» romantik hakkında arşivlenen resim, video, animasyon vs. gibi kayıtlar görüntüleniyor.

Adelaîde ou le Langage des Fleurs (Ade­laîde veya Çiçeklerin Dili)

Adelaîde ou le Langage des Fleurs (Ade­laîde veya Çiçeklerin Dili) hakkında diğer dizin sayfaları >>Adelaîde ou le Langage des Fleurs (Ade­laîde veya Çiçeklerin Dili)

Özet:

Adelaîde ou le Langage des Fleurs (Ade­laîde veya Çiçeklerin Dili), bale. Romantik bir senaryo üzerine kurulmuş ve Maurice Ravel’in Valses nobles et sentimentales (Soylu ve Duygulu Valsler) adlı müziği için düzen­lenmiştir.

Devamı >>

ADAM (Adolphe)

ADAM (Adolphe) hakkında diğer dizin sayfaları >>ADAM (Adolphe)

Özet:

ADAM (Adolphe), fransız bestecisi (Paris, 1803-ay.y. 1856). Bir piyanistin oğludur, ön­ce Benoist, sonra Boieldieu ile çalıştı.

Devamı >>

ABERCROMBİE (Lascelles)

ABERCROMBİE (Lascelles) hakkında diğer dizin sayfaları >>ABERCROMBİE (Lascelles)

Özet:

ABERCROMBİE (Lascelles), ingiliz şairi ve tenkitçisi (Ashton upon Mersey 1881-Londra 1938).

Devamı >>

SAND

SAND hakkında diğer dizin sayfaları >>SAND

Özet:

SAND (Aurore DUPİN, barones DUDEVANT, George — denir), fransız kadın edebiyatçı (Paris 1804-Nihant, İndre 1876). İmparator­luk ordusunda subay olan babası 1808′de bir kaza sonucunda ölünce çocukluğunu Nohant malikânesinde babaannesinin yanında geçir­di. Berry’deki bu köy hayatının hatırası hafızasında her zaman canlı kalmıştır.

Devamı >>

SANCHEZ GALARRAGA (Gustavo)

SANCHEZ GALARRAGA (Gustavo) hakkında diğer dizin sayfaları >>SANCHEZ GALARRAGA (Gustavo)

Özet:

SANCHEZ GALARRAGA (Gustavo), kübalı şair ve yazar (doğ. Havana 1893). Şi­ir kitapları (El Vaso Santo, Primeras Poesias Selectas [Kutsal Vazo, İlk Seçme Şi­irler], 1927; Las Alamedas Romanticas [Romantik Yol], 1928; Anforas Grises [Gri Testiler]), dramlar (Un Caso [Bir Olay]; El Garrote [Baston]; El Abandonado [Tem­bel Adam] v.b.) ve E. Lecuone tarafından müziklenen «zarzuela»lar (Julian el Gallo; Lola Cruz; El Cafetal [Cezve]; El Batey) yazdı. (m)

SALON

SALON hakkında diğer dizin sayfaları >>SALON

Özet:

SALON i. (fr. k.) Bir evde misafir kabul etmeğe yarayan oda: Büyük bir salona gi­riyorum, içerisi güneşsiz. Ortada uzun, up­uzun bir masa var (Y.Z. Ortaç).

Devamı >>

SAİNT-MARC GİRARDİN

SAİNT-MARC GİRARDİN hakkında diğer dizin sayfaları >>SAİNT-MARC GİRARDİN

Özet:

SAİNT-MARC GİRARDİN (Marc Gi Rardın, — denir), fransız yazarı ve siya­set adamı (Paris 1801 – Morsang-sur-Seine 1873).

Devamı >>

SAiNTE-BEUVE (Charles Augustin)

SAiNTE-BEUVE (Charles Augustin) hakkında diğer dizin sayfaları >>SAiNTE-BEUVE (Charles Augustin)

Özet:

SAiNTE-BEUVE (Charles Augustin), fran­sız yazarı ve edebiyat tenkitçisi (Boulogne -sur-Mer 1804 – Paris 1869).

