» Sikke hakkında arşivlenen resim, video, animasyon vs. gibi kayıtlar görüntüleniyor.

ATTUDA

ATTUDA hakkında diğer dizin sayfaları >>ATTUDA

Özet:

ATTUDA (attudda da denir). Esk. coğ. Anadolu’da Frigya bölgesinde şehir. M.Ö. II. yüzyıldan Roma imparatorluğu çağına kadar gelen sikkeler üzerinde «Attuddeon» ve «At-tudeon» yazılıdır. Bugünkü Hasköy yakın­larında bulunmaktaydı, (M)

ATTAİA

ATTAİA hakkında diğer dizin sayfaları >>ATTAİA

Özet:

ATTAİA (at Al a, atea ve attea da denir). Esk. coğ. Anadolu’da Mysia bölgesinde, Midilli karşısına rastlayan, Ege kıyısında şehir.

Devamı >>

ADLİYE altını

ADLİYE altını hakkında diğer dizin sayfaları >>ADLİYE altını

Özet:

ADLİYE altını. Nümism. Mahmud II za­manında (1808-1839) çıkarılan ve Padişahın unvanını (Adlî) taşıyan bir altın sikkenin adı. Sikke 19 mm. kutrunda, 7,34 kırat ağırlığında ve (binde sekiz yüz otuz) 20 ayarındadır.

Devamı >>

ABBASÎ altını

ABBASÎ altını hakkında diğer dizin sayfaları >>ABBASÎ altını

Özet:

ABBASÎ altını. Nümism. Safevî hüküm­darı Şah Abbas I zamanında (1587-1628) basılmış gümüş iran sikkesi. (1 Abbasî = 2 Mahmudî = 4 Şahı = 10 Bistî = 10 Kazbekî [bakır] = 200 Dinar’dır.)

Devamı >>

SANGARİOS

SANGARİOS hakkında diğer dizin sayfaları >>SANGARİOS

Özet:

SANGARİOS, Anadolu’da, Frigya’da tan­rı – ırmak adı. (Aynı addaki ırmağın [Sakarya], kişileştirilmesi idi. Okeanos ile Tethys’in oğlu, Ekabe veya Metope ya da Eunoe’nin babasıydı. Tanrı Sangarios’un tasvirlerine Pessinus sikkeleri üzerinde rastlanır.) [M]

SALA

SALA hakkında diğer dizin sayfaları >>SALA

Özet:

SALA. Esk. coğ. Ptolemaios’a göre Ana­dolu’da (Büyük Frigya bölgesi) şehir. Ba­zı eski yazarlar bu şehrin Lydia bölgesin­de bulunduğunu ileri sürerler.

Devamı >>

SAHRADA Tarih

SAHRADA Tarih hakkında diğer dizin sayfaları >>SAHRADA Tarih

Özet:

SAHRADA Tarih

• Prehistorya ve protohistorya. Dünyanın en geniş ve en mutlak çölü olmadan önce Sahra, Dördüncü zamanda birçok nemli dö­nem geçirmişti. Sayısız kurak vadilerin ge­nişliği ve hidrografya şebekesi halinde dü­zenlenmesi, dağlık bölgelerde akdeniz asıllı bitki kalıntılarının bulunması, kabataş ve yontmataş devrindeki taş depolarının önemi, yağışlı bir iklimin, savanadan meydana ge­len bitki örtüsünün, çok sayıda insan ve hayvanın varlığını ortaya koyan kaya gra­vürleri de bunu gösterir. Aşölyen ve Şelleyen çağından kalma âletler ile gergedan, fil, yabandomuzu ve balık kalıntılarını kapsayan besin tabakaları, Alt Kabataş devrinde, özel­likle dağ kütleleri çevresinde ve Atlas okya­nusu kenarında balıkçılık, avcılık ve devşirmeyle geçinen kalabalık halkların yaşadı­ğını düşündürür.

