» radyoaktif hakkında arşivlenen resim, video, animasyon vs. gibi kayıtlar görüntüleniyor.

ALİKHANOV (Abram İsaakoviç)

ALİKHANOV (Abram İsaakoviç) hakkında diğer dizin sayfaları >>ALİKHANOV (Abram İsaakoviç)

Özet:

ALİKHANOV (Abram İsaakoviç), sovyet fizikçisi (doğ. 1904). 1959′dan beri, Bilimler Akademisi Teorik ve Deneysel Fizik enstitüsü müdürüdür.

Devamı >>

AKTİVİMETRE

AKTİVİMETRE hakkında diğer dizin sayfaları >>AKTİVİMETRE

Özet:

AKTİVİMETRE i. (fr. activimetre). Nükl. Radyoaktif bir elemanın aktifliğini ölçen âlet. (L)

Devamı >>

RUTHERFORD OF NELSON (Ernest, lord)

RUTHERFORD OF NELSON (Ernest, lord) hakkında diğer dizin sayfaları >>RUTHERFORD OF NELSON (Ernest, lord)

Özet:

RUTHERFORD OF NELSON (Ernest, lord), ingiliz fizikçisi (Nelson, Yeni Zelan­da 1871 – Cambridge 1927).

Devamı >>

RUTHERFORD

RUTHERFORD hakkında diğer dizin sayfaları >>RUTHERFORD

Özet:

RUTHERFORD i. (ingiliz fizikçisi lord Rutherford’un adından). Nükl. Radyoaktif bir elementin etkinliğini ölçmeğe yarayan birim; bu radyoaktif elementin, 1 saniyede bütün uzaya 1 milyon tanecik yayan miktarına eşittir. (Resmî birim curie’dir.) [L]

Rus ve sovyet bilimi

Rus ve sovyet bilimi hakkında diğer dizin sayfaları >>Rus ve sovyet bilimi

Özet:

Rus ve sovyet bilimi

Rusya’da bilim çok geç başladı. Bilimsel çalışmanın başlaması için, Büyük Petro-nun bütün yetkisini kullanması gerekti, özellikle teknolojiyle ilgilenen Petro, ülkeye birçok yabancı uzman getirtti ve Eukleides geometrisini eğitim programına aldı. Büyük Petro’nun ölümünden bir. yıl sonra. Petersburg’da, Paris Bilimler akademisini örnek alan bir akademi kurma yolundaki tasarı gerçekleşti. Akademide önce yalnız yabancı bilginler (isviçreli Euler, D. ve N. Bernoulli gibi) vardı.

Devamı >>

RİLA kütlesi

RİLA kütlesi hakkında diğer dizin sayfaları >>RİLA kütlesi

Özet:

RİLA kütlesi, Bulgaristan’da yüksek dağ; Rodöp dağının batı kısmıdır ve Sofya ova­sına hâkimdir.

Devamı >>

RİCHARDS (Theodore William)

RİCHARDS (Theodore William) hakkında diğer dizin sayfaları >>RİCHARDS (Theodore William)

Özet:

RİCHARDS (Theodore William), amerikalı kimyacı (Germantown, Pennsylvania 1868-Cambridge, Massachusetts 1928).

Devamı >>

REM

REM hakkında diğer dizin sayfaları >>REM

Özet:

REM i. (Röntgen Vguivaient Man kelime­lerinden). Nükl. Radyoaktif bir elementin yaydığı ışınımların biyolojik etkisini değer­lendirmeğe yarayan birim.

Devamı >>

REGENER (Erich)

REGENER (Erich) hakkında diğer dizin sayfaları >>REGENER (Erich)

Özet:

REGENER (Erich), alman fizikçisi ve me­teoroloji bilgini (Bromberg 1881 – Stuttgart 1955). önce Berlin (1914), sonra Stuttgart 1920) üniversitelerinde profesör oldu.

Devamı >>

REAKTÖR

REAKTÖR hakkında diğer dizin sayfaları >>REAKTÖR

Özet:

REAKTÖR i. (fr. reacteur). Havc. Yakıt olarak çevre havayı kullanan ve pervane­lerin yardımı olmaksızın doğrudan doğruya tepki ile çalışan, iki ucu açık boru biçi­minde itici.
Bk. TEPKİLİ, PÜLSOREAKTÖR, STATOREAKTÖR, TÜRBOREAKTÖR.