Devamı >>

SAHNE

SAHNE hakkında diğer dizin sayfaları >>SAHNE

Özet:

SAHNE i. (yun. skhene > ar. şahn’dan veya fr. scéne’den Osmanlıca şahne). Se­yircilerin kolayca görebilmeleri için genel­likle zeminden belli bir ölçüde yüksek tu­tulan ve her tür gösteri (oyun, müzik v.b.) yapmağa yarayan yer:

Devamı >>

SAĞDUYU

SAĞDUYU hakkında diğer dizin sayfaları >>SAĞDUYU

Özet:

SAĞDUYU blş. i. Yeni. Doğru, akla uygun yargılar vermeyi sağlayan yetenek. Esk. Ak­lıselim.

Devamı >>

SADOFYEV (İlya İvanoviç)

SADOFYEV (İlya İvanoviç) hakkında diğer dizin sayfaları >>SADOFYEV (İlya İvanoviç)

Özet:

SADOFYEV (İlya İvanoviç), rus şairi (Petersburg 1889).

Devamı >>

RUOZiTiS (Pavils)

RUOZiTiS (Pavils) hakkında diğer dizin sayfaları >>RUOZiTiS (Pavils)

Özet:

RUOZiTiS (Pavils), litvanyalı yazar (1889-1937). Fransız etkisi altında modern insanın ruhsal bunalımlarını, tutku ve kaygılarını dile getiren romantik şiirler yazdı.

Devamı >>

ROSTWOROWSKİ (Karol Hubert)

ROSTWOROWSKİ (Karol Hubert) hakkında diğer dizin sayfaları >>ROSTWOROWSKİ (Karol Hubert)

Özet:

ROSTWOROWSKİ (Karol Hubert), polonyalı tiyatro yazarı (Krakow 1877-ay.y. 1938). İlk eseri, fert-toplum çatışmasını romantik bir tarzda açıklayan Tandety (Es­kicilik) [1901] adlı şiir kitabıdır.

Devamı >>

ROSSO Dİ SAN SECONDO (Pier Maria)

ROSSO Dİ SAN SECONDO (Pier Maria) hakkında diğer dizin sayfaları >>ROSSO Dİ SAN SECONDO (Pier Maria)

Özet:

ROSSO Dİ SAN SECONDO (Pier Maria), italyan yazan (Caltanissetta 1887-Lido di Camaiore 1956).

Devamı >>

ROMERO LARRANAGA (Gregorio)

ROMERO LARRANAGA (Gregorio) hakkında diğer dizin sayfaları >>ROMERO LARRANAGA (Gregorio)

Özet:

ROMERO LARRANAGA (Gregorio), is­panyol yazarı (Madrid 1817 – ay.y. 1872). Romantik eğilimliydi; Poesias (Şiirler) [1841], Cuentos, Leyendas y Tradiciones (Masallar, Efsaneler ve Gelenekler) [1841], Historias Caballerescas Espanolas (ispan­yol Şövalye Hikâyeleri) [1843] adlı eserle­rinden başka, Jimena de Ordonez (1838), El Gaban de don Enrique (Don Enrique’nin Pelerini) v.b. gibi tarihî oyunları, El Licenciado Vidriera adlı bir komedisi ve iki romanı (La Cruz y la Media Luna [Haç ve Hilâl] ve La Enferma del Corazon [Kalp Hastası, 1848]) vardır. (M)

ROMANTİZM

ROMANTİZM hakkında diğer dizin sayfaları >>ROMANTİZM

Özet:

ROMANTİZM i. XVIII. yy. sonuyle XIX. yy. başında Avrupa’da ortaya çıkan ede­biyat, felsefe, sanat ve siyaset hareketi. (Başlıca özelliği, içtenlik ve bireyin yara­tıcı gücü adına bütün kural ve kalıpların reddi, duygu ve içgüdünün yüceltilmesi, po­zitif dinlerin, gelenek kültünün ve millî özelliklerin değer kazanmasıdır.) [Bk. ANSiKL.]

Devamı >>

ROMANTİK

ROMANTİK hakkında diğer dizin sayfaları >>ROMANTİK

Özet:

ROMANTİK sıf. (fr. romantique). Davra­nışlarına aklından çok hayal ve duygularıyle yön veren, duygulu (kimse):

Devamı >>

RİVAS (Angel DE SAAVEDRA, —dükü)

RİVAS (Angel DE SAAVEDRA, —dükü) hakkında diğer dizin sayfaları >>RİVAS (Angel DE SAAVEDRA, —dükü)

Özet:

RİVAS (Angel DE SAAVEDRA, —dükü), is­panyol siyaset adamı ve yazarı (Cordoba 1791-Madrid 1865).