Devamı >>

SAHİPKIRAN

SAHİPKIRAN hakkında diğer dizin sayfaları >>SAHİPKIRAN

Özet:

SAHİPKIRAN blş. i. (ar. şâhib ve kı­ran’ dan fars. taml. şâhib-i kıran > şahib-kırân). Başarı ve üstünlük kazanan pa­dişah. Evreni buyruğu altına alan yüce kimse.

Devamı >>

SAHİP , SAHİB

SAHİP , SAHİB hakkında diğer dizin sayfaları >>SAHİP , SAHİB

Özet:

SAHİP veya SAHİB i. ve sıf. (ar. şahb’dan şühib). Herhangi bir şey üstünde mülkiyeti olan ve onu kanun sınırları içinde istediği gibi kullanma hakkını elinde bulunduran kimse:

Devamı >>

SAGALASSOS

SAGALASSOS hakkında diğer dizin sayfaları >>SAGALASSOS

Özet:

SAGALASSOS. Esk. coğ. Anadolu’da (Pi-sidia bölgesi) şehir. Bugün Aglasun. Şehrin adı tipik bir Anadolu kavmine aittir ve es­kiden beri bu adla tanınır.

Devamı >>

RUPİ

RUPİ hakkında diğer dizin sayfaları >>RUPİ

Özet:

RUPİ i. (hintçe rupya, portekiz parasının adından). Bazı Okyanusya ve asya devletleri­nin para birimi.

Devamı >>

Rumî cedid altını

Rumî cedid altını hakkında diğer dizin sayfaları >>Rumî cedid altını

Özet:

Rumî cedid altını, Mahmud II zama­nında (1808-1839) ve hükümdarlığının 9. yı­lından 15. yılına kadar geçen süre içinde basılan altın.

Devamı >>

ROMULUS

ROMULUS hakkında diğer dizin sayfaları >>ROMULUS

Özet:

ROMULUS, Roma’nın, adını şehre vermiş olan kurucusu ve ilk kralı, Mars’ın oğlu, Aeneas’ın Rhea Silvia ile birleşmesinden doğduğuna (bazı söylentilere göre de Ro­ma’nın oğludur) inanılan efsane kahrama­nı.

Devamı >>

REGLİNG (Kurt)

REGLİNG (Kurt) hakkında diğer dizin sayfaları >>REGLİNG (Kurt)

Özet:

REGLİNG (Kurt), alman nümismatı (Ber­lin 1876 – Weimar 1935).

Devamı >>

RAKIM (Mustafa)

RAKIM (Mustafa) hakkında diğer dizin sayfaları >>RAKIM (Mustafa)

Özet:

RAKIM (Mustafa), türk hattatı (Ünye 1787 -İstanbul 1825). Medrese öğrenimi gördü. İstanbul’a gelince Derviş Ali ve İsmail Zühdü Efendiden sülüs ve nesih yazısı öğrendi.
Resim üstünde çalıştı. Reisülküttap Ratib Efendi aracılığıyle Sultan Selim III’e takdim edildi. Padişahın resmini yaptı; bu­nun üzerine müderrislik payesini aldı. Sonra sikke i hümayun ressamlığına getirildi; padişahın tuğrasını yapmakla görevlendi­rildi. Sultan Mahmud’a şehzadeliği zama­nında yazı hocalığı yaptı. Anadolu kazas­keri payesine kadar yükseldi. Sülüs, nesih ve talik yazıda eskilerin yolunda yürüdü; fakat, celî sülüs ve tuğra’da kendinden ön­ce gelen hattatları geçti. Tophane’de (İs­tanbul) Nusretiye camiinin içindeki Nebe süresiyle Fatih’te sultan Mahmud’un anne­sinin türbesinin kitabesi ve içindeki yazı­lar celî sülüsteki başarılı örneklerdir. Gülhane parkı karşısında sokak içinde bulu­nan çeşmenin kitabesi Rakım Efendinindir. (M)

