlandıran freskler yap­makla görevlendirildi. Burada B. Peruzzi, Sodoma ve Sebastiano del Piombo ile ta­nıştı. Raffaello’nun, Galatea konusunda B. Castiglione’ye yazdığı mektup onun este­tik idealleri üstüne önemli bir belgedir.
Sanatçı bu mektupta, gerçek bir modeli izlemediğini ve Praksiteles’in yaptığı gibi, çeşitli modellerden de ayrıntılar almadı­ğını öne sürer ve önceden var olan bir güzellik idealine ulaşmak istediğini belir­tir. Raffaello’nun renk ve ışık karşıtlığıyle iman gücü yönünden etkileyici olan Madonna di Foligno (Vatikan pinakotek’i) ve Madonna di Casa d’Alba (National gallery, Washington) adlı eserleri aşağı yu­karı aynı döneme rastlar. İkinci Stanza’nın fresklerinde (Eliodoro’nun Kovulması, Bolsena Âyini, Aziz Petrus’un Kurtuluşu, Büyük Leo’nun Attilâ ile Karşılaşması) [1511-1514], Sebastiano del Piombo’nun et­kisiyle Raffaello rengi ön plana aldı, mimarî tarzındaki süslemelerde ışık ve göl­gelere geniş yer verdi (özellikle Aziz Petrus’un Kurtuluşu sahnesinde, ışığın üç kaynaktan gelmesi).
Çağdaşlarının portreleri de (Peçeli Kadın, Pitti; Baldassare Castiglione, Louvre) Raffaello’nun bir renk sanatçısı olduğunu ortaya koyar; Floransa dönemine kıyasla, portrelerin ağırlık noktası artık genel atmosfere değil, modelin derinleşti­rilmesine bağlıdır. Rafafello bu arada, Michelangelo’nun Sistina şapelindeki peygam­berlerinden ilham alarak, Sant’Agostino ki­lisesindeki işaya freskini yaptı. Meryem Sandalyede, Hezekiyel’e Kutsal Hayalin Gö­rünmesi (Floransa, Pitti) ve Julius II de (Uffizi) aynı döneme rastlar. Raffaello, Leo X’un papalığı sırasında yorulmak bilmeden çalıştı. 1514-1517 Ara­sında, Stanza’nın Borgo Yangını süsleme­sini yaptı.

Devamı >>

RACİNE (Jean)

RACİNE (Jean) hakkında diğer dizin sayfaları >>RACİNE (Jean)

Özet:

RACİNE (Jean), fransız trajedi yazarı (La Ferte-Milon 1639 – Paris 1699). Anne ve babasını çok küçük yaşta kaybeden Racine Port-Royal rahibeleri tarafından yetiştiril­di.

Devamı >>

QUARTA

QUARTA hakkında diğer dizin sayfaları >>QUARTA

Özet:

QUARTA i. («dörtte bir» anlamında lat. k.). Rom. huk. Bk. ANSiKL.

Devamı >>

PUZZLE

PUZZLE hakkında diğer dizin sayfaları >>PUZZLE

Özet:

PUZZLE [pazıl] i. (ing. k.). Çeşitli parçalara bölünmüş bir resmi, bu parçaları yerli yerine koyarak yeniden meydana getirmeye dayanan oyun. (L)

PUVİS DE CHAVANNES (Pierre)

PUVİS DE CHAVANNES (Pierre) hakkında diğer dizin sayfaları >>PUVİS DE CHAVANNES (Pierre)

Özet:

PUVİS DE CHAVANNES (Pierre), fransız ressamı (Lyon 1824-Paris 1898). Yakalan­dığı bir hastalık yüzünden mühendislik öğ­renimini yarıda bırakarak İtalya’ya gitti; orada Rönesans ustalarının fresklerini görün­ce resme karşı bir ilgi duydu.

Devamı >>

PUTTİNG

PUTTİNG hakkında diğer dizin sayfaları >>PUTTİNG

Özet:

PUTTİNG [pating] i. (ing. k.). Golfte, oyunun yeşil sahada putter adlı sopa ile oynanan kısmı. (L)

PUTT

PUTT hakkında diğer dizin sayfaları >>PUTT

Özet:

PUTT i. [pat] (ing. k.). Golf oyununda, to­pa yeşil saha üstünde putter ile yapılan vu­ruş. (L)

PUT

PUT hakkında diğer dizin sayfaları >>PUT

Özet:

PUT i. (fars. büt’ten). Bir ilâhı temsil eden ve bazı insanların taptıkları resim veya heykel: Bu ümmet, mukaddema taştan ve ağaçtan yapma putlara tapardı (Cevdet Pa­şa), insanlar putlarını kendileri yaparlar (Ş.S. Aydemir). || Haç.