Devamı >>

RİLKE (Rainer Maria)

RİLKE (Rainer Maria) hakkında diğer dizin sayfaları >>RİLKE (Rainer Maria)

Özet:

RİLKE (Rainer Maria), avusturyalı yazar (Prag 1875 – Val-Mont sanatoryumu, Montreux 1926).

Devamı >>

REUTTER (Hermann)

REUTTER (Hermann) hakkında diğer dizin sayfaları >>REUTTER (Hermann)

Özet:

REUTTER (Hermann), alman bestecisi (Stuttgart 1900). Müzik öğrenimini Stuttgart’ta ve Münih konservatuvannda yaptı. 1956′da Stuttgart Müzik yüksek okulunun yönetmeni oldu.

Devamı >>

REN nehri

REN nehri hakkında diğer dizin sayfaları >>REN nehri

Özet:

REN nehri, alm. Rhein, hollanda dilinde Rijn, Batı Avrupa’da nehir, Alpler’de do­ğar ve Kuzey Denizi’ne dökülür; 1 298 km.

Devamı >>

Rene

Rene hakkında diğer dizin sayfaları >>Rene

Özet:

Rene, fransız yazarı Chateaubriand’ın ro­manı; önce Genie du Christianisme’in (Hı­ristiyanlığın özü) bir bölümü olarak, son­ra da, 1805′te, kitap halinde basıldı.

Devamı >>

REGER (Max)

REGER (Max) hakkında diğer dizin sayfaları >>REGER (Max)

Özet:

REGER (Max), alman bestecisi (Brand, Bavyera. 1873 – Leipzig 1916). Wiesbaden konservatuvarında, Münih Müzik akademi­sinde (1905-1906) öğretmenlik, Leipzig üniversitesinde yöneticilik ve aynı şehrin kon­servatuvarmda beste öğretmenliği yaptı.

Devamı >>

REDWİTZ (Oskar, baron VON)

REDWİTZ (Oskar, baron VON) hakkında diğer dizin sayfaları >>REDWİTZ (Oskar, baron VON)

Özet:

REDWİTZ (Oskar, baron VON), alman şai­ri (Lichtenau, Ansbach yakını 1823 – Gilgenberg, Bayreuth yakını 1891).
Romantik an­layışta Amaranth (1849) adlı bir destan yaz­dı. (L)

RATTİGAN (Terence Mervyn)

RATTİGAN (Terence Mervyn) hakkında diğer dizin sayfaları >>RATTİGAN (Terence Mervyn)

Özet:

RATTİGAN (Terence Mervyn), ingiliz oyun yazarı (Londra 1911). Oxford’da oku­du, sonra Londra’ya gitti, French Without Tears (Gözleri Yaşsız Fransızlar) [1936] ad­lı farsıyle büyük başarı kazandı.

Devamı >>

RASSE (François)

RASSE (François) hakkında diğer dizin sayfaları >>RASSE (François)

Özet:

RASSE (François), belçikalı besteci ve or­kestra yöneticisi
(Helchin, Batı Flandre 1873- Brüksel 1955).

Devamı >>

RAKOSİ (Jenö)

RAKOSİ (Jenö) hakkında diğer dizin sayfaları >>RAKOSİ (Jenö)

Özet:

RAKOSİ (Jenö), macar gazetecisi ve yazarı. (Acsad 1842-Budapeşte 1929). XIX. yy. son­larında macar tiyatrosunda görülen yeni romantik akımların öncüsü oldu. Muhafa­zakâr bir gazete olan Budapesti Hirlap’ı (1881) kurdu. (L)

RAKOSİ (Jenö)

RAKOSİ (Jenö) hakkında diğer dizin sayfaları >>RAKOSİ (Jenö)

Özet:

RAKOSİ (Jenö), macar gazetecisi ve yazarı. (Acsad 1842-Budapeşte 1929). XIX. yy. son­larında macar tiyatrosunda görülen yeni romantik akımların öncüsü oldu. Muhafa­zakâr bir gazete olan Budapesti Hirlap’ı (1881) kurdu. (L)

RAİMONDİ (Gianni)

RAİMONDİ (Gianni) hakkında diğer dizin sayfaları >>RAİMONDİ (Gianni)

Özet:

RAİMONDİ (Gianni), italyan tenoru (Bologna 1923). İlk olarak 1947′de Bologna’da, 1953′te Londra’da, 1955′te de Scala’ya gire­rek Maria Callas’ın yanında Traviata’da oynadı. Daha sonra, Viyana’da ve New York Metropolitan’ında (1965) özellikle ital­yan romantik operalarındaki rolleriyle başa­rılı oldu. (L)

