Özel Arama

ADALE

ADALE hakkında diğer dizin sayfaları >>ADALE

Özet:

ADALE i. (ar. ^adale). Kas: Gözleri kuru­muş, yüzünün adaleleri bütün bütün geril­mişti (Ahmed Rasim). Ne adale sıkılığı bazuda (Peyami Safa). Bk. kas.

Devamı >>

PEYGAMBER

PEYGAMBER hakkında diğer dizin sayfaları >>PEYGAMBER

Özet:

PEYGAMBER i. (fars. peyam veya peyğâm, haber ve -ber, getiren’den peyam-ber, peyğüm-ber). Tanrı’nın emirlerini bildiren kimse: Bizim vali bey eskiden gelseydi pey­gamber olurdu. (M.Ş.Esendal). Çakmak­çılarda Yeni Han … «Yeni» dedimse Nuh peygamber zamanından kalma… (Kemal Tahir). [Eşanl. NEBİ. RESUL.] || özel ola­rak Hazret! Muhammed (bu anlamda, özel isimdir): Ey ulu Peygamberimiz nerdesin? / Dinle minaremde öten gür sesin (M.Â. Ersoy). / Teşm. yol. Tahmin veya rast­lantı sonucu geleceği, olacakları haber ve­ren kimse./ Yalancı peygamber, peygam­berlik taslayan kimse.
— ÇEŞ. DEY. Allah’ın emri Peygamberin kavliyle. Bk. KAVİL. / Nuh der peygam­ber demez. Bk. DEMEK.
— ANSiKL. Din. Tanrı ile insanlar arasında habercilik ve elçilik görevlerini yapan kim­selere değişik adlar verilir. Farsça’da «haber getiren» anlamında pey-amber (peygamber), Arapçada gene «haber ulaştıran» karşılığı nebi, «elçi» anlamına ge­len resul kelimeleri kullanılır. Bu kavram­larla nitelenen kimselerin islâm dinine göre Tanrı tarafından özel olarak görevlendiril­meleri gerekir.
Kur’an’da peygamber kelimesinin karşılığı olarak nebi ve resul’ün yanında beşır (se­vinçli haber getiren) [Bakara süresi, 119; Sebe suresi, 28; Fatir suresi, 24; Fussilet su­resi, 4 v.d.] ve nezir (ihtar edici, korkutu­cu, uyarıcı) [Fatır suresi, 24; Maide suresi, 19; Hud suresi, 25; Sebe suresi, 44 v.d.] kelimeleri de kullanılır. Din deyimleri arasında nebi ve resul kav­ramları bazen birbirinden farklı anlamlar­da kullanılır. Yeni bir şeriat ve yeni bir ki­tap getiren peygambere resul, yeni bir şeri­at ve kitap getirmeyen, yalnız kendisinden önce gelen bir resulün bildirdiği şeriat ku­rallarını uygulayan ve kitabını bildiren kim­selere de nebi adı verilir. İslâm inancına göre peygamberlerle öteki insanlar arasında maddî yaşayış bakımından bir ayrılık yok­tur; bütün peygamberler de birer insandır (Enbiya suresi, 7-8). Onları öteki insanlar­dan ayıran şey daha çok Cebrail aracılığıyle kendilerine Tanrı tarafından gönderi­len vahiy (bk. VAHİY) ve taşıdıkları bazı niteliklerdir. Bu nitelikler ismet (masum olmak ve günah işlememek), emanet (ken­dine güvenilir ve emin olmak), sıdk (doğru sözlü olmak, yalan söylememek), fetanet (akıllı ve anlayışlı olmak) ve tebliği şeriat’tır (Allah tarafından bildirilen şeriat hü­kümlerini ümmetlerine bildirmek). Kur’an’a göre her ümmete kendilerine doğ­ru yolu göstermek ve Tanrı’nın buyrukları­nı bildirmek için bir peygamber gönderildi (Yunus suresi, 47). Fakat bu peygamberle­rin hepsinin adları bildirilmedi. Kur’an’da adı geçen peygamberlerin sayısı 25′tir: Âdem, Idris, Nuh, Hut, Salih, ibrahim, Lut, ismail, Ishak, Yakub, Yusuf, Eyyub, Şuayb, Musa, Harun, Davud, Süleyman, Ilyas, Elyesa, Zulkifl, Yunus, Zekeriya, Yahya, Isa, Hz. Muhammed. Ayrıca Kur’an’da adı geçen Lokman, Zülkarneyn ve üzeyr’in peygamber oldukları kesin olarak bildirilmediğinden bunların peygamber veya veli sayılmaları konusunda görüş ayrılığı vardır. Kur’an birçok peygamberin kendilerine inanmayan kimseleri ikna etmek için Allah’ın kudreti ve izniyle tabiatüstü başarılar gösterdiklerini bildirir ve örnekler verir (bk. MUCİZE).
islâm inancına göre Allah bazı peygamber­lerine emirlerini bir kitapla bildirdi. Pey­gamberlerden Davud’a Zebur, Musa’ya Tev­rat, isa’ya incil ve Hz. Muhammed’e de Kur’an-ı Kerim adlı kitaplar indirildi. Bu kitapların dışında, bazı peygamberlere de Allah, emirlerini sayısı değişen sayfalarla (suhuf) bildirdi. Âdem’e 10, Şife 50, Idris’e 30, ibrahim’e 10 sayfa gönderildi. Bütün peygamberlerin tanrı katında ayrı ayrı de­receleri vardır, islâm dinine göre bunların en yücesi (ekmel) Hz. Muhammed’dir. ilk peygamber Âdem, son peygamber ise Hz. Muhammed’dir. Ondan sonra peygamber gelmeyecektir.
♦ Peygamberan çoğl. i. Esk. Peygamber­ler.
♦ Peygamberane zf. Esk. Peygambere yakışır tarzda.
♦ Peygamberi i. Esk. Peygamberlik. Sıf. Peygamberle ilgili. (M)

