RUMİ
RUMÎ sıf. (ar. rüm’dan rümî). Esk. Roma imparatorluğuyle ilgili, Roma imparatorluğunda yaşamış olanlara ait.
|| Bizans imparatorluğuna ve bu imparatorluğun hâkimiyeti altındaki kimselere ilişkin. || Anadolu ile ilgili, Anadolu’ya bağlı. || Anadolulu. || Osmanlı imparatorluğuna ve bu imparatorlukta yaşayan kimselere ilişkin.
— G. santl. Anadolu Selçuklularının kullandıkları filiz ve yaprak biçimli hayvan motifleriyle yapılan karmaşık süsleme. (Bk. ansikl.) || Rumî şemse, kitap ciltlerinin üst kapağına yapılan, güneşe benzer süsleme. (Uzun, ucu sivri ve kıvrık yapraklardan meydana gelir ve güneş biçiminde olurdu. Yekpare şemse, müîevven şemse, mülemma şemse, sıvama şemse, üstten ayırma şemse, alttan ayırma şemse gibi türleri vardır.) // Rumî tahrir, kitap ciltlerinin üst kapağına yapılan bir süsleme türü. (Siyah çizgilerden meydana gelirdi.)
— Takvim. Rumî takvim, Osmanlı devletinde, 1678′den sonra maliye işlemlerinde kullanılan takvim. || Rumî sene, rumî takvim esasına dayanan ve mart ayından başlatılan takvim yılı. Bk. ANSiKL.
— ANSiKL G. santl. Rumî, türk süsleme sanatının klasik üslûplarındandı. Gerek mimarîde, gerek eşya üzerinde en çok kullanılan süsleme tarzıydı. Bu adı, Roma imparatorluğu yönetimi altındaki Anadolu’ya Diyarı Rum denmesinden dolayı aldı. Rumî süsleme tarzı türk ve islâm ülkelerinde çok yaygın olan bir süsleme üslûbuydu. Bunu daha çok Anadolu Selçukluları geliştirdi.
— Takvim. Rumî sene adı verilen takvim gibi M.Ö. 46′da Roma imparatoru Jül Sezar adına düzenlenen takvim esasına dayanır. Rumî ayların bazısı Selefki, bazısı Julianus takviminden alındı. Bazı ayların adları değişmeden kullanıldı. Malî yıl, hicrî-kamerî yıl başlangıcına dayanır ve yılbaşı, 1 mart olarak kabul edilir. Rumî sene ile hicrî sene arasında süre farkı vardır. Hicrî sene 354, rurnî sene ise 365 gündür. Bu yüzden, rumî sene, her 33 yılda hicrî seneyi bir yıl geçer.
Bu farkı gidermek için rumî seneden, her 33 yılda bir hicret yılı düşürülür; buna sıvış senesi denir. Rumî sene, milâdî 584 yıl sonra başlatıldı. Bu yüzden, rumî seneyi bulmak için milâdî seneden 584 çıkarılır. Rumî sene, 1840′ta yeniden düzenlendi. Osmanlı devletinin sonlarına kadar malî işlemlerde kullanılan rumî sene 1925′te, milâdî takvim yılının kabul edilmesi üzerine bırakıldı. Rumî senenin yılbaşı sayılan mart ayı, malî yılbaşı olarak kaldı.
* Rumiye i. Esk. Rumî’nin dişili: Sene-i rumiye. (M)
Kategori Bilgi | Yorumlar kapalı
17 Temmuz 2009 Tarihinde Saat 10:31 de sitemize eklenen bu döküman için Etiketler:Anadolu, Anadolu Selçuklular, Bizans imparatorluğu, Çin imparatoru, hicrî sene, islâm hâkimiyeti, İslâm Sanatı, Kamerî takvim, klasik türk sanatı, milâdî yıl, Osmanlı devleti, Osmanlı hakimiyeti, Roma hâkimiyeti, Roma imparator, RUMİ, Rumî sene, selçuk sanatı, Selçuklu imparatorluğu, Sezar, Sezar hâkimiyeti, süsleme sanatı, Van
RUMİ hakkında bilgi içeren tüm dizin yazıları için tıklayınız: RUMİ hakkında >>
Yorum yap
Eğer yorum yapmak istiyorsanız aşağıdaki formu kullanabilirsiniz.
