PRİM
PRİM i. (fr. prime). Huk. Sosyal Sigortalar kanununa bağlı olan işçilerin ve bunları çalıştıran işverenlerin Sosyal Sigortalar kurumuna ödemek zorunda oldukları ve ücretin belli bir yüzdesiyle ifade edien paralara verilen ad. (Sosyal sigorta primleri, ödenmesindeki zorunluluk sebebiyle özel sigorta primlerinden ayrılır. Bk. ANSiKL. ve SİGORTALAR, SOSYAL SİGORTALAR.)
— İkt. Bk. ANSiKL. || ihracat primi, yurt içinde üretilen bir malın veya maddenin dış ülkelere satışını kolaylaştırmak amacıle fiyatını düşürebilmek için, bu mal veya maddeyi üreten veya ihraç edenlere verilen para. Bk. ANSiKL.
— Spor. üstün bir randıman gösteren oyuncuları mükâfatlandırmak için verilen bir miktar para, armağan veya hediye.
— Tic. Primler cetveli, bir menkul kıymetin alıcı veya satıcısı olmasına göre, bir spekülatöre, elde edeceği kâr veya uğrayacağı zararı önceden gösteren cetvel.
— ANSiKL. Huk. Bugün sosyal sigorta prim’leri iş kazaları ve meslek hastalıkla-rıyle, hastalık, analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları karşılığı alınır. Sosyal sigortaların son gelişmelerinden biri olan «işsizlik sigortası» henüz Türkiye’de kabul edilmemiştir.
(Bk. İŞSİZLİK sigortası.) Prim oranlan ve bunlara işçiyle işverenin katılma payı, sigorta çeşidine göre değişir.Türkiye’de genel olarak uygulanan prim tarifesi için bk. Tablo.
Primlere esas ücret, sigortalının her ay hak ettiği temel ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikte işçiye yapılan ödemelerle gene aynı nitelikte olmak üzere bir karar sonucu işçiye yapılan ödemelerin brüt toplamıdır. Bu tanım dışında kalan yolluklar, çocuk ve aile zammı, ölüm, doğum ve evlenme yardımlarıyle aynî yardımlar, sigorta primlerinin hesaplanmasında göz önünde tutulmaz. Primleri toplamak ve Sosyal Sigortalar kurumuna yatırmak işverene yüklenmiştir, işverenin gerek sigortalılarla ilgili bütün sigorta işlemleri yapmak, bildirimlerde bulunmak, gerek prim borçlarını Kuruma ödemek yükümü çok ağır müeyyidelere bağlanmıştır.
Primlerle ilgili işlemler veya bildirimlerin eksik olması halinde kurum resen ölçümleme olarak isimlendirilen bir yola başvurur. Buna itiraz eden işveren Prim İtiraz komisyonuna başvurmalıdır. Bu itiraz on beş gün içinde ve takdir edilen primin yüzde 1′i teminat gösterilerek yapılır. Komisyonun kararına, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde yetkili iş mahkemesinde itiraz etmek gerekir. İtirazda sadece takdir edilen prim miktarının gerçeğe uygun olmadığı i-leri sürülebilir.
İşveren, bir ay içinde çalıştırdığı işçilerin primlerini en geç ertesi ayın sonuna kadar kuruma ödemek zorundadır. Prim gerekli sürede ödenmemişse, ilk gecikme ayı için yüzde 10, bundan sonraki her bir ay için yüzde 2 gecikme zammı uygulanır. Gecikme zamlarının tutarı temel prim borcunun yüzde 20’sini aşamaz. Gecikme zammının uygulandığı sürenin sonundan itibaren de yüzde 5 kanunî temerrüt (ödememede direnme) faizi işler. İşyeri veya işletmenin devri halinde, prim ve gecikme zammı borçlarından eski ve yeni işveren müteselsil olarak sorumludur.— ikt. İşçi ücreti çeşitli zaman ölçülerine göre tespit edilir. Aylık, haftalık, saat başına gibi tespit edilen ücret, işçinin temel ücretidir. Eşit ücret alan işçiler arasında, sürekli olarak verimli çalışan ve kaliteli iş yapan işçinin prim ile ücretinin artırılması işletmeler için gereklidir. Bk. İŞÇİ ücreti.
• İhracat primi, özellikle döviz gelirinin aıtması amacını güder. Bu suretle, ihraç edilen mal veya maddenin dış piyasada alıcı bulması, başka ülkelerin ürünleriyle rekabet edebilmesi sağlanır. Türkiye’de, ihracatı teşvik amacıyle prim verilmesini öngören hükümler konulmuştur. Olağanüstü durumlarda uygulanan Millî Korunma kanununda, Bakanlar kurulunun her türlü ihraç ve ithal maddelerine veya içeride üretilen veya tüketilen maddelere prim verebileceği de belirtilir. (M)
09 Haziran 2009 Tarihinde Saat 22:15 de sitemize eklenen bu döküman için Etiketler:aile, Borç, çocuk, döviz, hastalık, hastalık sigortası, hediye, hediye edilen, ihracat, ikramiye, itibar toplamak, komisyon, mahkeme, Oyun, para yardımları, PRİM, sigorta, sigorta, sosyal, Spor, Takdir etmek, teminat, Teminat karşılığı, Türkiye, ücret karşılığı, verilen teminat, Yapılan satış, Yaşlılık
PRİM hakkında bilgi içeren tüm dizin yazıları için tıklayınız: PRİM hakkında >>
Yorum yap
Eğer yorum yapmak istiyorsanız aşağıdaki formu kullanabilirsiniz.