PEYER (Hans Conrad),Peyer plakaları,

PEYER (Hans Conrad),Peyer plakaları, hakkında diğer dizin sayfaları >>PEYER (Hans Conrad),Peyer plakaları,

Özet:

PEYER (Hans Conrad), isviçreli anatomi bilgini (Schaffhausen 1653 – ay.y. 1712). Schaffhausen’da dersler verdi. Bağırsak bezlerini buldu. (L)
Peyer plakaları, bağırsak mukozasında kapalı foliküllerden meydana gelmiş lenf dokusu; özellikle kıvrımbağırsağın son kıs­mı ile sağ kalınbağırsakta bulunur. (L)
PEYGAM i. Bk. PEYAM.

PEYDERPEY

PEYDERPEY hakkında diğer dizin sayfaları >>PEYDERPEY

Özet:

PEYDERPEY blş. zf. (fars. pey-der-pey). Esk. Yavaş yavaş, kısım kısım: Henüz ma­hiyetleri tahkik edilmektedir. Emri devlet­leri veçhile peyderpey arzı malûmat ede­ceğim (Atatürk). Müşrikin, bunca mucizatı görüp ve peyderpey nazil olan âyat-ı beyinatı işitip Resuli Ekrem hakkında ne diye­ceklerini şaşırdılar (Cevdet Paşa). [M]
PEYEM i. Bk. PEYAM

Peyam-ı Sabah,PEY-Cİ-Lİ

Peyam-ı Sabah,PEY-Cİ-Lİ hakkında diğer dizin sayfaları >>Peyam-ı Sabah,PEY-Cİ-Lİ

Özet:

Peyam-ı Sabah, istanbul’da yayımlanan günlük siyasî gazete (16 kasım 1913 – 7 ka­sım 1922). Mihran tarafından çıkarıldı. Başyazarı Ali Kemal idi. Millî mücadele yıllarında Anadolu harekâtı aleyhinde sü­rekli yayın yaptı. (M)
PEY-Cİ-Lİ, Çin’in Ho-pey eyaletinin es­ki adı. (L)
PEY-Cİ-Lİ körfezi, Po-hay körfezinin es­ki adı. (L)

PEYAM veya PEYGAM veya PEYEM

PEYAM veya PEYGAM veya PEYEM hakkında diğer dizin sayfaları >>PEYAM veya PEYGAM veya PEYEM

Özet:

PEYAM veya PEYGAM veya PEYEM i. (farS. peygam veya peyam veya peyem). Esk. Haber, başkasından alınan bilgi: Ve­rir peyam-ı hazin bir dem-i mukarrerden (Tevfik Fikret). Peyam-aver (peygam-aver, peyam-averde, peygam-güzar veya peyem-res), haber getiren: Ol dem getir andan bana ey bad-ı peyemres / Andan bana sen gizlice bir ses (Cenab Şahabeddin). / Peyam-averdegân (veya peyam-averan), ha­ber getirenler. / Peyam-ber (veya peygam­ber).
Bk. PEYGAMBER. (M)

Özel Arama