» Psikoloji hakkında arşivlenen resim, video, animasyon vs. gibi kayıtlar görüntüleniyor.

RUHSAL

RUHSAL hakkında diğer dizin sayfaları >>RUHSAL

Özet:

RUHSAL sıf. (ruh’tan ruhsal). Psikol. Yeni. Ruhla veya ruhbilimle ilgili, ruhî: Ruhsal olaylar. (M)

Devamı >>

RUH

RUH hakkında diğer dizin sayfaları >>RUH

Özet:

RUH i. (ar. rüh). Vücutta bulunduğuna inanılan maddesiz hayat ilkesi, hayatın özü, can, manevî benlik: Cismimden ayrılarak demin önümde giden ruhumun tekrar içime girdiğini duyuyorum (R. H. Karay). Ruhları ve vücutları birbirlerinden tamamıyle ayrılmamıştı (A. Ş. Hisar). ||

Devamı >>

ROTASYON

ROTASYON hakkında diğer dizin sayfaları >>ROTASYON

Özet:

ROTASYON i. (fr. rotation). Farklar psikol. Eksenlerin rotasyonu, belli bir denek yığınının, birkaç testte verdiği sonuçların grafikle ifadesinde, başvurma eksenlerinde beliren değişme. Bk. ANSiKL.

Devamı >>

ROL

ROL hakkında diğer dizin sayfaları >>ROL

Özet:

ROL i. (fr. röle). Tiyat. ve Sine. Bir kişiliği canlandıran oyuncunun söylemesi gereken sözlerin ve yapması gereken hareketlerin genel adı: Oyunda ne rolüne çıkacaklar acaba? — Mirasyediye (H. R. Gürpınar).

Devamı >>

RETİNA

RETİNA hakkında diğer dizin sayfaları >>RETİNA

Özet:

RETİNA i. (lat. rete, ağ’dan retina). Anat. Gözün dibinde bulunan ve görme siniri tel­lerine bağlı sinir hücrelerinden oluşan ışı­ğa duyarlı zar. Eşanl. Ağ tabaka.

Devamı >>

RESPONDENT

RESPONDENT hakkında diğer dizin sayfaları >>RESPONDENT

Özet:

RESPONDENT sıf. («tepki gösteren» anla­mında ing. k.). Deneysel psikol. Respondent davranış, tepki veya refleks, Pavlov’un açıkladığı şekilde klasik şartlandırma yoluyle elde edilen davranış tipi.

Devamı >>

RENKLİ

RENKLİ hakkında diğer dizin sayfaları >>RENKLİ

Özet:

RENKLİ sıf. (renkten renk-li). Rengi olan: Şarap, renkli bir sıvıdır. // Beyaz dışın­da bir rengi veya renkleri olan: Renkli göz­lük camı. // Siyah ve beyazdan başka renk­leri olan: Renkli fotoğraf. Renkli filim. // Göz alıcı, parlak renkte olan: O bahar ak­şamı renkli bir gurupla sona erdi (Ahmed Rasim).

Devamı >>

REFRAKTER

REFRAKTER hakkında diğer dizin sayfaları >>REFRAKTER

Özet:

REFRAKTER sıf. (fr. refractaire). Kim. Güç ergiyen veya güç etkilenen.

Devamı >>

REFLEKS

REFLEKS hakkında diğer dizin sayfaları >>REFLEKS

Özet:

REFLEKS i. (fr. reflexe). Fizyol. ve Psikol. Dıştan gelen bir uyarım sonucunda doğan ve hareket, salgı v.b. tepkisine yol açan istemsiz sinir etkinliği.

Devamı >>

PSİLURUS

PSİLURUS hakkında diğer dizin sayfaları >>PSİLURUS

Özet:

PSİLURUS i. Sapı ve başağı ipliğimsi olan otsu bitki; boyu 10-40 sm kadardır; ço­rak yerlerde yetişir. (Buğdaygillerden.) [L]
PSİŞİK sıf. (fr. psychiçue). Psikol. Bk. RUHSAL.

PSİKOMETRİ

PSİKOMETRİ hakkında diğer dizin sayfaları >>PSİKOMETRİ

Özet:

PSİKOMETRİ i. (fr. psychometrie). Psi­kol. Ruhî olayların incelenmesinde ölçülerin kullanılması. || Metapsişikte, bir med­yumun, bir eşyaya dokunarak tanımadığı bir kimsenin kimliğini ortaya koyması.
— Farklar psikol. Psikometri testleri, bir kimsenin tipoloji bakımından sınıflandırıl­masından çok, şu veya bu özelliğini, genel zekâsını veya kabiliyetlerini nicelendirmeğe, ölçmeğe yarayan testler. (L)

PSİKOLOJİK

PSİKOLOJİK hakkında diğer dizin sayfaları >>PSİKOLOJİK

Özet:

PSİKOLOJİK sıf. (yun. psykhologikos > fr. psychologique). Psikolojiyle ilgili: «Bu hıyanetlerin fizyolojik, psikolojik sebeple­rini arasak (H. R. Gürpınar). İşte size psi­kolojik bir misal; cıgaranızı yakınız, eli­nize dokundurunuz. Cızz… «Oh» dersiniz (Ömer Seyfeddin) // Psikolojik an, herhan­gi bir işi görmek için elverişli olan an.
— Ask. Psikolojik harp, düşman askerî birliklerinin ve milletinin direnme gücünü zayıflatmak, sivil halkla silâhlı kuvvetlerin arasını açmak için düşüncelere etki yapmak suretiyle uygulanan askerî destekleme sava­şı. (Bk. ANSîKL.)