QUİNARİUS

QUİNARİUS hakkında diğer dizin sayfaları >>QUİNARİUS

Özet:

QUİNARİUS i. Nümism. 5 As değerinde roma sikkesi. (Altın quinarius, Sezar zama­nında basılmağa başlandı: yarım aureus değerindeydi. Yarım denarius değerindeki gümüş quinariuslar M. S. 769′dan sonra basıldı. Decius zamanında basılan tunç qu-inariuslar da vardı.) [L]

PROSTANNA

PROSTANNA hakkında diğer dizin sayfaları >>PROSTANNA

Özet:

PROSTANNA. Esk. coğ. Anadolu’da (Pisidia bölgesi) şehir. Eğridir gölünün güney kıyısındadır. Prostanna sikkelerinin üzerinde sivri bir dağ tasviri vardı. L. Robert tarafından 1946′da ortaya çıkarıldı. (M)

PRİENE

PRİENE hakkında diğer dizin sayfaları >>PRİENE

Özet:

PRİENE, bugün. Güllübahçe. Esk. coğ. Anadolu’da (Karia bölgesi) Samsun (Mykale) dağının güney yamacında şehir. Strabon’a göre öteki adı Kadme’dır. Teleoneia kalesinin bulunduğu dik bir kayalığın altında yer alır. Eski yazarlar Priene den, kara şehri olarak söz ederler. Bugün Eski Menderes tepesi adını taşıyan Akro-polis’in eteğinde akan Büyük Menderes (Maiandros) ırmağının kollarından bin, es­ki devirlerde Naulochos limanına kadar kü­çük kayıklar ve çatanalar için trafiğe elve­rişliydi. Priene adının Yunanöncesı devre kadar indiği ve Praisos Priansos gibi Girit adalarının, Priene ile ilişkili olduğu sanılı­yor. Antik belgelere göre, Priene şehrinin kurucuları lon’lar ile karışmış Thebar’lılerdi ve başlarında Peneleos’un oğlu Phılotas ile Neleus’un oğlu Aipytos vardı. Şehrin ku­ruluşunun M.Ö. 2000′e kadar gittiği sanılır. Arkaik devre ait şehrin, bugünkü yerden daha içerilerde, Miletos’un yakınlarında ku­rulmuş olduğu sanılıyor. M.Ö. 645 yıllarında Lydia krallığının baş­kenti Sardeis’in düşüşünden sonra Priene, Trer’lerin ve Kimmer’lerin lideri Lygdamis tarafından ele geçirildi. Ancak bu sefer, ge­çici bir yağma niteliğinde olduğundan kısa süre sonra şehir, istilâdan kurtuldu; sonra da Lydia kralı Ardys tarafından ele geçirildi. Priene’deki Lydia hâkimiyetinin ne kadar sürdüğü bilinmiyor.

Devamı >>

Poyracık mezarı

Poyracık mezarı hakkında diğer dizin sayfaları >>Poyracık mezarı

Özet:

Poyracık mezarı. Arkeol. Bergama’nın 15 km uzağında mezar. 1936′da Bergama mü­zesi müdürü Osman Baytekin tarafından ka­zıldı, buluntular ise Otfried Deubner ve Schlachtensee tarafından incelendi. Mezar, 180 sm boyundadır, üzeri kalın taş levha­larla örtülüdür, ölü hediyesi olarak pişmiş topraktan figürinler, mavi, kırmızı, beyaz cam boncuklar ve
4 tane merhem şişesi bu­lundu. Gömü bir kadına aittir. Mezarda bu­lunan tunç sikkeye dayanılarak M,ö. II. yy. ortalarına tarihlenir. (M)

PORTRE

PORTRE hakkında diğer dizin sayfaları >>PORTRE

Özet:

PORTRE i. (fr. portrait). Bir kimsenin re­sim, fotoğraf v.b. ile yapılan tasviri: Du­vara dayalı yağlı boya ile kadın portresine dalgın dalgın baktı (Kemal Tahir).
— Ed. İnsanların görünüşlerini ve kişilikle­rini tanıtan yazı türü.
— ANSiKL. G. santl. Mısırlı heykeltıraşlar Eski İmparatorluk’tan itibaren portre ala­nında hayranlık uyandıran bir ustalığa erişmişlerdi (Ankhaf’ın büstü, Boston). Fi­ravun Amenofis IV’ün portreleri özellikle nesnelliğiyle dikkati çeker. Sümer sanatında da aynı özellikler görülür (Gudea’nın baş resimleri). Yunanistan’da ise, tersine, ki­şi portreleri çok yavaş ortaya çıktı ve baş­langıçta yalnız mezar heykelciliğinde gö­rüldü. Kişiye tapma eğiliminin ağır bastı­ğı İskender devrinde, kişisel portreler bü­yük önem kazandı. Bu devirden ve Iskender’in yerine geçen diadokhos’lardan kalan para resimlerinde (Makedonya, Bergama, Bithynia, Pontos, Suriye ve Mısır kralları­nın portreleri; Baktriana kralı Eukratides’in madalyonundaki portresi) kahramanlık havası ağır basar. Portreler Roma’da Etrüsklerin etkisiyle özellikle Etruria’da elve­rişli bir ortam buldu ve roma gerçekçiliği­nin temel taşlarından biri oldu. Bu gerçek­çilik, Cumhuriyet ve daha sonra İmpara­torluk devirlerinde yüksek mevki sahibi ve­ya halktan kişilerin sayısız heykellerinde, büstlerde ve paralarda kendini gösterdi (Cato, Caecilius Jucundus, Sezar, Pompeius, Augustus ve diğer imparatorlarla bun­ların aileleri). İmparatorluğun uzak eya­letlerinde portre özellikle Palmyra’da (me­zarlarda) ve Mısır’da (Fayyum’daki geniş anlatım gücüne sahip renkli portrelerde) görüldü.
Konstantinos devrinde, resmî port­reler tek kişinin resmi olma özelliğini kay­betti. Bizans sanatı bu tasvirlerden, hüküm­darlarla çevrelerinin şatafatını gösteren, incelik dolu çeşitlemeler meydana getirdi. Portre Batı’da uzun süre ortaya çıkmadı, mezar heykelciliğiyle eski çağlarda da bi­linen balmumu kalıp çıkarma usulü, port­renin Batı’da da zamanla yaygınlaşmasına yol açtı. Saint – Denis’de Philippe II’nin mezar heykeli ve Maineville’de kral Saint Louis’nin heykeli, kişisel özellik taşıyan ilk eserler sayılır. XIV. yy.da eserle modeli arasında yüz benzerliği sağlandı: Jean II’nin (Louvre) portresi ve Charles V’in tas­virleri (Louvre’daki baş heykeli, Saint-Denis’deki yatık mezar heykeli, yine Louvre müzesindeki Narbonne mihrap örtüsü) bu­nu açıkça gösterir. Ayrıca, Charles V’in ço­cuklarının (Berry dükü, Anjou dükü, Phi­lippe II, Bourgogne dükü) tasvirlerinde de aynı özellik göze çarpar. İtalya’da (Siena) Simone Martini (1328′e doğr.), kumandan Guıdorıccio da Fogliano’nun atlı heykeli­ni, 1407′de de İacopo Della Quercia, İllria del Carretto’nun (Lucca) güzelliğiyle ünlü yatık mezar heykelini yaptı. Verona’daki Scaligero’ların mezarları Gattamelata’ya ve Bartolomeo Colleoni’nin heykel­lerine örnek oldu. XV. yy.da batı sana­tında portrenin yaygınlaştığı ve büyük önem kazandığı görülür. Van Eyck (Niccolo Albergati, Viyana; Piskopos Van der Paele, Brugge), Van der Weyden (Meltadusa d’Este, New York), Memling (Marta Moreel, Brugge) veya Van Wassenhove (Juste de Gand) gibi flaman sanatçıları eserle­rinde şaşmaz bir gerçekçiliğe ve anatomik bir kesinliğe ulaştılar. Fransız portre sa­natı Jean Fouquet (Charles VII ve Juvenal’ des Ursins’in portreleri) ve Moulins Ustası (Bourbon’ların portreleri) gibi ün­lü sanatçılar yetiştirdi.