Devamı >>

PURCELL

PURCELL hakkında diğer dizin sayfaları >>PURCELL

Özet:

PURCELL, ingiliz müzikçi ailesi. —henry (öl. Londra 1664), Krallık kilisesine bağlı soylu kişi ve Westminster kilisesinin koro yönetmeni. —Erkek kardeşi THOMAS (öl. Londra 1682) saray orkestrasında klavsen, lavta ve ses müziği bestecisi olarak görev aldı. —HENRY (Londra 1658 veya 1659-ay.y. 1695), ünlü besteci. Henry veya Thomas Purcell’in oğlu. Çok genç yaşta, Cooke. Pelham Humfrey, John Blow ve M. Locke’un yönetimi altındaki Krallık kilisesinin müzikçileri arasına katıldı; 1677′de Locke’un ölümünden sonra, kral orkestrasının besteciliğine, 1679′da da John Blow’dan bo­şalan Westminster kilisesi başorgculuğuna getirildi. 1680′de evlendiği Frances dul kal­dıktan sonra bütün hayatını kocasının eser­lerini değerlendirmeğe adadı. Genç yaşta ölen Purcell, hayatı boyunca kralın hizme­tinde kalarak, saray için sahne eserleri, din ve çalgı müziği besteledi. Bunların ara­sında, opera ve sahne müziği olarak A Fool’s Preferment (Bir Çılgının Yükselişi) [1688], Dido and Aeneas (1689?), Dioclesian (1690), King Arthur (Kral Arthur) [1691], The Fairy Queen (Periler Kraliçesi) [1692], Timon of Athens (Atinalı Timon) [1694], The İndian Queen (Hintli Kraliçe) [1695], The Tempest (Fırtına) [1695], kral Charles II ile James II ve kraliçe Mary’ye ithaf ettiği Swifter isis (1681) adlı od ve kantatlar, Fly, Bold Rebellion (1683), From those Serrene (1684), Why Ar e ali the Muses Mute (Dilsiz Musa’lar) [1685], Sound the Trumpet (Davul Sesi) [1687], Now Does the Glorious Day Appear (Şanlı Gün Göründü) [1689], Arise my Muse (1690), Love’s Goddess (Aşk Tanrıçası) [1692], Celebrate This Festival (Festivali Kutlayalım) [1693], Azize Caecilia yortusu dolayısıyle yazdığı Welcome to ali Pleasures (bü­tün Haylazlara Merhaba) [1685], Hail Bright Cecilia (1692) özellikle anılmağa değer. Ay­rıca, I was Glad, İn The Midst of Life (Hayatın Ortasında Sevinçliydim) [1682], Morning and Evening Service (si bemol) [Sabah ve Akşam Âyini] (1682-1683), My Heart is İnditing (Kalbimin Buyruğu) [1685], They That Go Down to The Sea (Denize Gidenler) [1685], T e Deum ve Jubilate (1694) gibi birçok anthem ve âyin müziği, dinî ve din dışı solo, ikili, üçlü şarkılar, «catches» lar, koro müzikleri, yaylı çalgılar için fantezi’ler, üç sesli on iki sonat, dört sesli on sonat, in Nomina adlı yedi sesli bir parça, bir «ehaconne» ve bir «pavan», klavsen için Musick’s Hand Maid, Choice Collection of Lessons for the Harpischord or Spinet adlarında iki parça ve org için de Voluntaries adlı bir eser besteledi. Kontrapunto tekniği ile yetişen Purcell’in özelliği millî folklara uygun bir melodi anlayışına varması ayrıca da tonal ve modal ıskala­ları birlikte kullanmasıdır. Bazı ses uyu­şum zorluklarını çözmeden askıda bırak­ması sık sık majörden minöre geçmesi eserlerine çağdaş müziğimizi andıran bir ha­va verir. —DANiEL, orgcu ve besteci (Londra 1660-ay.y. 1717), Henıy’nin karde­şi; The indian Queen operasının beşinci perdesi için bir «mask» yazdı ve pek önemli olmayan birçok eser besteledi. (L)

Pulcinella

Pulcinella hakkında diğer dizin sayfaları >>Pulcinella

Özet:

Pulcinella, 1 perdelik şarkılı bale, ilk ola­rak 1920′de Paris operasında Sergey Diaghilev’in Rus Bale topluluğu tarafından tem­sil edildi. Müziği Stravinskiy ile Pergolesi’nin, koreograf isi Leonide Massine’nin, de­kor ve kostümleri P. Picasso’nundur. Ko­nu Sergey Diagbilev tarafından bir com­media dell’arte taslağından alınmıştır. Pulcinella’nın kadınlardan gördüğü ilgiyi çekemeyen bazı gençler onu öldürmeğe ka­rar verirler. Bunu haber alan Pulcinella’nın yerine geçen bir arkadaşı darbelerin altında ölmüş taklidi yapar. Balenin sonun­da, Öldüğü sanılan Pulcinella’nın dirilme­si düşmanları arasında büyük bir şaşkınlık yaratır. Oyun, bir gürültü patırtı içinde, neşeli bir şekilde son bulur. (L)