Devamı >>

PSİKOGENEZ

PSİKOGENEZ hakkında diğer dizin sayfaları >>PSİKOGENEZ

Özet:

PSİKOGENEZ i. (fr. psycho genese’den). Psikol. Ruhî fonksiyonların kaynak ve ev­riminin incelenmesi.
— Psikiyatr. Bir nevroz veya psikozun, psikogen etkenlerle bağıntılı olarak geliş­mesi. (L)

PSİKOGALVANİK

PSİKOGALVANİK hakkında diğer dizin sayfaları >>PSİKOGALVANİK

Özet:

PSİKOGALVANİK sıf. (fr. psychogalvanique). Deneysel psikol. Psikogalvanik ref­leks, ELEKTRODERMAL CEVAP veya TEPKİ deyiminin eşanlamlısı. (L)

PSİKOFARMAKOLOJİ

PSİKOFARMAKOLOJİ hakkında diğer dizin sayfaları >>PSİKOFARMAKOLOJİ

Özet:

PSİKOFARMAKOLOJİ i. (fr. psycho-pharmacologie). insanların ilâç ve ecza et­kisi altındaki davranışını inceleyen bilim dalı.
— ANSiKL. • Tarihçe. Psikotrop madde­ler, çok esjkiden beri bilinmekle beraber, psikofarmakoloji oldukça yeni bir bilim da­lıdır; ancak 1956′da bu adı aldı. Psikotrop maddelerin bu özelliğinin tecrü­beyle anlaşıldığı (msl. haşhaş) ilk dönem bir yana bırakılırsa, psikofarmakolojinin doğu­şu XIX. yy.dan itibaren sentetik kimya­nın (kafein, mate), halüsinojenlerin (hayal gördürücüler), amfetaminlerin ve başlıca bartibüriklerin geliştirilmesi sayesinde ger­çekleşti.
Psikofarmakoloji tarihinin çağdaş dönemi ağır psikozların tedavisinde etkili olan psi­kotrop maddelerin (bir nöroleptik olan klorpromazin [1952] ve sinir zayıflıklarına karşı kullanılan iproniazid [1957]) bulunmasıyle başlar. Şimdi araştırmalar, muhteme­len ruhsal bozuklukların kaynağı olan be­yindeki biyokimya olaylarına ve bunların düzensizliğini gidermeğe yöneldi.

Devamı >>

PSİKANALİTİK

PSİKANALİTİK hakkında diğer dizin sayfaları >>PSİKANALİTİK

Özet:

PSİKANALİTİK sıf. (fr. psychanalytique). Psikol. Psikanalize dayanan: Karakterin psikanalitik açıdan incelenmesi. (L)

PROTOKOL

PROTOKOL hakkında diğer dizin sayfaları >>PROTOKOL

Özet:

PROTOKOL i. (fr. protocole). Bazı tören ve durumlarda uyulması zorunlu kuralların genel adı.
— Cerr. Ameliyat protokolü, her ameliyat için önceden ayarlanmış bir plan uyarınca operatörün birbiri ardından yaptığı hare­ketlerin tümü. || Yapılan işlemlerin tutanağı.
— Devi. huk. Bir antlaşmadan sonra, bazı durumları tespit etmek için benimsenen hü­kümler. || Siyası protokol, devletlerin iliş­kilerinde gözetilmesi âdet olan ve gözetil­memesi tahkir sayılabilen nezaket kuralla­rının tümü. Bk. ANSiKL.
— Psikol. Bir test uygulamasının tam tas­viri.
—ANSiKL. Devi. huk. Siyasi protokol, pren­sip olarak hükümdarlara ve devlet başkan­larına tanınan «kraliyet şerefleri»ni kapsar. Diplomatik protokol, Viyana Kongresinde [1815] düzenlenmiş ve diplomatik Sorumlu­ları sınıflara ayırmış; her sınıfın içinde, iti­matnamelerin sunuluş tarihine göre öncelik hakkının tespit edileceği karar altına alın­mıştır. Deniz protokolü ise şartlara göre ve özellikle mevcut deniz kuvvetleri kuman­danlarının rütbelerine göre değişen farklı sayıda top atışından ibarettir. (LM)