Devamı >>

RADYUM

RADYUM hakkında diğer dizin sayfaları >>RADYUM

Özet:

RADYUM i. (fr. radium). Kim. Atom nu­marası 88 olan kimyasal element; 1898′de, P. Curie, M. Curie ve G. Bemont tarafından, pekblendin işlenmesi sırasında elde edi­len baritli tortular içinde keşfedildi. Bk. ÂNSiKL.

Devamı >>

RADYOSTRONSİYUM

RADYOSTRONSİYUM hakkında diğer dizin sayfaları >>RADYOSTRONSİYUM

Özet:

RADYOSTRONSİYUM i. (fr. radiostrontium). Nükl. Stronsiyum’un radyoaktif izotopu. (Stronsiyum’un, stronsiyum 89 ve stronsiyum 90 olmak üzere iki radyoaktif atomu vardır, ikisi de radyoaktif beta’lardır; fakat birincisinin periyodu 51 gün, kincisinin periyodu ise
28 yıl sürer. Bu so­nuncusu, nükler reaktörlerde ve atom bombalarındaki fisyon olayı sırasında önemli miktarlarda meydana gelir. Bitkiler tara­fından kolaylıkla tutulan bu atom, kemik dokuları içinde birikebilir ve büyük tehlike yaratır.) Bk. STRONSİYUM. (L)

RADYOSODYUM

RADYOSODYUM hakkında diğer dizin sayfaları >>RADYOSODYUM

Özet:

RADYOSODYUM i. (fr. radiosodium). Nükl. Sodyumun 24 kütle numaralı radyo­aktif izotopu. (Sodyum 24, 15 saatlik bir periyotla beta ışınları vererek parçalanır. Böylece gamma ışınları yayan uyarılmış magnezyum 24 çekirdeği haline dönüşür’. Bundan, radyoaktif çizici veya radyoaktif kaynak olarak yararlanılır. Radyosodyum, tabiî sodyum 23′ü nötron akışına tutarak el­de edilir.) [L]

RADYOPATOLOJİ

RADYOPATOLOJİ hakkında diğer dizin sayfaları >>RADYOPATOLOJİ

Özet:

RADYOPATOLOJİ i. (fr. radiopathologle). X ışınlarından veya radyoaktif maddeler­den ileri gelen kazaları inceleyen bilim da­lı. (L)

RADYONÜKLİT veya RADYONÜKLEİT

RADYONÜKLİT veya RADYONÜKLEİT hakkında diğer dizin sayfaları >>RADYONÜKLİT veya RADYONÜKLEİT

Özet:

RADYONÜKLİT veya RADYONÜKLEİT i. (fr. radionuclide veya radionucUide), Nükl. Radyoaktif nükleit. (L)

RADYOMİMETİK

RADYOMİMETİK hakkında diğer dizin sayfaları >>RADYOMİMETİK

Özet:

RADYOMİMETİK sıf. (fr. radiomimetique). Biyol. Radyomimetik madde, radyoaktif ışınların sebep olduğu değşinimlere veya benzeri bozukluklara yol açabilen madde. (Formaldehit, akriflavin, iperit, sülfamitler radyomimetik maddelerdir.) [L]

RADYOLİZ

RADYOLİZ hakkında diğer dizin sayfaları >>RADYOLİZ

Özet:

RADYOLİZ i. (fr. radiolyse). Kim. Kim­yasal maddelerin iyonlaştırıcı ışınımlar etkisiyle ayrışması.
— ANSiKL. Radyoliz, moleküllerin veya atomların sadece uyarılmasına imkân veren fotokimyadan ayrı bir kavramdır. Kullanı­lan iyonlaştırıcı ışınımlar bazen tanecik hız­landırıcıları tarafından sağlanırsa da, da­ha çok radyoaktif elementlerin yaydığı alfa, beta veya gamma ışınları kullanılır. Bu ışınların yol açtığı dönüşümler, ara iyonla­rın oluşumu ve elektronların açığa çıkması şeklinde . kendini gösterir. Böylece, suyun iyonlaştırıcı ışınımların etkisinde bırakılmasıyle, oksijen,’ hidrojen ve oksijenli su mey­dana gelir. (L)