RAHBECK (Knud Lyhne)

RAHBECK (Knud Lyhne) hakkında diğer dizin sayfaları >>RAHBECK (Knud Lyhne)

Özet:

RAHBECK (Knud Lyhne), danimarkalı ya­zar (Kopenhag 1760 – ay.y. 1830). Almanya’­ya ve Fransa’ya yaptığı bir yolculuktan sonra, Kopenhag’a döndü ve orada Pram ile birlikte Minerva ve Den Danske Tilskuer dergilerini yönetti. Üniversitede este­tik profesörlüğü yaptı (1790-1799). Çok sa­yıda eser yayımladı. Karısı Kamma ile bir­likte, danimarkalı preromantik ve romantik genç yazarları biraraya getirdi. (L)

RAFN (Cari)

RAFN (Cari) hakkında diğer dizin sayfaları >>RAFN (Cari)

Özet:

RAFN (Cari), danimarkalı arkeolog (Bra-hesborg, Fionia 1795-Kopenhag 1864). Kütüphane memuruydu, Kuzey Eskiçağ tarihini keşfetti.
Başlıca eserleri: Kuzeyin Mitîk ve Romantik Sagaları (1821-1826); Amerika’nın Kuzeyliler tarafından ilk keşfini anlatan Antiquitates Americanae (1837); fransızca yaz­dığı Antiquites Americanae (1837); fransız­ca yazdığı Antiquites Russes (Rusya’da Es­kiçağ) [1850-1858], (L)

PUMPURS (Andrejs)

PUMPURS (Andrejs) hakkında diğer dizin sayfaları >>PUMPURS (Andrejs)

Özet:

PUMPURS (Andrejs), leton şairi (Liel-jumprava-Livonya 1841-Riga 1902). 1874′te Riga’ya yerleşti, gönüllü olarak savaşmak için Balkanlar’a gitti, askerî öğrenim gör­dü ve subay oldu. Pumpurs, halk arasında ünü yaygın bir şairdir, Leton halkının Es­kiçağdaki romantik bir görüntüsünü çizen Laçplesis (Ayı Avcısı) destanı bir şaheser­dir (1888). [L]

PUANT

PUANT hakkında diğer dizin sayfaları >>PUANT

Özet:

PUANT i. (lat. punda > fr. pointe). Koreografi. Ayak parmaklarının ucunda diki­len ve ne topuğu ne de ayağının hiç bir kısmı yere değmeden adımlar âtan kadın dansçını hareketi. || Puant zamanı, ayak parmağının ucunu yere değdirerek ayağın üst kısmını uzatma ve dizi germe şeklindeki dans hareketi. || Alçak puant veya sıkışık puant, ayağını uzatıp parmaklarını birbir­lerine doğru sıkarak ayak bileğinin ön kıs­mını ileri çıkaran kadın dansçının duruşu. || Yarım puant, yere ayağın ön kısmını ba­sarak, geri kalanını puanttaki gibi yere değdirmeden yukarıda tutmakla elde edilen duruş. || Yarım puant zamanı, vücut ağır­lığını, yere basan parmaklara vererek ve ayak tabanı ile topuğu havaya kaldırarak elde edilen dans hareketi.
— ANSİKL. Koreografi. Puant’lar balede XIX. yy.ın başında ortaya çıktı. Bu aka­demik dansın Auguste Vestris devrinde eriş­tiği teknik gelişme, dans ayakkabısının ge­lişmesi sayesinde oldu. Dans ayakkabısı Direktuvar devrinde topuksuz bir sandal, so­nunda da dans şosonu halini aldı. Puant üzerine ilk dikilenler 1809-1818 arasında Opera’da çalışan fransız Goslelin ile ital­yan Amalia Brugnoli’dir. Fakat romantik koreografinin sembolü haline selen puantı 1832′de Maria Taglioni Paris opera­sında La Sylphide balesinde ortaya attı. Balede erkekler hiç bir zaman puant yap­mazlar. (L)

PROMETHEUS

PROMETHEUS hakkında diğer dizin sayfaları >>PROMETHEUS

Özet:

PROMETHEUS. Yun. mit. Titan, İapetos ile Klymene’nin oğlu, Atlas, Athos, Epimetheus’un kardeşi. Hesiodos, Aiskhylos ve öteki yazarlar tanrıların, özellikle Zeus’un öfkesini üstüne çekerek insanlığa nasıl hiz­met ettiğini anlatırlar. Tanrılar ateşten ya­rarlanmayı kendilerine sakladıkları için Prometheus ateşi çaldı ve içi oyuk bir bastona saklayarak insanlara getirdi. Bunun üzeri­ne tanrılar Pandora’yı insanlara gönderdi ve Prometheus Kafkas dağının tepesinde zincire vuruldu: bir kartal sürekli olarak, onun geceleri yeniden oluşan karaciğerini kemiriyordu. Herakles kartalı öldürerek iş­kenceye son verdi. Bu efsane birçok deği­şik yoruma konu oldu. Prometheus ayrıca, insanlara medeniyeti getirecek bütün bilgi­leri de öğretmişti: ev yapma, hayvanları ev­cilleştirme, madenleri işleme, yazı, tıp, kâ­hinlik v.b. Hattâ, kili yoğurarak insanı yarattığı ve bir parça kutsal ateşle canlan­dırdığı da söyleniyordu. Küçük zanaatçı­ların koruyucusu olan Prometheus’un Attike’de ünü çok yaygındı.
— İkonogr. Prometheus efsanesi antik sa­natta çok işlenmiştir: resimli vazolar, oy­malı taşlar, kabartmalar; heykeltıraşlıkta Capitolino müzesinin bir taş mezarı, Na­poli’deki başka bir taş mezar, helenistik bir heykel (Terme müzesi) Vatikan’da bir alçak kabartma sayılabilir.
— Ed. tar. Prometheus masalının görüldü­ğü en eski eserler, Hesiodos’un şiirleri olan Theogonia ve Ezga Kai Hemerai’du. (tşler ve Günler). Prometheus burada hile yoluyle, Zeus’a kafa tutacak gücü kaza­nır ve insanlığa iyilik eder, fakat Zeus so­nunda onu cezalandırır. Aiskhylos’un Zincire Vurulmuş Prometheus’u (Prometheus Desmotes) tanrılar tanrısı Zeus’un nankör­lüğüne kurban olur ve uğradığı haksızlığı protesto eder. Tanrıya isyan eden bu Pro­metheus sembolü daha sonra romantik edebiyatta işlendi: A. W. Schlegel’in Pro­metheus şiiri (1797) Prometheus’u «insan»a büyük bir inançla bağlı bir kahraman ha­line sokar; aynı anlayış Byron’un Prometheus’unda. (1816) ve Shelley’in Kurtulmuş Prometheus’unda de görülür. Andre Gide, Zincire Kötü Vurulmuş Prometheus’ta, kah­ramanına başka bir sembolik anlam verir: Prometheus’un karaciğerini kemiren kartal ihtirasların, insanın zararına beslenen istek­lerin ve duyguların sembolüdür. Promet­heus, kartalını yiyerek dengeyi yeniden bu­lacaktır. (L)

Devamı >>

Prinz von Homburg (Homburg Prensi)

Prinz von Homburg (Homburg Prensi) hakkında diğer dizin sayfaları >>Prinz von Homburg (Homburg Prensi)

Özet:

Prinz von Homburg (Homburg Prensi), Kleist’ın oyunu (1810). Homburg prensi genç subay Friedrich İsveçlilere karşı savaşı ka­zanmıştır. Ama bu başarıyı Brandenburg Seçicisi olan amcasının emirlerine aykırı dav­ranmak pahasına elde ettiği için de amcası onu ölüme mahkûm eder. Hayata çok bağlı olan prens, bu karar karşısında dehşete dü­şer. Ama sarayın ısrarı karşısında amcası kararından dönerek prense kendi cezasmı kendi Seçmek hakkını tanır. Bunun üzerine Friedrich kendini tarafsızlıkla yargılayarak ölümü gerçekten hak ettiği sonucuna varır. Ama infaz yerine getirildiğini Sandığı anda, kendini onu alkışlamak ve nişanlısı Natalie ile evlenme töreninde hazır bulunmak üzere toplanan Saray halkının arasında bulur. Kleist bu şaheserinde, romantik tutku ile kay­nağını klasik gelenekten alan bir trajedi anlayışını birleştirir.
(Resmi için bk. 320. sayfa.) [L]

Sonraki sayfa »