PROZOPOAGNOZİ

PROZOPOAGNOZİ hakkında diğer dizin sayfaları >>PROZOPOAGNOZİ

Özet:

PROZOPOAGNOZİ i. (yun. prosopon, yüz ve agnosia, bilmezlik’ten fr. prosopoagnosie). Psikopatol. Fizyonomisine bakarak canlı nesneleri (çoğu zaman insan siluetlerini) tanıyamama. (Hasta, baktığı kimse­nin belirgin bir yönünden, meselâ boyun­dan, yürüyüşünden, sesinden, özellikle giyinişinden yararlanarak ancak onu tanıya­bilir. Mekân agnozisi [yer tanımama] çoğu zaman prozopoagnozi ile birarada görü­lür ve muhtemelen sağ beyin yarımküresin­deki bozukluklardan ileri gelir.) [L]

PROVINCİA

PROVINCİA hakkında diğer dizin sayfaları >>PROVINCİA

Özet:

PROVINCİA i. (lat. k.). Esk. Rom. İtal­ya dışında ele geçirilen, roma kanunlarına bağlı olan ve bir romalı vali tarafından yönetilen ülke.
— ANSIKL. Esk. Rom. Provincia kelimesi önce bir savaşın yükümlülüğünü, yani bir askerî kumandanlık (imperium) görevini, sonra, bir magistratus’a verilen her türlü işi belirtir; nihayet italya dışında bulunan ve roma hâkimiyetine boyun eğen toprak­lar için kullanılır. İlk provinca’lar, Sicil­ya (227), Sardinya-Korsika (227), Aşağı ve Yukarı ispanya’dır (197). Ele geçirilmiş ül­ke olarak provincia, askerî hükümete bağ­lıdır: vali, jus gladii (hayat hakkı ve ölüm hakkı) ile birlikte imperium’u (iktidar) el­de tutar. Lex Provinciae’yi (Provincia ka­nunu) muzaffer general, on senato temsil­cisinin yardımıyle uygulatır ve gerekirse boşlukları valilik fermanları (edictum) ile doldurur. Kanun, valinin ikametgâhını, provincia’larm durumunu (hür siteler, municipes, bağlı siteler), malî yükümlülükleri­ni (municipes’ten toplanan gayrimenkul vergisi, stipendium [haraç] ve bağlı sitelerden toplanan salmalar) belirler. Bu siteler, stipendium’u toplamakla görevli vergi me­murlarının ve valilerin fazla vergi isteme­lerine karşı tamamen savunmasızdır; vali­ler, görevlerini yürütmek için girdikleri masrafları provincia’lardan elde ederler. Başlangıçta, görevli (konsül, praetof) veya görevleri uzatılmış (prokonsül, propraetof) magistratus’lara, provincia’ları senato veri­yordu. Magistratuslar da, bu provincia’ları ya uzlaşma, ya da kura yoluyle aralarında paylaşırlardı. Lex Sempronia de Provinciis Consularibus (123-122) konsüller arasındaki rekabeti önlemek için bunların seçiminden önce bu paylaştırma işinin yapılmasını zorunlu kılmıştı. Lex Cornelia de Provinciis Ordinandis (81) ile, Sulla, o güne kadar istisnaî olan görev uzatmasını, olağan bir tedbir haline getirdi. Bir askerî kumandan­lığa ihtiyaç gösteren sınır provincia’larını konsüllere ayırdı, öteki provincia’ların, gö­rev bitiminde sekiz praetor’a bölüştürülmesi işini de senatoya bıraktı. Bu praetorlar, bir yıl görevde kalırlardı. M.ö. I. yy .ın olağanüstü kumanda görevleriyle geçersiz hale gelen bu emirname, valileri tayin işini üstüne alan Sezar çağında ortadan kalktı (M.ö. 49). M.ö. 27′de, Octavianus (bk.AUGUSTUS),

Devamı >>

PROTELEİA

PROTELEİA hakkında diğer dizin sayfaları >>PROTELEİA

Özet:

PROTELEİA i. (protelein, başlamak’tan fim. k.). Esk. Yun. Evliliğe hazırlık tören­leri. (Bu törenlerde nişanlı kız Artemis’e saçından bir bukleyle birlikte çocukluğundaki oyuncakları sunardı.) [L]