RADYOKOBALT

RADYOKOBALT hakkında diğer dizin sayfaları >>RADYOKOBALT

Özet:

RADYOKOBALT i. (fr. radiocobalt). Kobalt’ın radyoaktif izotopu. (L)

RADYOKİMYA

RADYOKİMYA hakkında diğer dizin sayfaları >>RADYOKİMYA

Özet:

RADYOKİMYA i. (fr. radiochimie’den). Radyoaktifliğe bağlı kimya olaylarının in­celenmesi.
— ANSiKL. Kim. Nasıl ki ışık, «fotokimyasal» denen bazı tepkimeleri başlatabiliyorsa, radyoaktif maddelerin ve tanecik hızlandı­rıcılarının yaydığı çeşitli ışımalar da mo­lekülleri uyararak tepkimeler vermeğe el­verişli hale getirir ve kimyacıya geniş bir çalışma alanı sağlar. Bu amaçla radyokimya alanında, atom pillerinin verdiği radyoaktif kalıntılardan yararlanılabilir. En etkin olanlar beta ve gamma ışınlarıdır; bunlar, zincirleme tepkimelerin başlamasında rol oynar.

Devamı >>

RADYOİZOTOP

RADYOİZOTOP hakkında diğer dizin sayfaları >>RADYOİZOTOP

Özet:

RADYOİZOTOP i. (fr. radioisotope). Nükl. Tabiî bir elementin radyoaktif izotopu. Bk. Radyoaktif GÖSTERGE. (L)
RADYOKARBON i. (fr. radiocarbone). Bk. KARBON.

RADYOİYOT

RADYOİYOT hakkında diğer dizin sayfaları >>RADYOİYOT

Özet:

RADYOİYOT i. (fr. radio-iode). İyot’un radyoaktif izotopu. (Başlıca iki izotopu, 1,7 milyar yıllık bir periyotla parçalanan be­ta radyoaktif iyot 129 ve 8,1 günlük bir periyotla parçalanan beta radyoaktif iyot 131′dir.) [L]

RADYOİNDİKATÖR

RADYOİNDİKATÖR hakkında diğer dizin sayfaları >>RADYOİNDİKATÖR

Özet:

RADYOİNDİKATÖR i. (fr. radi-indicateur’den). Nükl.
Bk. Radyoaktif GÖSTERGE

RADYOFOSFOR

RADYOFOSFOR hakkında diğer dizin sayfaları >>RADYOFOSFOR

Özet:

RADYOFOSFOR i. (radiophosphore). Nükl. Fosfor’un 32 kütle numaralı radyoaktif izotopu. (L)

RADYODERMİT

RADYODERMİT hakkında diğer dizin sayfaları >>RADYODERMİT

Özet:

RADYODERMİT i. (fr. radiodermite). Patol. X ışınlarından veya radyoaktif madde­lerin etkisinden ileri gelen deri lezyonu. Bk. RADYOBİYOLOJİ. (L)

RADYOAKTİFLİK

RADYOAKTİFLİK hakkında diğer dizin sayfaları >>RADYOAKTİFLİK

Özet:

RADYOAKTİFLİK i. (radyoaktiften rad­yoaktiflik). Nükl. Bir atom çekirdeğinin, ta­necikler veya elektromagnetik ışımalar ya­yarak kendiliğinden parçalanması. (RADYO­AKTİVİTE de denir.) [Bk. ANSİKL.] || Rad­yoaktiflik sabiti, radyoaktif bir elementin kütlesinin bir saniyede parçalanabilen kesri.
— ANSiKL. Nükl. Radyoaktiflik olayını ilk defa 1896 yılında, H. Becquerel uranyum­da keşfetti. Tabiatta, kendiliğinden radyoak­tif olan bazı ağır çekirdekli elementler var­dır. Bunlar dört grupta toplanır:
1. radyum ailesi (grubu); bu grup uranyum 238 ile başlar ve art arda parçalanmalarla bu çekirdek, kararlı olan kurşun 206 haline dönüşür;
2. aktinyum serisi; bu seri uranyum 235 ile başlar, kurşun 207′ye dönüşerek biter;
3. toryum serisi, toryum 232 ile başlar, kur­şun 208 ile son bulur;
4. neptünyum serisi, neptünyum 237′den başlar bizmut 209′a dönüşerek biter.