Devamı >>

POOLE (Reginald Stuart)

POOLE (Reginald Stuart) hakkında diğer dizin sayfaları >>POOLE (Reginald Stuart)

Özet:

POOLE (Reginald Stuart), ingiliz arkeolo­gu ve nümismatı (Londra 1832-ay.y. 1895). British museum’un Madalya ve Sikke bö­lümü müdürüydü. Eski paralarla ilgili pek çok çalışması vardır. (L)

PONTOS devleti

PONTOS devleti hakkında diğer dizin sayfaları >>PONTOS devleti

Özet:

PONTOS devleti, M. ö. IV. yy.da Anado­lu’nun kuzey kıyısında kurulan devlet. Ba­tısında Bithynia, güneyinde Galatia ve Kappadokia bölgeleri vardı. Devletin ilk başkenti İris (Yeşilırmak) üzerindeki Amaseia (Amasya) idi. Burada dört kralın kayaya oyulmuş mezarları vardır. Daha sonra Sinope’nin (Sinop) Pharnakes tarafından alınmasıyle (M.ö. 183) devletin başkenti buraya taşındı ve kıyıdaki yunan kolonileri de Pon­tos devletinin eline geçti.
Krallığın büyük genişleme devri sekizinci kral Mithridates Eupator VI’nın tahta çıkmasıyle başladı. Mithridates’in zamanı (M. ö. 115-63) krallığın en parlak dönemi oldu. Fakat Mithridates VI’nın Roma ile yaptığı savaşlar sonunda Pontos devleti sömürgele­rinin büyük kısmını kaybetti, denizaşırı sö­mürgelerden yalnız Kırım ve Kırım’a bağlı bölgeler kaldı. Pompeius’un kararıyle (M.ö. 63-62) devletin bazı bölgesi Bithynia’ya ka­tıldı. Doğu bölgesi Galatlara bırakıldı. M. ö. 40′tan sonra Pontos devleti yeniden canlandıysa da M.ö. 69-65 yıllarında Roma’ya katıldı (M. S. 64-65); eski kralları Polemon I ve Polemon II’nin adiyle Pontus Polemoniacus bölgesi olarak anılmağa başlandı ve 6 şehir bölgesine ayrıldı: Trapezus (Trabzon), Kerasus (Giresun), Neocaesarea (Niksar), Zela (Zile), Magnopolis (Gözleve) ve Polemonum (Fatsa). Bu şehir­lere ait sikkelerin büyük bir kısmı M. S. 64 yılından sonraya aittir. Şehir bölgeleri sistemi Bizans devrine kadar sürdürüldü. (M)

PİNARA

PİNARA hakkında diğer dizin sayfaları >>PİNARA

Özet:

PİNARA. Arkeol. Lykia bölgesinde şehir. Pinara’nın, Ksanthos şehrinin halkı tarafından kurulduğu ve bir kitabede Kariya kralı Piksodaros’a (M.ö. 340-334) bağlı olduğu söylenir. M.ö. 334 veya 333′te İskender tarafından ele geçirildi. Pinara ile ilgili olduğu söylenen sikkeler, birlik tipinde gümüş ve küçük bronzdandır. M.ö. 168-81 yılları arasına tarihlenir. (M)

PERPERENA

PERPERENA hakkında diğer dizin sayfaları >>PERPERENA

Özet:

PERPERENA. Esk. coğ. Anadolu’da (Mysia bölgesi) şehir. Plinius, bu şehirde bulunan bir kaynak suyunun toprağı taş haline getirdiğini yazar. Şehre ait sikkeler üzerinde Dionysos kültüyle ilgili tasvirler şarabın antik devirde çok ünlü olduğunu bildirirler. Sikkeler yardımıyle şehirde Asklepios, Demeter, Athena, Apollon, Zeus ile Afrodit’e tapıldığı ve «İmparator kültü»nün varlığı anlaşılır. Perperena’nın M.S. V. yy. dan itibaren bir piskoposluk olduğu ve bu yüzyılın başından itibaren de Theodosiupolis adını aldığı sanılıyor. Fabricius’a göre şehir, Bergama’nın 25 km kuzeybatısındaki Aşağı Beyköy yakınındadır. Bu iddianın doğru olduğu kabul ediliyor. (M) PERPİ i. Bk. PIRPI.

PERGE

PERGE hakkında diğer dizin sayfaları >>PERGE

Özet:

PERGE. Esk. coğ. Bugün Murtma, Anado­lu’da (Pamphylia bölgesi) şehir. Eski yazar­lardan yalnız Skylaks, Perge’nin Lykia böl­gesi sınırları içine girdiğini söyler. Şehir stratejik bir yerde kurulmuştu; şehrin akropolis’inin hemen yanından geçen Karasu ır­mağının (Kestros veya Kaustros) Aksu kolu, taşıtların işlemesine elverişliydi ve denizle bağlantıyı sağlıyordu. Büyük bir kıyı yolu, Side’den başlayıp Perge (Murtına) ve Attaleia (Antalya) şehirleri üzerinden geçerek ülkenin içlerine kadar uzanıyordu. Şehrin adı Yunanca değildir; yerli bir Anadolu di-PERGE linden gelir.

Devamı >>

PELLERİN,

PELLERİN, hakkında diğer dizin sayfaları >>PELLERİN,

Özet:

PELLERİN (Jean), fransız şairi (Pontc-harra, İşere 1895 – Le Châtetard 1921). Lirizmle alayı ustaca kaynaştıran şiirlerinin çoğu ölümünden sonra, Le Bouquet tnutile (Gereksiz Demet) [1933] adiyle yayımlandı. Fantezisi okulun başlıca temsilcilerindendir.

Devamı >>

PEHLEVİ

PEHLEVİ hakkında diğer dizin sayfaları >>PEHLEVİ

Özet:

PEHLEVİ i. (fars. pehlev, şehir’den peh-levî, şehirli). İran’da Isfahan ve dolayları halkına verilen ad. || Bu halkın konuştuğu dil.

Devamı >>

PEDNELİSSOS

PEDNELİSSOS hakkında diğer dizin sayfaları >>PEDNELİSSOS

Özet:

PEDNELİSSOS. Esk. coğ. Anadolu’da (Karia – Pisidia sınır bölgesinde) şehir. Şeh­rin adındaki «ss» soneki, tarihinin M.” ö. 3000′e kadar indiğini gösterir. Polybios, Selge ile Pednelissos şehirleri arasında bir savaştan söz eder ve bu savaşta Ped­nelissos şehrinin haksız yere Seîge’nin sal­dırısına uğradığını yazar. Strabon ise, Pednelissos’u Pisidia bölgesi şehirleri arasında sayar. Roma imparatorluk çağında impa­rator Trajanus’tan başlayarak Gallienus a kadar basımına devam edilmiş olan şehir sikkeleri vardır. Bu sikkeler üzerinde Zeus, Apollon, Nemesis, Tykhe, Dioskuros’iar ve Artemis, Pergaia gibi tasvirler bulunur. Kilise listelerinde Pednelissos, Perge baş­kanlığında Pamphylia bölgesi sınırları için­deki şehirler arasında saydır. Şehrin yeri kesinlikle bilinmiyor (M)

Devamı >>