Prospero ile Caliban

Prospero ile Caliban hakkında diğer dizin sayfaları >>Prospero ile Caliban

Özet:

Prospero ile Caliban, Nurullah Ataç’ın deneme kitabı (1961). Batı medeniyetinin benimsenmesi, halkın eğitilmesi, aydınların topluma karşı görevleri v.b. konulan işler. Eserde Shakespeare’in Fırtına (The Tempest) adlı oyunundaki iki kahraman (Pros­pero ile Caliban), kültür ve medeniyet geliş­mesinde iki aşamayı gösterir: Prospero ay­dınları, Caliban eğitilmemiş halkı temsil eder. Prospero, çoğunluğun yargılarına bo­yun eğmeyen kişidir; Caliban inançlara, ka­nılara, kurallara bağlıdır. Prospero dünün baskısından bugünü kurtarmakla görevlidir. Prospero’nun can düşmanı doğu düşüncesi, dogmatik inançlardır.
Eserde halkın eğitilmesi için önce çok iyi yetişmiş bir aydınlar topluluğu (intelligentsia) meydana getirilmesi düşüncesi savunu­lur. (M)
PROSPHORİANOS. Esk. coğ. Bk. BOSPORİON.

PROLOG

PROLOG hakkında diğer dizin sayfaları >>PROLOG

Özet:

PROLOG i. (yun. prologos’dan fr. prologue). Tiyat. Eskiçağda, oyunun, koronun girişinden önce gelen ve konunun açıklanmasını hazırlayan giriş bölümü. || Bugün, bir tiyatro oyunundan önce okunan ve oyunu hazırlayan küçük şiir veya nesir par­çası. || Bir tiyatro oyununda, asıl olay­lardan önce geçen olayların ortaya konduğu birinci bölüm.
— Müz. Lirik trajedilere giriş olarak kul­lanılan opera bölümü. (XVII. yy. fransız operalarında uvertürden hemen sonra ge­lir, temsil edilecek eserle uzaktan yakın­dan bir ilgisi olmaksızın, hükümdarın fa­zilet ve başarılarını överdi [Lully'nin Alceste operası].)
— ansîkl. Tiyat. Sophokles’e kadar yu­nan trajedisinde ve eski komedide oyunun koro girişinden önceki bölümüne prologos adı verilirdi. Oyunun sunulması, kişiler arasındaki konuşmalarla yapılırdı. Euripides çoğu zaman olayın dışında kalan yabancı bir kişinin aracılığıyle durumu anlatmayı, hattâ daha önceden bütün oyunun bir öze­tini yapmayı düşündü. Bu kişi genellikle bir tanrıydı. Bu metot önce yeni-komedi yazarları sonra da latin komik tiyatrosu tarafından benimsendi. Ortaçağda mirakl’ler ve mister’lerden önce bazan dua şeklinde prologlar okunurdu. Biçimleri sağlam bir şekilde tespit edilmiş olan klasik trajedi ve komedilerden prologlara yer verilmezdi, fakat en değişik biçimleri bile benimseyen çağdaş dramda bazen prologlar bulunabi­lir. (L)

PROFİL

PROFİL hakkında diğer dizin sayfaları >>PROFİL

Özet:

PROFİL i. (fr. k.). Yandan görünüş. || İnsan yüzünün yandan görünüşü: Nevin dönüp kocasının pof iline baktı: Burnu du­daklarına sarkmıştı (S. F. Abasıyanık).

Devamı >>

PRİZMA

PRİZMA hakkında diğer dizin sayfaları >>PRİZMA

Özet:

PRİZMA i. (yun. prizein, biçmek > pris-ma’dan). Mat. «Taban» denilen eşit ve pa­ralel iki çokgen ile bu tabanların karşılıklı kenarları arasında kalan paralelkenar «yüz»lerle sınırlanmış katı cisim. (Bk. ANSîKL.) || Bir prizmanın dik kesiti, prizmanın, yanal ayrıtlarına dik bir düzlemle kesiti. || Dik prizma, yanal ayrıtları taban düzlemlerine dik olan prizma. || Düzgün prizma, ta­banları düzgün çokgenler olan dik prizma. || Eğik prizma, yanal ayrıtları tabanlara dik olmayan prizma. || Kesik prizma, prizmatik bir yüzeyi, birbirine paralel olmayan iki düzlemle keserek elde edilen cisim.
— Opt. Işık ışınlarını saptıran ve ayrıştıran saydam maddeden yapılmış üçgen prizma. Bk. ANSiKL.
— Pirotekni. Prizma barut, ekseni boyunca bir kanal bulunan, altı köşeli, iri taneli kara barut.

Devamı >>

Sonraki sayfa »