Devamı >>

RADYOAKTİFLEŞTİRME

RADYOAKTİFLEŞTİRME hakkında diğer dizin sayfaları >>RADYOAKTİFLEŞTİRME

Özet:

RADYOAKTİFLEŞTİRME i. (radyoaktif > radyoaktifleştirmek’ten radyoaktif Üşür­me). Ted. Bir dokuya, radyoaktif bir mad­de, meselâ bir radyum tuzu şırınga ederek radyoaktif ışınımlar verme eylemi. (L)

RADYOAKTİF

RADYOAKTİF hakkında diğer dizin sayfaları >>RADYOAKTİF

Özet:

RADYOAKTİF sıf. (fr. radio-actif). Nükl. Radyoaktifliği olan. || Radyoaktif artıklar. Bk. ARTIK. || Radyoaktif denge. Bk. DEN­GE. || Radyoaktif element, radyoktiflik özel­liği taşıyan kimyasal element. (Eşani. RADYOELEMENT.) [Bk. ANSİKL.] Radyoaktif seri.
Bk. RADYOAKTİFLİK.
— Miner. Radyoaktif cevherler. Bk. ANSİKL.
— Teknel. Radyoaktif belirtici, bir cisme çok az miktarda katıldığında, bu cismin dö­nüşümlerini veya yer değişimlerini izlemeğe imkân veren radyoaktif izotop. Bk. ANSiKL.
— Tıbbî fiz. Radyoaktif işaretleme, incele­nen bir molekülün akıbetini görebilmek amacıyle o molekülün bir atomunu izotopuyle değiştirme işlemi.
— ANSiKL. Nükl. Radyoaktif elementler, kendiliğinden hızla veya yavaş yavaş parça­lanarak yapı değiştiren kararsız atomlardan meydana gelir. Çekirdekleri, duruma göre, negatif veya pozitif elektronlar (beta rad­yoaktiflik), ya da helyum çekirdekleri (al­fa radyoaktiflik) yayar. Birinci durumda element, periyodik sınıflandırmanın bir ha­nesinden hemen bitişik hanesine geçer; ikinci durumda iki hane atlar. Radyoaktif elementler çoğu zaman gamma ışınları da yayarlar.

Devamı >>

RADYASYON

RADYASYON hakkında diğer dizin sayfaları >>RADYASYON

Özet:

RADYASYON i. (fr. radiation). Fiz. Bk. IŞINIM.
— Dermatoloji. Radyasyon epidermiti, iyon­laştırıcı ışınların (X ışınları, radyoaktif ci­simler) etkisiyle deride meydana gelen sı­nırlı lezyon.
— Ted. Radyasyon bağışıklığı, bir canlı dokunun X ışınlarına alışması; bu bağışık­lık sayesinde doku yeni ışınlara karşı az duyarlı veya duyarsız hale gelir. (L)

Devamı >>

RADON

RADON hakkında diğer dizin sayfaları >>RADON

Özet:

RADON i. (fr. k.). Kim. Soy gazlar gru­bundan sonuncu element.
— Ansikl. Radon, atom numarası 86, atom ağırlığı Rn=222 olan kimyasal element­tir. 1899′da Rutherford ve Owens, radyoak­tif maddelerin ışınımlarla birlikte bir de gaz yaydığını farkettiler. Radyoaktif tor­yum serisinde bulunduğu için bu gaza tor­yum emanasyonu veya kısaca emanasyon, daha sonra da toron adı verildi. 1900′de Dorn radyum emanasyonunu, kısa bir süre sonra da Giesel ile Debiern aktinyum emanasyonunu keşfetti; radyum emanasyonuna radon, aktinyum emanasyonuna da aktinon dendi.
Gerçekte bu üç madde de 86 atom numaralı elementtir ve hepsi bir­birinin izotopudur; 1923′ten itibaren asıl elemente radon denilmesi kararlaştırıldı. Bu üç izotop arasında, kütle numarası 219 olan aktinon, 3,92 saniyelik bir periyotla alfa ışınları yayarak bozunur ve polonyum 215 verir. Kütle numarası 220 olan toron da, 54,5 saniyelik bir periyotla alfa ışınları ya­yarak polonyum 216′ya dönüşür. Kütle nu­marası 222 olan radon ise 3,82 günlük bir periyotla polonyum 218 verir.
Radon, radyum tuzunun su ile işlenmesin­den, hidrojen ve oksijenle karışım halinde elde edilir ve boru yardımıyle sıvı hava i-çinden geçirilerek karışımdan ayrılır: —62° C’ta kaynayan radon —190°C’taki sıvı ha­vadan geçerken sıvılaşır ve boru içinde top­lanır. Radon, tıpta kanserli dokuların teda­visinde kullanılır; tüp içinde dokulara yer­leştirilen radon, yaydığı alfa ışınlarıyle kanserli hücreyi yok eder; meydana gelen po­lonyum 218, katı olduğu için tüp çeperine yapışarak dokulara yayılmaz. (L)