Progressive Matrices

Progressive Matrices hakkında diğer dizin sayfaları >>Progressive Matrices

Özet:

Progressive Matrices (ing. dey.). Farklar psikol. Raven’in 1938′de hazırladığı muha­keme testi. Amacı, zihin seviyesini belirle­mektir. Genel faktör bakımından en katık­sız testlerin sözsüz testler olduğu ilkesine dayanır. (Bu testte, on ikişer problemlik beş seri şekil vardır. Denekten, ilk resim­leri verilmiş bir resim Serisini tamamlaya­cak cevabı birkaç resim arasından seçmesi istenir. Bu testin üstünlüğü çok basit bir talimata dayanması ve denekten istenen ödevlerin basitten güce doğru düzenlenmiş olmasıdır. Bu sayede, yedi yaşındaki ço­cuktan en gelişmiş yetişkine kadar çeşitli denekler üstünde inceleme yapılabilir. Test, deneğin örnekler arasında” kıyaslama yapma ve benzetme yoluyle sonuç çıkarmayı Sağ­layan bir mantık metodu kurma kabiliyeti hakkında fikir verir.) [L]

PROAKTİF

PROAKTİF hakkında diğer dizin sayfaları >>PROAKTİF

Özet:

PROAKTİF sıf. (fr. proactif). Deneysel psikol. Proaktif transfer. Bk. TRANSFER. PROAMNİYOS i. (fr. proamnios’dan). Embrıyol. Bazı kuşların yumurtasında, emb­riyon sarıya bitişik olduğu halde, embri­yon taslağının başı hizasında bulunan dıs deri kıvrımı. (Orta deri buraya girince proamniyos iç amniyos kıvrımıyle birleşip karışır.) [L]

Poggendorff yanılsaması

Poggendorff yanılsaması hakkında diğer dizin sayfaları >>Poggendorff yanılsaması

Özet:

Poggendorff yanılsaması. Deneysel psikol. Görsel-geometrik bir yanılsamadır ve B1B2 gibi eğik bir çizginin kırık bir çizgi olarak algılanmasına yol açar. Bu çizgi, kendisini kısmen örten V1V2 gibi iki para­lel dikeyi bölmektedir (bk. şekil 1), Pog­gendorff yanılsaması, bir alan etkisinden ileri gelir; bu da, algısal alanın iki par­çaya bölünmesinin sonucudur. Bu parça­lardan her biri, bir yandan dikeyden, öte yandan da, kendisine değen eğik bölümden ibarettir. Bu durumda, açılarla ilgili ya­nılsama (dar açılar fazla değerlendirilir) meydana gelebilir ve eğik çizgi, kırılmış gibi görünür. Poggendorff yanılsaması, ge­ometrik şekliyle, E.Vurpillot (1957) ta­rafından incelendi (şekil 1), yanılsamanın niceliksel tutarı, 5 ilâ 7 yaş arasında ar­tar, sonra, belirli tarzda azalır. Demek ki bu, bir ilkel yanılsamadır. E. Vurpillot, daha sonra, Poggendorff yanılsamasının anlamlı bir örneğini verdi (şekil 2). Bu örnekte, bir adam, dikey bir sütun tara­fından kısmen örtülmüş bulunan eğik bir ip veya halat vasıtasıyle, bir torbayı yu­karıya çekmektedir. Bu durumda yanılsa­ma devam etmekte ama azalmaktadır. Bu örnekte, alan, iki algısal altgrup halinde düzenlenmiş bulunur. Bunlar, halatın her iki yanından, sütunun bölümlerini meyda­na getirir. Bu durum, açılar yanılsamasına karşıttır (dar açıların fazla değerlendiril­mesi, yalnız geometrik şekilde kendini gös­terir). Bu ise, yanılsamanın, anlamlı durumda daha az kuvvetli olmasını açıklar. (L)

PEYGAMBERVARİ

PEYGAMBERVARİ hakkında diğer dizin sayfaları >>PEYGAMBERVARİ

Özet:

PEYGAMBERVARİ sıf. (fars. peygamber ve -vari’den peygâmber-vârî). Esk. Pey­gamber gibi, peygambere yaraşır biçimde.
— Psikol. Peygambervarî hezeyan, histeri­nin ve sözsel otomatizmin bir şekli. (Bu hezayan sırasında hasta, birtakım anlaşılmaz sözler sarfeder. Eskiden bu sözlere gelece­ği haber veren peygamberce anlamlar atfe­dilirdi.) [LM]

PERFORMANS

PERFORMANS hakkında diğer dizin sayfaları >>PERFORMANS

Özet:

PERFORMANS i. («icra, yapma» anlamında ing. performance’tan). Spor. Bir atletizm veya at yarışında sonucun (zaman ve mesafe olarak) ilânı.
Teniste, daha iyi bir oyuncuya karşı kazanılan zafer.
Teşm. yol. Herhangi bir başarı.

Devamı >>