PROTAKTİNYUM

PROTAKTİNYUM hakkında diğer dizin sayfaları >>PROTAKTİNYUM

Özet:

PROTAKTİNYUM i. (fr. protactinium).Kim. Atom numarası 91 olan radyoaktif element (sembolü: Pa).
— ANSiKL. Protaktinyum, 1918′de, peş pe­şe, İngiltere’de Soddy ve Cranston, Alman­ya’da Hahn ve Lise Meitner tarafından keş­fedildi ve 1927′de amerikalı Grosse tarafın­dan elde edildi. En önemli hammaddesi, radyum’un elde edilmesi sırasında ortaya çıkan çözünmez tortulardır. 231 İzotopu, 34 000 yıllık yarılanma süresiyle, bir alfa ta­neciği ve aktinyum vererek kendi kendine parçalanır. (L)

POLONYUM

POLONYUM hakkında diğer dizin sayfaları >>POLONYUM

Özet:

POLONYUM i. (Marie Curie’nin doğduğu ülke, Polonya’dan fr. polonium). Kim. Pierre ve Marie Curie tarafından pekblend içinde keşfedilen (1898) ilk radyoaktif ele­ment; pekblend’de radyumla birlikte bu­lunur.
— ANSİKL. Polonyum, atom numarası 84, atom ağırlığı Po = 210 olan kimyasal ele­menttir. Kimyasal bakımdan etkisi bizmut ve tellür’ün etkisine benzer. Yaklaşık ola­rak 140 günlük bir devir içinde alfa tane­cikleri yayarak, kararlı kurşun haline dö­nüşen radyoaktif bir madendir. (L)

PİL

PİL hakkında diğer dizin sayfaları >>PİL

Özet:

PİL i. (fr. pile). Elektr. Kimyasal bir tep­kime sırasında açığa çıkan enerjiyi, doğ­rudan doğruya elektrik enerjisine dönüş­türen sistem. (Bk. ANSiKL.)

Devamı >>

PİEZOELEKTRİK

PİEZOELEKTRİK hakkında diğer dizin sayfaları >>PİEZOELEKTRİK

Özet:

PİEZOELEKTRİK i. (fr. piezo-electrique). Elektr. Çeşitli cisimlere uygulanan basınç veya şekil değişiklikleri yüzünden meydana gelen elektrik olaylarının tümü
Piezo-elektrik sabiti, belli bir basınç altındaki piezoelektrik bir kristalin yüzeyleri arasın­da meydana gelen potansiyel farkı ile bu basınç arasındaki oran katsayısı.

Devamı >>

PEREY (Marguerite)

PEREY (Marguerite) hakkında diğer dizin sayfaları >>PEREY (Marguerite)

Özet:

PEREY (Marguerite), fransız kadın fizikçi (Villemomble 1909). Paris’teki Radyum enstitüsünde Marie Curie’nin özel laborantıydı (1929), 1940′ta Bilimsel araştırmalar millî merkezinde çalışmağa başladı. 1949′dan beri Strasbourg Fen fakültesinde nükleer kimya profesörüdür. Çeşitli tabiî ve suni radyoaktif maddelerin fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri üstüne araştırmalar yaptı. 1939′da, 87 atom numaralı kimyasal element olan fransiyum’u buldu. Marguerite Perey, Bilimler akademisine seçilen (1962) ilk kadındır. (L)